Bài viết mới trên Vsion

So sánh 3 lens zoom tiêu cự trung bình hệ ngàm Sony FE (Sony GM 24-70mm f/2.8 - Sigma Art FE 24-70mm f/2.8 - Tamron FE 28-75mm f/2.8)

Wed, 15 Jan 2020 06:58:45 GMT

Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng so sánh trên nhiều phương diện 3 ống kính zoom tiêu cự trung bình (28-75mm và 24-70mm), khẩu lớn (f/2.8) dành cho hệ máy Sony mirrorless full frame. Các lens được sử dụng để đánh giá là Tamron FE 28-75mm f/2.8, Sony GM 24-70mm f/2.8 và Sigma Art FE 24-70mm f/2.8.

Các bạn có thể click vào từng mục trong phần Mục lục dưới đây để đọc chi tiết mà không phải đọc hết toàn bộ bài viết.

Click vào mục bạn muốn xem để tới phần nội dung bài viết. Các bạn có thể quay trở lại mục lục sau mỗi phần bằng cách click vào dòng chữ "Quay trở lại Mục lục" ở cuối

Trước khi đề cập tới chất lượng quang học, mình sẽ giới thiệu lần lượt về thiết kế và các đặc điểm chính của ba ống kính này.

Ở trạng thái rút gọn (đầu góc rộng), Tamron và Sigma có độ dài tương tự nhau và ngắn hơn Sony GM một chút. Tuy nhiên ở trạng thái kéo dài (đầu tele) thì Sigma Art có độ dài nằm ở giữa Tamron và Sony GM. Xét về trọng lượng thì Tamron nhẹ hơn đáng kể so với 2 lens còn lại (Sony GM nặng 887 g, Sigma Art nặng 835 g, Tamron nặng 550 g). Sự khác biệt về trọng lượng giữa Sigma và Sony GM mặc dù không lớn (52 g) nhưng cũng đủ nhận ra nếu bạn đã quen dùng lens GM. Cần lưu ý là ống kính Sigma Art này là phiên bản thiết kế riêng cho mirrorless chứ không phải phiên bản "nối dài” như các lens Art ngàm FE trước đó. Đây cũng là ví dụ cho lợi thế có khả năng thiết kế lens góc rộng nhỏ gọn hơn với máy ảnh mirrorless khi so sánh 2 phiên bản của ống kính Art này. Phiên bản DSLR của Sigma Art nặng 1025 g nên nếu sử dụng với Sony thông qua ngàm (ví dụ như MC-11) thì sẽ nặng 1047 g là hơn đáng kể so với phiên bản mirrorless. Mặc dù thiết kế riêng cho mirrorless (thay đổi cả thiết kế thấu kính) nhưng không hiểu sao Sigma vẫn làm phần đuôi lens sơn bóng, nổi bật lên so với toàn bộ thiết kế còn lại của thân lens. Về cảm giác khi sử dụng thì tất nhiên Tamron là ống kính gọn nhẹ nhất, ngay cả về đường kính thì Sony GM cũng "bầu bĩnh” hơn, và Sigma Art thì nằm ở giửa giữa của 2 lens này. Tuy vậy, Tamron được thiết kế theo tiêu chí tối giản để giảm giá thành nên bạn sẽ không có bất cứ nút điều chỉnh nào trên thân lens. Ngược lại, Sony GM và Sigma Art đều có nhiều nút tùy chỉnh trên thân lens, bao gồm nút chuyển AF/MF, nút focus hold/AF lock có thể tùy biến, và nút khóa tiêu cự. Cả 3 ống kính đều được thiết kế weather seal với khả năng chống ẩm, chống bụi, chống hắt nước (nhưng không chống được việc nhúng lens vào nước). Khi thay lens, bạn sẽ nhận ra là lens Tamron gắn vào ngàm rất chắc nên có phần khó hơn khi thay lens, mặc dù không thực sự tiện lợi nhưng nó đảm bảo an toàn hơn.

Về vòng lấy nét và vòng tiêu cự thì có điểm đặc biệt là Tamron thiết kế vòng lấy nét gần thân máy hơn vòng zoom (ngược với phần lớn lens trên thị trường), còn Sigma điều khiển vòng zoom ngược chiều với 2 lens còn lại. Các vòng này đều làm bằng cao su nhưng Sony và Sigma có vòng bám tay và dễ nhận biết hơn Tamron. Tamron được làm phần lớn bằng plastic để giảm trọng lượng, trong khi 2 lens còn lại đều sử dụng vật liệu nhựa tổng hợp riêng có khả năng chống chịu cao của 2 hãng. Vì thế nên nhìn chung, Tamron được lợi thế về sự gọn nhẹ và đơn giản, phù hợp với nhu cầu du lịch hoặc cần di chuyển nhiều mà không có yêu cầu cao về mức độ phức tạp của thao tác khi chụp, nhưng nếu bạn cần kiểm soát tốt hơn thiết bị và thường xuyên thay đổi các tùy chỉnh thì 2 ống kính Sony GM và Sigma Art vẫn có nhiều lợi thế hơn.

Phần ngàm của 2 lens Sony GM và Sigma Art rất giống nhau, và các bạn có thể thấy thấu kính sau của Sigma Art cũng nằm sát ngàm như Sony GM, chứng tỏ phiên bản này Sigma thiết kế riêng cho hệ máy mirrorless.

Khác với 2 ống kính còn lại, Sigma được thiết kế với 11 lá khẩu để bokeh ball vẫn ở dạng tròn ngay cả khi khép khẩu. Sigma Art cũng là ống kính có thiết kế phức tạp hơn với nhiều thấu kính nhất, đồng nghĩa với việc có nhiều mặt tiếp xúc không khí - bề mặt (air - surface) nên có thể sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn do hiện tượng flare và ghost.

Cả 3 ống kính đều sử dụng vòng lấy nét điện tử và motor lấy nét dạng stepping. Vì thế nên vòng lấy nét sẽ không hoạt động được khi lens không được gắn lên thân máy. Tốc độ di chuyển vị trí lấy nét của bạn sẽ ảnh hưởng tới góc quay của vòng lấy nét để đạt tới vị trí mong muốn. Ví dụ như với Sigma Art, bạn cần xoay khoảng 230 độ để chuyển vị trí lấy nét từ gần nhất tới xa nhất nếu xoay vòng nét nhanh, hoặc phải xoay khoảng 330 độ nếu xoay chậm. Các bạn cần lưu ý là tất cả các lens này đều không có hard stop (điểm dừng cứng), tức là nếu bạn muốn lấy nét ở vô cực thì hoặc bạn dùng AF tới 1 điểm ở rất xa, hoặc bạn lấy nét ở chế độ MF mà vòng xoay không tiến tới mức vô cực hiển thị trên máy. Điểm vô cực của cả 3 ống kính này đều đạt được trước khi tới vô cực được hiển thị (khoảng hơn 10m). Trong số 3 ống kính thì Sigma Art là ống kính dễ thao tác và dễ lấy nét chính xác hơn cả, có góc xoay đủ lớn để lấy nét điểm nhỏ chính xác hơn nên nếu bạn quay phim thì đây là lựa chọn nhỉnh hơn 2 lựa chọn còn lại về vấn đề thao tác với lens.

Hai ống kính của Sony và Sigma rất giống nhau ở các nút tùy chỉnh trên thân ống kính. Trong đó có một nút được thiết kế hơi khác nhau là nút LOCK dành cho khóa zoom ở vị trí 24mm. Trong khi Sony thiết kế nút này ở ngay dưới vòng zoom thì Sigma đưa nó xuống vị trí giữa 2 vòng zoom và vòng lấy nét. Khi xoay về 24mm, bạn chỉ cần gạt nút này về vị trí LOCK là ống kính sẽ cố định tại 24mm (nếu không thì với Sony GM bạn có thể nhận thấy ống kính có di chuyển nhẹ vòng zoom trong khi thao tác, có thể sẽ làm sai lệch tiêu cự). Nút LOCK của Sony GM ở vị trí khó thao tác hơn và nút làm nhỏ, nông nên hơi khó dùng, còn nút của Sigma Art thì lớn và dễ điều chỉnh hơn.

Một điểm khác biệt nữa của ống kính Sigma Art là phần 2 nút tùy chỉnh AF/MF và AFL được thiết kế nhô lên khỏi thân lens (giống các ống kính Art sản xuất gần đây). Lúc chưa quen mình không đánh giá cao thiết kế này cho lắm, nhưng trong quá trình sử dụng thì nhận ra nó có 2 vai trò: (1) khi thao tác không cần nhìn vào lens để xác định vị trí nút, (2) khi thay lens thì đảm bảo lens không bị lăn khi đặt trên mặt phẳng. Nhìn chung, trừ nước sơn của Sigma Art có vẻ không ấn tượng bằng Sony GM, mình đánh giá thiết kế của Sigma Art có phần hơn so với Sony GM. Tamron mình đánh giá thấp nhất về thiết kế bên ngoài và độ thuận tiện khi thao tác, nhưng là ống kính tối giản nhất và có thể mang lại hiệu quả cao khi không cần tùy chỉnh nhiều.

Điểm cuối cùng mà các bạn có nhu cầu quay phim có thể quan tâm là đặc tính parfocal của ống kính. Đây là khả năng giữ điểm AF tại cùng 1 vị trí khi thay đổi tiêu cự zoom. Mặc dù mình không đủ thời gian kiểm tra kỹ đặc điểm này nhưng cả 3 ống kính đều có thể coi là parfocal hoặc gần parfocal . Theo tìm hiểu từ các đánh giá độc lập khác thì Sigma Art có đặc tính parfocal chính xác nhất, còn Sony GM và Tamron sau khi thay đổi tiêu cự vẫn cần điều chỉnh lại nét một chút.

Khả năng tái tạo màu của các ống kính phục thuộc rất nhiều vào lớp tráng phủ để chọn lọc các bước sóng đi tới cảm biến. Ngoài ra, màu sắc còn do sự tương hợp giữa ống kính và máy ảnh sử dụng. Trong trường hợp so sánh 3 lens này, mình dùng Sony A7 mark III để so sánh khả năng tái tạo màu. Ảnh chụp ở chế độ cân bằng trắng tự động và ảnh JPEG được so sánh với nhau để thể hiện trung thực màu sắc sau khi được tái tạo qua bộ xử lý hình ảnh của máy. Ảnh được chụp với đèn màu có khả năng đổi nhiệt độ màu để khảo sát khả năng tái tạo màu của lens với các màu sắc khác nhau.

Các bạn có thể thấy là trong tất cả các điều kiện màu sắc của vật thể, khác biệt về khả năng tái tạo màu của 3 lens cũng không có khác biệt nhiều. Nếu xét kỹ thì dường như Tamron có khả năng tái tạo màu xanh dương có độ bão hòa cao hơn 2 lens còn lại (hình 1 và 5) và tông màu của Tamron hơi ấm hơn một chút. Sony GM tái tạo màu hồng, tím có độ bão hòa hơn 2 lens còn lại một chút. Sigma Art có khả năng tái tạo màu ở mức độ đều hơn ở các tông màu khác nhau so với 2 lens còn lại.

Mặc dù có cùng tiêu cự nhưng không phải lúc nào 2 ống kính cũng có cùng góc nhìn (độ rộng của hình chụp được) và khoảng cách lấy nét gần nhất khác nhau cũng ảnh hưởng tới khả năng phóng đại của ống kính. Chúng ta sẽ xem xét các yếu tố này trong các test sau.

Ở khoảng cách chụp gần, góc nhìn ở 24mm của lens Sony GM hẹp hơn Sigma Art một chút. Ở góc rộng này Sigma Art có lợi hơn lens GM một chút. Khác biệt này tương đương với khoảng 1-2mm dài hơn về tiêu cự.

Hình trên thể hiện khác biệt về góc nhìn giữa tiêu cự 24mm của lens Sony GM và 28mm của Tamron (chụp từ cùng khoảng cách). Rõ ràng khoảng cách 4mm về tiêu cự khiến lens Tamron bị giới hạn hơn khác nhiều ở góc rộng này.

Với 2 lens Sigma Art và Tamron thì khả năng phóng đại lớn nhất lại đạt được ở khoảng cách chụp gần nhất sử dụng đầu góc rộng (Tamron chụp gần 19 cm tại 28mm, Sigma chụp gần 18 cm tại 24mm). Ở khoảng cách chụp này khả năng phóng đại của 2 lens tương đương nhau tốt hơn đáng kể so với Sony GM ở 70mm (chụp gần nhất ở cách vật thể 38 cm) và chụp ở khoảng cách gần nhất (hình dưới).

Không như 2 lens còn lại, Sony GM đạt tỷ lệ phóng đại lớn nhất ở 70mm chứ không phải ở 24mm (như hình so sánh bên trên). Nhìn chung khả năng phóng đại của Sony GM bị giới hạn hơn 2 lens Sigma và Tamron nên về điểm này 2 lens "hãng thứ ba” hơn điểm Sony GM về tính đa dụng.

Tương tự như với tiêu cự góc rộng, ở 70mm lens Sigma cũng có góc nhìn rộng hơn Sony GM một chút (hình dưới). Đây lại là lợi thế hơn một chút của Sony GM do khả năng tiếp cận gần hơn với chủ thể, sẽ có hiệu ứng tele tốt hơn khi chụp chân dung, chụp sản phẩm. Khác biệt này tương đương khoảng 5mm ống kính Sigma thiệt hơn Sony ở đầu tele (tương đương khoảng 65mm).

Tuy nhiên khi so với Tamron ở 75mm thì Sony GM ở 70mm không có lợi thế như với ống kính Sigma. Vì thế nên nếu bạn có thiên hướng chụp tele nhiều thì Tamron có lợi thế hơn 2 lens còn lại, dù không đáng kể cho lắm.

Khác biệt về góc nhìn ở khoảng cách chụp gần có thể do hiện tượng lens thở (breathing), nên để giúp các bạn hình dùng dễ dàng khác biệt giữa các góc nhìn thì mình có chụp cảnh ở điểm lấy nét xa vô cực. Ở hình dưới là so sánh góc nhìn ở tiêu cự rộng nhất của Sigma Art (24mm) và Tamron (28mm). Đây là khác biệt đủ lớn để các bạn cần cân nhắc nếu thiên về chụp cảnh nhiều (cảnh ở gần). Tuy nhiên nếu các bạn chụp cảnh ở xa thì Tamron lại có lợi thế hơn Sigma Art.

Mặc dù cùng tiêu cự, nhưng cả chụp gần và chụp xa, lens Sony GM vẫn luôn có góc nhìn hẹp hơn Sigma. Như ở hình dưới các bạn có thể thấy mức khác biệt của 2 lens khi chụp từ cùng khoảng cách, cùng tiêu cự.

Đây là khác biệt về góc nhìn ở tiêu cự tele giữa 3 lens khi chụp ở xa vô cùng. Nhìn chung, nếu các bạn cần chụp tele nhiều hơn (chụp cảnh xa, chụp sản phẩm, mẫu...) thì Tamron là lens đáng cân nhắc nhất, nhưng muốn góc nhìn rộng nhất thì Sigma Art là lựa chọn tốt nhất.

space

So sánh độ nét ở 28mm của Tamron và Sigma Art : các điểm so sánh được đánh dấu màu xanh ở hình dưới.

Ở 28mm, xét về độ nét ở tâm hình thì Tamron và Sigma đạt độ nét tốt và tương đương nhau ở f/2.8. Sigma đạt độ nét tốt nhất ở f/4 và tốt hơn Tamron ở khẩu tương tự. Tuy nhiên độ nét của Sigma có giảm một chút khi hạ khẩu nhỏ hơn f/4 (hơi khác thường so với các lens khác thường đạt peak về độ nét ở f/8-f/11) nên Tamron nét hơn một chút ở f/5.6, sau đó 2 lens tương đương nhau về độ nét tâm hình cho tới f/16. Tại f/22, Sigma bị ảnh hưởng bởi nhiễu xạ nặng hơn Tamron nên hình có soft hơn một chút.

Tuy nhiên, ở hai góc hình bên trái và bên phải thì Tamron không bao giờ đạt tới độ nét và độ tương phản như ảnh chụp bằng Sigma Art. Vì thế, đánh giá chung thì Sigma nhỉnh hơn Tamron ở tiêu cự này.

So sánh độ nét ở 24mm của Sony GM và Sigma Art : các điểm so sánh nét cũng ở các vị trí tương tự như khi so sánh tiêu cự 28mm ở trên.

Ở 24mm, hai lens Sony GM và Sigma Art cũng có độ nét rất gần nhau ở tâm hình. Hai lens tương đương nhau trong khoảng f/2.8 - f/4 và f/22, nhưng cũng như khi so với Tamron, Sigma có hiện tượng giảm độ nét từ f/5.6 nên trong khoảng f/5.6 - f/16, Sony GM có nhỉnh hơn Sigma Art một chút ở tâm hình. Mặt khác, ở rìa hình thì mức độ sắc nét và tương phản của chi tiết ảnh chụp bằng Sony GM lại kém hơn Sigma Art trên toàn bộ dải khẩu độ (lưu ý là hình ở góc phải không thể giống nhau hoàn toàn do góc nhìn của hai lens khác nhau). Nếu bạn cần độ nét tâm hình cao nhất có thể thì bạn có thể chọn Sony GM, nhưng để có độ nét đồng đều nhất trên toàn khung hình thì Sigma Art là lựa chọn tốt hơn. Cũng cần lưu ý là độ nét tâm hình là yếu tố có thể can thiệp được bằng hậu kỳ, nhưng độ nét rìa hình với chi tiết bị bệt / kéo giãn thì gần như không thể cứu vãn được.

So sánh độ nét ở 35mm : các vị trí so sánh được đánh dấu màu xanh ở hình dưới.

Ở 35mm, những đặc tính quan sát được ở 24-28mm của 3 lens được lặp lại: 3 lens có độ nét tâm hình rất giống nhau và đạt mức tốt trong khoảng f/2.8 - f/4, nhưng trong khoảng f/5.6 - f/8 thì Sigma Art bị soft hình nhẹ. Sigma có độ nét tương đương 2 lens còn lại từ f/11, còn Sony GM bị ảnh hưởng nhiễu xạ nặng nhất ở f/22, trong khi Tamron bị ảnh hưởng ít nhất. Đối với độ nét ở góc hình, cả góc trái và phải thì Sigma Art là lens tốt hơn, duy trì được độ nét và tương phản tốt trong toàn bộ dải khẩu độ, ngay cả ở f/22.

So sánh độ nét ở 70mm : các vị trí so sánh được đánh dấu màu xanh trên hình.

Ở tiêu cự dài nhất, các lens có độ sắc nét tương tự nhau ở tâm hình trong toàn bộ dải khẩu độ, nhưng về độ nét rìa hình thì Sigma Art vẫn nhỉnh hơn 2 lens còn lại.

Mình cũng có kiểm tra độ cong trường nét của 2 lens rộng nhất là Sony GM và Sigma Art để kiểm chứng xem sai lệch về độ nét giữa tâm hình và góc hình có phải do độ cong của trường nét hay không. Kết quả ở dưới cho thấy 2 lens đều có trường nét với độ cong khá nhỏ, có nghĩa là khác biệt giữa độ nét tâm và góc hình không có vai trò lớn của độ cong trường nét. Các lens cũng có mức độ nét phía trái và phải hình tương đương nhau nên không gặp vấn đề về thấu kính lệch tâm trong các test độ nét.

Do tiêu cự 70-75mm hay được dùng để chụp chân dung, chụp sản phẩm ở khoảng cách gần nên mình có so sánh thêm 3 lens về độ nét tâm hình ở khoảng cách chụp gần. Vị trí so sánh được đánh dấu bằng hình vuông màu xanh ở hình dưới.

Kết quả cho thấy cả 3 lens đều đạt độ nét cao ở tâm hình ngay từ f/2.8 và không có khác biệt đáng kể giữa 3 lens.

Do Sigma Art chưa được nâng cấp firmware để chữa méo hình và tối góc ngay trên máy ảnh nên trong 2 test dưới đây, mình chụp ở chế độ tắt lens correction để 2 lens còn lại cũng không được sửa tự động.

2.4.1. Mức độ méo hình

Mặc dù là 3 lens zoom nhưng cả 3 ống kính đều được chữa méo hình quang học rất tốt.

Ở tiêu cự ngắn nhất, cả 3 ống kính đều chỉ có dạng méo phình (barrel distortion) rất nhẹ, gần như không quan sát thấy trong các điều kiện chụp thông thường.

Mặc dù chưa được sửa trong body nhưng ở tất cả các tiêu cự thì mức độ méo hình của 3 lens đều rất thấp.

Ở tiêu chí này, mình đánh giá 3 lens tương đương nhau .

2.4.2. Mức độ tối góc

Ở tiêu cự ngắn nhất thì Sigma Art có mức độ tối góc nặng hơn 2 lens còn lại (-1,4 EV ở khẩu f/2.8) và Sony GM, Tamron có mức độ tối góc tương tự nhau (-1 EV ở f/2.8). Khi hạ khẩu xuống f/5.6 - f/8 hoặc thấp hơn thì cả 3 lens đều có mức độ tối góc nhẹ tương tự nhau.

Ở tiêu cự dài nhất thì Tamron lại có mức độ tối góc kém hơn 2 lens còn lại và Sony GM nhỉnh hơn Sigma Art một chút ở khẩu f/2.8. Tuy nhiên ở khẩu nhỏ, Sigma Art lại có mức độ tối góc nhẹ nhất.

Mặc dù có những khác biệt nhất định nhưng do được hỗ trợ firmware chỉnh sửa ngay trên máy ảnh nên khi có chức năng nay, 2 lens Sony GM và Tamron có mức độ tối góc hay méo hình là tương đương nhau. Đặc tính tương tự cũng sẽ đạt được với lens Sigma khi firmware mới được công ty tung ra trong thời gian tới.

Ở nội dung này, tạm thời mình đánh giá Sigma kém hơn về mức độ tối góc so với 2 lens còn lại, nhưng trong thực tế nó sẽ không phải yếu tố khác biệt khi có firmware mới cho lens .

Khi chụp ngược sáng, chúng ta quan tâm tới khả năng duy trì độ tương phản và chi tiết phía trước nguồn sáng của các lens (chống flare) và mức độ xuất hiện các đốm sáng màu từ nguồn sáng về phía trước (ghost hay ghosting). Ở test này thì khả năng chống flare của 3 lens đều rất tốt, mặc dù Tamron có bị giảm tương phản một chút ở gần nguồn sáng mạnh (như trong hình thứ 4 bên dưới). Tuy nhiên, 3 ống kính này có mức độ ghost rất khác nhau.

Ở góc chụp hình dưới (vật thể ở gần giữa hình), dường như Sigma Art tạo ít ghost nhất, sau đó tới Sony GM và Tamron. Tamron có ghost viền rõ, ở gần nguồn sáng, nhưng không có màu nổi bật như của Sony GM.

Ở góc chụp thứ hai khi vật thể ở bên phải hình (nguồn sáng ở gần giữa hình), chúng ta có thể nhìn rõ hơn các dạng ghost xuất hiện ở khoảng cách xa. Sigma Art có xuất hiện ghost nhưng ở khoảng cách xa, và ghost tạo đốm màu khá phân tâm cho người xem, nhưng vẫn không rõ bằng Sony GM. Trong khi đó chúng ta có thể nhìn thấy một loạt ghost xếp thành hàng dọc trong ảnh chụp bằng Tamron.

Khi nguồn sáng đã đi ra khỏi khung hình nhưng vẫn chiếu về phía thấu kính trước thì 3 lens đều có biểu hiện flare ở mép hình khá giống nhau.

Khi test với nguồn sáng tự nhiên thì 3 lens có bộc lộ rõ hơn 2 đặc tính này. Tamron bị flare rõ hơn một chút và có dạng ghost thể hiện rất rõ, trong khi Sony và Sigma bị flare nhẹ hơn và ghost có vẻ dễ chịu hơn.

Flare và ghost không hoàn toàn là đặc tính xấu, do được ứng dụng đúng chỗ sẽ tạo hiệu ứng đẹp cho ảnh, nên trong test này không có ống kính nào chiến thắng tuyệt đối , còn nếu bạn muốn ít flare và ít ghost thì Sony GM và Sigma Art là hai lựa chọn tốt hơn .

Chúng ta sẽ có đề cập thêm về vấn đề này khi test khả năng tạo tia của 3 ống kính.

Một dạng quang sai nữa chúng ta quan tâm tới là sắc sai, hay còn được gọi là viền tím. Sắc sai được chia làm 2 loại chính là sắc sai trục ngang và sắc sai trục dọc.

2.6.1. Sắc sai trục ngang (Lateral chromatic aberration)

Để đánh giá mức độ sắc sai từ ảnh chụp của 3 ống kính, các ống kính được cố định tới vật thể có chi tiết nhiều kim loại và chụp ngược sáng. Vị trí lấy nét của 3 ống kính cũng giống hệt nhau. Ở hai hình dưới các bạn có thể so sánh ảnh chụp từ 3 ống kính, trước khi xem phân tích một số điểm chọn lọc có mức độ sắc sai đáng chú ý.

Tiếp theo, 3 vị trí ở tâm hình và 2 khoảng trung gian bên trái và bên phải hình được chọn để phân tích mức độ sắc sai. Mức sắc sai thể hiện qua các viền màu xanh và tím quanh các chi tiết có độ tương phản cao.

Đầu tiên, Sony GM có mức độ sắc sai khá rõ trong điều kiện này và chỉ giảm đáng kể từ f/5.6 và gần như biến mất từ f/8.

Sigma Art cũng có mức độ sắc sai tương tự Sony GM và chỉ gần như biến mất hoàn toàn từ f/8.

Có thể khác với dự đoán của nhiều người, Tamron lại có khả năng kiểm soát sắc sai tốt nhất trong 3 ống kính và mức độ sai khác là đáng kể khi rất khó nhận ra bất cứ viền màu nào trong ảnh chụp bằng Tamron, ngay từ khẩu f/2.8. Có một điểm các bạn có thể thấy lạ là dường như sắc sai ở f/4 cao hơn f/2.8, nhưng thực ra là do mức độ tương phản được cải thiện khi ống kính hạ khẩu nên viền màu dường như trở nên rõ nét hơn mà thôi.

2.6.2. Sắc sai trục dọc (longitudinal chromatic aberration)

Tiếp theo chúng ta xét tới sắc sai trục dọc. Hiện tượng này hay gặp khi các bạn chụp một bề mặt nghiêng, các chi tiết trước và sau khoảng nét sẽ bị "ám” hai màu ngược nhau, hoặc các bạn có thể quan sát qua viền màu trên bóng bokeh cũng là do hiện tượng này. Như khi phân tích về bóng bokeh chúng ta có thể dự đoán Tamron sẽ là ống kính kiểm soát sắc sai trục dọc tốt nhất.

Hình dưới là ảnh chụp để phân tích khả năng kiểm soát sắc sai trục dọc, với điểm phân tích được đánh dấu trong khung viền trắng.

Đúng như dự đoán, ảnh chụp bằng Tamron gần như không có khác biệt về mức độ ám màu ở trước và sau DOF. Trong test này thì Sony GM là lens kém nhất, mặc dù mức độ kiểm soát sắc sai trục dọc của lens này cũng là tốt so với nhiều ống kính khác. Các bạn có thể để ý thấy chi tiết ở vùng nét của Sony GM thể hiện sắc nét hơn 2 lens còn lại. Đây là nội dung bổ sung cho test về độ nét khi chụp gần mà mình mới thực hiện ở vùng trung tâm hình.

Như vậy, ở tiêu chí về khả năng kiểm soát sắc sai, Tamron chiến thắng tuyệt đối so với 2 lens còn lại . Sigma Art có một chút lợi thế so với Sony GM.

Khi đánh giá về bokeh của các ống kính, chúng ta cần quan tâm tới 2 yếu tố là độ mịn, mức độ chuyển từ nét sáng không nét (transition) của vùng không nét và đặc điểm của bóng bokeh (bokeh ball). Nếu nói về yếu tố thứ nhất thì Sony GM và Sigma Art có độ mịn và độ chuyển dễ chịu hơn Tamron một chút, nhưng Tamron lại có lợi thế về tiêu cự nên ở tiêu cự tele, ảnh chụp bằng Tamron có mức độ "xóa phông” nhỉnh hơn.

Nếu so sánh dạng bóng bokeh thì Tamron còn có một điểm mạnh nữa là bóng bokeh tròn nhất trong 3 ống kính, ngay cả các bóng bokeh ở sát rìa hình. Ngoài ra, bóng bokeh của Tamron cũng không có viền màu như hai ống kính còn lại (do sắc sai được kiểm soát tốt hơn).

Tuy nhiên, Tamron có khả năng xử lý dạng vân hành kém nhất trong cả 3 ống kính, sau đó là Sony GM và bóng bokeh của Sigma có phần "sạch” hơn 2 đối thủ. Tamron cũng tạo bóng bokeh có viền sáng rõ hơn một chút.

Hiện tượng "mắt mèo” là hiện tượng bóng bokeh biến dạng thành hình thoi đỉnh nhọn ở các vị trí sát rìa ảnh. Theo tiêu chí này thì Sigma Art tạo bokeh mắt mèo có phần rõ hơn Sony GM.

Trong 3 lens thì Sigma Art là lens duy nhất được thiết kế với 11 lá khẩu để đảm bảo bokeh tròn khi hạ khẩu, và có vẻ như thực tế đây là lợi thế (mặc dù không lớn) của Sigma. Tamron dù có cùng số lá khẩu như Sony GM (9 lá khẩu), nhưng ngay cả khi hạ khẩu, Tamron vẫn có dạng bóng bokeh tròn trịa hơn Sony GM một chút (có thể do lá khẩu của Tamron cong hơn).

Nhìn chung, không có lens nào thực sự "thắng” ở nội dung này , mỗi lens đều có ưu và nhược điểm riêng, cũng như chuyện bokeh đẹp hay xấu còn phụ thuộc người đánh giá nên các bạn có thể tự rút ra kết luận riêng cho mình.

Test tiếp theo thể hiện khả năng tạo tia của từng ống kính khi hạ khẩu.

Các bạn có thể thấy số cánh sao thể hiện bằng 2 lần số lá khẩu tương ứng của từng lens: Tamron (sao 18 cánh, 9 lá khẩu), Sigma Art (sao 22 cánh, 11 lá khẩu), Sony GM (sao 18 cánh, 9 lá khẩu).

Nhìn chung về chất lượng tia thì cả 3 ống kính đều không phải các trường hợp xuất sắc về khả năng tạo tia: Tamron có đỉnh tia khá nhọn, tia khá đều nhau, nhưng chỉ đạt được ở f/22 (khi đã bị nhiễu xạ nặng bị giảm chất lượng hình) và có xuất hiện tia phụ; Sigma Art có tia đều nhau hơn, không xuất hiện tia phụ nhưng đỉnh tia không nhọn như Tamron, và chỉ đạt dạng đẹp nhất ở f/22, mức độ ghost cao hơn dễ làm xấu dạng sao khi chụp gần nguồn sáng; Sony GM cũng xuất hiện tia phụ dài hơn, dạng tia không thật gọn ngay cả ở f/22 và bị ảnh hưởng bởi mức độ ghost cao ngay sát nguồn sáng.

Các bạn lưu ý là phần đốm màu xếp thành hàng đều nhau ở sát nguồn sáng là hiện tượng phản xạ bề mặt cảm biến. Mặc dù hiện tượng này đã được giảm bớt rất nhiều ở A7 mark III so với 2 thế hệ trước nhưng do chụp gần nguồn sáng mạnh nên chúng ta vẫn quan sát được. Trong thực tế chụp với các nguồn sáng ở xa từ vài mét trở lên chúng ta sẽ không quan sát được hiện tượng này.

Khi so sánh ở vị trí chụp xa hơn, các bạn có thể thấy Tamron có thể tạo flare dạng tròn quanh tia khá thú vị nếu chụp gần nguồn sáng, và cũng là dạng sao nhìn dễ chịu nhất trong 3 trường hợp do ít bị ghost. Mặc dù trong test về flare và ghost, chúng ta còn nhớ là Tamron tạo nhiều ghost hơn 2 lens còn lại, nhưng vì các vị trí ghost đốm màu rõ nhất lại nằm xa nguồn sáng hơn Sony và Sigma nên trong test này nó không có ảnh hưởng tới tia. Vì thế nên theo tia chí tạo tia thì Tamron được đánh giá cao nhất , sau đó đến Sigma Art và kém nhất là Sony GM.

Khả năng kiểm soát coma được quan tâm với ứng dụng chụp thiên văn, chụp milkyway do coma làm biến dạng các điểm sáng ở rìa và góc hình. Mặc dù những lens trong bài đánh giá này không có độ rộng lý tưởng để chụp milkyway nhưng mình vẫn so sánh hai ống kính Sigma Art và Sony GM ở tiêu cự 24mm xem có khác biệt gì không. Hình đánh giá các bạn có thể xem ở dưới với vị trí so sánh được đánh dấu màu xanh.

Khả năng kiểm soát coma của Sony GM rất tốt, gần như các điểm sáng không có biến dạng mặc dù chụp ở khẩu lớn nhất và các điểm sáng ở sát rìa ảnh. Sigma Art ở 24mm có góc nhìn rộng hơn Sony GM nên các bạn sẽ thấy chi tiết có lệch so với ảnh chụp bằng Sony GM. Khả năng kiểm soát coma của Sigma Art cũng tốt, mặc dù kém hơn Sony GM một chút ở khẩu f/2.8 (lưu ý những điểm sáng phóng lớn ở góc 7 giờ bị biến dạng). Tuy nhiên ở f/4 và f/5.6, không có khác biệt đáng kể giữa khả năng kiểm soát coma của 2 lens. Nếu các bạn không cần góc siêu rộng để chụp sao thì đây là 2 ống kính tốt cho mục đích này .
Do thời điểm thực hiện test không có lens Tamron và góc nhìn của lens Tamron cũng không phổ biến cho mục đích này nên mình không tiến hành đánh giá. Tamron có mức độ kiểm soát coma cũng khá tốt từ 28mm, các bạn có thể tham khảo ở đánh giá sau: https://www.the-digital-picture.com/Reviews/Tamron-28-75mm-f-2.8-Di-III-RXD-Lens.aspx

Mức độ lens thở (breathing) là một yếu tố quan trọng của lens cần được cân nhắc nếu các bạn muốn sử dụng lens để quay phim. Hiện tượng lens thở biểu hiện qua việc thay đổi góc nhìn của lens ở các vị trí lấy nét khác nhau, hay nói cách khác là tiêu cự của lens bị thay đổi khi thay đổi khoảng cách lấy nét. Mức độ thở thấp thể hiện qua % thay đổi góc nhìn thấp khi chuyển vị trí lấy nét từ gần nhất tới xa nhất hay ngược lại.

Ba lens được kiểm tra hiện tượng thở bằng cách giữ vị trí chụp ở gần lens và xoay vòng nét từ gần nhất tới xa nhất, sau đó so sánh mức độ giãn nở của khung hình.

Rất đáng ngạc nhiên là cả 3 lens đều có mức độ thở rất thấp khi so với mặt bằng chung các ống kính khác, nhất là các ống kính zoom. Mức độ thở làm góc nhìn thu hẹp từ vị trí lấy nét gần nhất tới xa nhất của 3 lens ước lượng bằng khoảng cách giữa hai chi tiết cố định ở hai vị trí lấy nét và được xác định như sau:

Tamron: 93%
Sigma: 97,6%
Sony: 97,9%

Như vậy Tamron có mức độ thở nặng hơn 2 lens còn lại một chút (rất nhỏ), còn Sigma và Sony có mức độ thở có thể coi là tương đương và rất khó nhận ra khi quay, trừ khi bạn thay đổi vị trí nét ở khoảng cách rất xa. Vì vậy, xét về tiêu chí breathing thì cả 3 lens đều tốt cho mục đích quay phim .

Để xem khả năng AF chi tiết của 3 lens trong các trường hợp khác nhau, các bạn xem ở video dưới đây do Vsion thực hiện. Các đoạn test khả năng AF được chia làm 2 nhóm chính: so sánh khả năng lấy nét ở chế độ chụp và ở chế độ quay phim. Tất cả các test này đều được thực hiện ở chế độ thiếu sáng nhẹ tới thiếu sáng nặng (các video quay phim được thực hiện trong điều kiện rất ít ánh sáng). Ở điều kiện ánh sáng bình thường, cả 3 lens này có khả năng AF đều rất nhanh và giống nhau nên không thể phân biệt được, cũng như một số tác giả khác đã thể hiện qua các video đánh giá các bạn có thể tìm trên Youtube. Với test khi chụp thì mình dùng A6300 để quay lại màn hình để thể hiện chính xác khả năng chụp (khác với quay phim lại quá trình lấy nét thực ra là khả năng lấy nét khi quay phim sẽ có những điểm khác).

Các kết luận mình rút ra là:

3 lens có khả năng AF nhanh và chính xác trong điều kiện ánh sáng đầy đủ (lưu ý là mình chỉ test với firmware mới nhất).
Không có khác biệt đáng chú ý giữa 3 lens khi điều kiện ánh sáng đầy đủ.
Ở điều kiện thiếu sáng nhẹ (test 1): Sigma là lens có tốc độ AF nhanh và chính xác nhất, trong khi Sony GM có biểu hiện chập chờn nhẹ khi chuyển điểm nét từ gần ra xa (có thể do kích hoạt bổ sung lấy nét tương phản CDAF), còn Tamron có biểu hiện hunting khi thực hiện thao tác tương tự (cũng giống như Sony nhưng thời gian trễ trước khi cố định điểm nét lâu hơn một chút).
Ở điều kiện thiếu sáng nhẹ, AF-C và chế độ lấy nét wide focus (test 2): mặc dù tốc độ AF theo vật di chuyển của cả 3 lens đều nhanh, Sigma có vẻ nhỉnh hơn chút khi đỡ bắt sai chủ thể khi xuất hiện trở lại khung hình hơn (2 lens còn lại đều bắt nhầm vào bức tường trong khoảng 0,5 giây).
Khi quay phim trong điều kiện thiếu sáng (test 3): 3 lens đều có khả năng bắt nét theo chủ thể tiến về máy ảnh theo trục z (trục vuông góc với cảm biến) tốt, nhưng trong giai đoạn di chuyển có 2 thời điểm lens có thể gặp vấn đề nhẹ khi chưa khóa được nét là khoảng giữa quãng đường và trước khi kết thúc (lúc ở gần lens nhất). Sigma Art không gặp vấn đề ở cả 2 thời điểm này, Sony GM gặp khó khăn một chút khi bắt nét vật ở gần (có lẽ do giới hạn khả năng chụp gần của Sony GM kém hơn 2 lens còn lại), còn Tamron gặp vấn đề ở cả 2 thời điểm khiến chủ thể bị out nét sau đó mới lấy nét lại. Trong test này phần thắng cũng nghiêng về Sigma Art.
Khi quay phim trong điều kiện lấy nét điểm, f/5.6, thiếu sáng (test 4): 2 lens Sony GM và Sigma Art mất khoảng 1 giây để lấy lại điểm nét khi chủ thể liên tục rời khỏi khung hình và quay lại, tuy nhiên trong 5 lần lặp lại thì Tamron gặp khó khăn ở lần lấy nét gần đầu tiên (kéo dài tận 7 giây) và có tiến bộ trong các lần tiếp theo (2-4 giây). Trong test này Sony GM và Sigma Art có khả năng tốt nhất, còn Tamron thì khá thất vọng.
Cuối cùng, khi quay phim ở điều kiện lấy nét điểm, f/8, thiếu sáng (test 5): cả 3 lens đều không thể bắt nét trở lại điểm xa sau khi đạt được điểm nét ở gần. Trong lần AF đầu tiên, Sigma chỉ mất 2 giây để lấy nét được điểm ở gần, trong khi Sony GM mất 8 giây và Tamron mất 9 giây nên ở test này mặc dù cả 3 đều không đạt thì Sigma vẫn là lens nhanh hơn.

Kết luận về khả năng AF thì rất đáng kinh ngạc là Sigma lại nhỉnh hơn Sony GM một chút. Cũng cần phải nhắc tới là ống kính Sigma Art này chưa được nâng cấp firmware nên trong tương lai gần, khả năng lấy nét cả cho mục đích chụp ảnh và quay phim của ống kính này sẽ vẫn có thể còn được nâng cấp hơn nữa.

Ưu nhược điểm của các ống kính được tóm tắt trong các bảng bên dưới, các bạn click vào tên lens để xem chi tiết.

Nói một cách công bằng, Sony GM là lens phải chịu nhiều thiệt thòi nhất do là lens đi đầu của cả hệ lens ở tiêu cự này. Mặc dù Sony đã rất cố gắng tích hợp những công nghệ tốt nhất của hãng để làm ra ống kính zoom chất lượng cao này, việc xuất hiện đầu tiên sẽ đặt ra tiêu chuẩn và mốc so sánh cho các lens ra đời về sau. Ở thời điểm ra đời, đây là ống kính zoom 24-70mm chất lượng cao duy nhất của cả hệ máy, nên việc Sony định giá cao là không có gì lạ. Tuy nhiên sau 2-3 năm, hai đối thủ "hãng thứ ba" là Tamron và Sigma nhập cuộc, những gì được và không được của Sony GM đều đã được nghiên cứu kỹ. Tamron không xa lạ gì với ngàm Sony E, thậm chí tiến hành làm lens ngàm E từ rất sớm với ống kính 18-200mm, nhưng phải đợi khá lâu mới nhảy vào thị trường lens full frame ngàm FE. Mặc dù Tamron có lens rất tốt ở tiêu cự này là bản G2 của lens 24-70mm f/2.8, vốn được đánh giá còn nhỉnh hơn Sigma Art, nhưng Tamron lại chọn giải pháp an toàn hơn là thiết kế mới một lens giá rất thấp bằng cách tối giản các chức năng, nâng tiêu cự và dùng chất liệu rẻ để làm lens. Đây là một động thái khôn ngoan vì Tamron chắc chắn đã nhận ra xu hướng phát triển nhanh của hệ ngàm này, nên phát huy tối đa các thế mạnh của mình và lựa chọn một phân khúc phù hợp sẽ có giá trị hơn. Quả thực, ngay sau gần 1 năm, Sigma đã tiếp tục tung ra phiên bản mirrorless full frame của ống kính Art 24-70mm f/2.8 với thiết kế mới hoàn toàn. Ống kính này không những nhỏ gọn hơn mà chất lượng quang học còn nhỉnh hơn phiên bản DSLR. Không những thế, Sigma được hưởng lợi nhiều nhất từ việc quan sát hai ống kính ra đời trước đó và tiếp thu những điểm mạnh nhất để làm ra ống kính này. Mặc dù là ống kính giá rẻ hơn nhiều Sony GM nhưng Tamron 28-75mm có những điểm ưu việt hơn như khả năng chụp gần, chất lượng tia tốt hơn. Sigma đã học hỏi những điểm này và kết hợp những điểm cộng của lens Sony GM như việc bố trí nhiều nút tùy chỉnh trên thân lens, thậm chí còn dễ thao tác hơn. Ngoài ra, với xu thế sử dụng máy ảnh để quay phim ngày càng phổ biến, ống kính này được thiết kế quan tâm nhiều đến khả năng sử dụng cho quay phim (parfocal, vòng lấy nét tay rất chính xác, gần như không có breathing). Cùng với kinh nghiệm làm ống kính đã lâu năm, Sigma đặt sản phẩm mới của mình vào vị trí chính xác giữa 2 ống kính đã ra đời trước đó, nhưng lại tập hợp được gần như tất cả ưu điểm của cả hai.

Theo quan điểm của cá nhân tác giả, Sigma Art 24-70mm f/2.8 là chiếc lens thành công hơn 2 đối thủ (và cá nhân mình sẽ chọn ống kính này thay vì Sony GM hay Tamron) và đem lại hiệu quả sử dụng cao trên mức tiền đầu tư. Mặc dù lúc mới ra đời, nhiều người cho rằng Tamron là hãng phải lo lắng bị ảnh hưởng, nhưng thực sự Sony GM mới là ống kính bị cạnh tranh mạnh nhất. Tamron có mức giá rẻ hơn và mức độ phổ biến cao do sớm nhảy vào thị trường này nên luôn sẵn có với số lượng lớn trên thị trường (cả lens mới và cũ), hơn nữa chất lượng quang học của ống kính này cũng không kém cạnh nhiều Sony GM, lại có những ưu thế riêng mà ống kính cao cấp hơn của Sony không có được. Tamron 28-75mm cũng có hiệu suất sử dụng trên giá tiền đầu tư cao (mặc dù mình đánh giá về hiệu quả vẫn không cao bằng Sony GM), nhưng vì khôn ngoan đánh vào phân khúc tiện dụng nên ống kính này sẽ vẫn giữ được chỗ đứng của mình (có thể sẽ phải cân nhắc giảm giá một chút). Khoảng cách về giá giữa Sigma Art mới và Sony GM cũ không phải là quá lớn, nhưng có hai vấn đề đặt ra là Sigma Art không nên xem là ống kính thua kém Sony GM, thậm chí có những điểm hơn Sony GM, và thứ hai là lượng ống kính cũ của Sony GM trên thị trường vốn không nhiều do giá thành cao, kén người mua. Vì thế nên nếu bạn cân nhắc giữa chuyện mua Sigma mới hay GM cũ thì mình cũng sẽ vẫn nghiêng về Sigma mới hơn.

What's next? Sự tham gia của Sigma Art vào phân khúc lens zoom này có ảnh hưởng tích cực với người dùng do có lựa chọn tốt, giá thành phải chăng, nhưng cũng gây sức ép lớn với các nhà sản xuất. Khả năng cao Sony sẽ phải cân nhắc làm phiên bản thứ hai của ống kính GM 24-70mm f/2.8, còn Tamron có thể tiếp tục học được từ Sigma để cân nhắc sản xuất phiên bản mirrorless cho ống kính 24-70mm f/2.8 G2 vốn được đánh giá cao của mình. Nếu Tamron tiếp tục sản xuất ống kính này, chắc chắn chúng ta sẽ có một lens giá thành còn thấp hơn nhưng chưa chắc chất lượng quang học đã kém hơn Sigma Art.

Cuối cùng, với những bạn còn đang phải cân nhắc chọn ra 1 trong số 3 lens này, lời khuyên của mình là nên cân nhắc về giá thành, sự phù hợp với mục đích sử dụng của mình hơn là đi so sánh về độ nét và màu sắc, bokeh, vì thực tế qua các test của mình thì khoảng cách giữa 3 lens này (hay thậm chí giữa nhiều lens hiện đại của các hãng lớn hiện nay) là rất nhỏ, và gần như không có điểm nào thực sự đặc trưng cho một chiếc lens mà nhìn vào ảnh có thể nhận ra như trong thời kỳ trước.

Cám ơn mọi người đã dành thời gian đọc bài viết.

Xin chân thành cám ơn Shriro Việt Nam và DOF.zone đã cung cấp lens cho bài đánh giá này.

Đánh giá Fuji X-Pro3 - Nguồn cảm hứng tuyệt vời

Sat, 04 Jan 2020 02:50:55 GMT

Với X-Pro3, Fujifilm đã thực sự tạo ra một chiếc máy đầu bảng, một chiếc máy flagship mới của hãng để hoàn thiện cái triết lý của mình, một triết lý có phần bảo thủ, nhưng đúng với tư duy, con đường và chiến lược của Fujifilm từ trước đến nay.

Fujifilm, chỉ đơn giản là tập trung vào “trải nghiệm chụp ảnh” của người dùng. Không giống như Sony hay một số hãng khác, những chiếc máy của Fujifilm chưa bao giờ có cấu hình hay thông số “thú vị và hấp dẫn” , mà với đa số người chơi ảnh, đây là những điểm chính để có thể bán được máy. Các chiến lược quảng cáo hay quảng bá sản phẩm của Fujifilm trên toàn cầu cũng không quá rầm rộ như những hãng khác. Một điểm cũng làm nên sự khác biệt của Fujifilm, là họ luôn bảo thủ với triết lý xây dựng sản phẩm, chứ không dựa trên nhu cầu của đại đa số người dùng. Các hãng sản xuất máy ảnh khác, như Sony, luôn xây dựng sản phẩm có phần “thỏa mãn” đòi hỏi của đại đa số đông. Nếu như bạn cần có một chức năng gì từ máy, bạn và nhiều người dùng khác có cùng một nhu cầu và đòi hỏi, thì rất có khả năng, thế hệ máy đời tiếp theo từ Sony, bạn sẽ có được chức năng đó.

Với Fujifilm thì không. Chống rung, fullframe, màn hình xoay lật, pin là những yếu tố ít khi được cải thiện qua nhiều thế hệ máy, và phải lâu lâu, họ mới đáp ứng yêu cầu của số đông. Fujifilm quan tâm nhất đến trải nghiệm khi chụp. Nhiều người dùng đều có cảm giác Fujifilm đang sử dụng đúng con đường của Leica để xây dựng, và bán sản phẩm.

Có lẽ xin phép không nói đến quá nhiều điểm về chiếc máy X-Pro3 này trong một bài viết có thể tạm coi là “đánh giá và trải nghiệm” . Về cơ bản, đây là một chiếc máy với cái ruột y chang một chiếc X-T3. Cùng chip xử lỷ, cùng cảm biến, và đương nhiên với những ưu điểm và khuyết điểm giống với X-T3 về mặt hiệu năng.... Hơn hết, đây vẫn là một chiếc X-Pro, và với Fujifilm, bạn không thể kỳ vọng về quá nhiều sự thay đổi.

Tuy nhiên, dù chỉ là một chiếc “vỏ được nâng cấp” , chính điều đó lại làm ra một chiếc máy ảnh tuyệt vời, như để hoàn thiện cho triết lý sản phẩm của Fujifilm.

Xin phép được trình bày về 3 điểm mà tôi thấy đáng giá nhất trên chiếc Flagship mới này: chất lượng vỏ, màn hình, và Classic Negative.

Trên quan điểm một cách thành thật nhất, chất lượng vỏ của những chiếc máy Fujifilm chưa bao giờ là điểm mạnh và điểm thu hút, ít nhất là với bản thân người viết. Chất liệu hoàn thiện không quá tốt, không bền, những chiếc máy luôn có cảm giác “ọp ẹp” . Phần da trên những chiếc Fujifilm luôn cho một cảm giác “nhựa giả da” chứ không phải là da thật.

Tôi cũng đã từng sở hữu một siêu phẩm từ Fujifilm là chiếc GFX 50R. Nó không khác gì hơn một chiếc X-Pro hay X-E phóng to cả. Vẫn cho những cảm giác về chất lượng máy y hệt như vậy. Mặc dù nếu xét một cách chi tiết, độ hoàn thiện và độ bền của dòng GFX có lẽ là hơn hẳn và vượt trội so với dòng APS-C của Fujifilm. Tuy nhiên cái cảm giác và ấn tượng khi sử dụng, nó vẫn là một chiếc máy ảnh Fujifilm điển hình với chất lượng vỏ chỉ ở mức tạm được mà thôi.

Còn với chiếc X-Pro3, Fuji đã tiến một bước lớn trong việc thiết kế sản phẩm. Fujifilm X-Pro là một dòng sản phẩm rất đẹp, đây là một điều không thể phủ nhận. Thiết kế dựa trên dáng máy rangefinder huyền thoại, mọi thứ từ Fujifilm X-Pro đều rất hợp lý, ngay từ chiếc X-Pro1 đầu tiên ra mắt cách đây 7 năm. X-Pro3 không thay đổi nhiều so với X-Pro2, gần như là y hệt, từ phía trước, phía trên đỉnh, cạnh bên… sự thay đổi nhiều nhất như mọi người đều biết, đó là mặt sau của máy với chiếc màn hình được giấu đi. Tuy nhiên, mặc dù về tổng thể với thiết kế gần như không thay đổi, từng chi tiết trên chiếc máy đã được chăm chút tỉ mỉ hơn rất nhiều so với sản phẩm tiền nhiệm trước đó. Với lớp vỏ Titanium mới, Fujifilm đã tạo ra một chiếc máy sang trọng hơn rất nhiều. Chỉ cần cầm trên tay là bạn sẽ hiểu. Cảm giác chắc chắn, chau chuốt và bền bỉ sẽ là những thứ được thấy rõ với lớp vỏ này. Từng đoạn khớp nối, các khe, kẽ giữa các chi tiết của máy, giữa những cạnh bên với nhau, đều có cảm giác mới và chắc chắn hơn. Các nút bấm như bị hút vào bên trong vỏ máy cũng cho cảm giác bền và ấn sâu hơn. Đây thực sự là một điểm cộng đáng khen.

Nói về lớp vỏ Titanium mới, X-Pro3 ra mắt với 3 màu khác nhau. Black, Dura Silver và Dura Black. Phiên bản Black màu đen tuyền thì hoàn toàn giống với sản phẩm X-Pro2 trước đó. Tuy nhiên, giống mà không giống, nó đẹp và sang hơn rất nhiều. Dura Black thì có một lớp coating thiên về màu xám. Còn Dura Silver thì không giống như cái tên của nó khiến cho nhiều người nhầm tưởng. Đây không phải là một chiếc máy màu bạc, mà là một màu Titanium thô, ngả vàng champagne. Có lẽ giống nhất là những chiếc máy film nổi tiếng như series Contax G1-G2 hay Nikon 35Ti, 28Ti. Trong 3 màu, có lẽ màu sẽ được yêu thích nhất chính là Dura Silver. Nhưng nếu bạn ghét mồ hôi tay bám trên máy, hay không thích màu ngả vàng mà thích màu bạc cơ bản thì có lẽ nó không phải là một lựa chọn hợp lý khi số tiền phải bỏ ra thêm cũng ko hề nhỏ chút nào. Với tôi thì màu đen tuyền là lựa chọn hợp lý nhất cho đại đa số người dùng, rẻ hơn, “sạch” hơn, cũng là Titanium và nó cũng sang hơn so với X-Pro2 cũ vẫn còn mang chút “nhựa nhựa” của Fujifilm từ trước đến nay.

Vỏ Titanium đảm bảo cho chiếc X-Pro3 được vận hành bền bỉ, với cảm giác rất yên tâm. Ít xước, chống nước và chống mưa tốt. Tôi đã chụp thử chiếc máy này trong 2 ngày với thời tiết mưa tầm tã ở London và chẳng gặp bất kỳ vấn đề gì. Đây là lần đầu tiên, xin nhấn mạnh là lần đầu tiên , trên quan điểm của người viết, Fujifilm đã làm ra một chiếc máy với độ bền bỉ và sang trọng xứng đáng với giá tiền mà hãng đòi hỏi cho sản phẩm của mình. Và xin nhắc lại đây là quan điểm của cá nhân người viết, nên nếu như bạn luôn thấy Fujifilm đã làm rất tốt công việc của họ trong việc thiết kế máy, tôi đảm bảo X-Pro3 sẽ còn gây ấn tượng hơn nữa.

Điểm thứ 2 tôi muốn nói tới là cái màn hình bị giấu đi. Với tôi, có lẽ đây là một điểm mà bạn cần phải trên tay mới có thể cảm nhận hoàn toàn. Xin nhấn mạnh ở chữ “cần” , tôi phải thừa nhận, tôi thuộc thành phần lớn những người đã chê cười Fuji X-Pro3 và hướng đi của Fujifilm khi giới thiệu chiếc máy này. Và thực sự xấu hổ làm sao, để đến khi cầm và trải nghiệm X-Pro3, có lẽ chỉ trong khoảng 3 ngày mà thôi, tôi đã nhận ra rằng mình sai lầm đến như thế nào.

Triết lý của Fujifilm là gì, cho bạn cảm giác cầm một chiếc máy kỹ thuật số hiện đại nhưng có những nét hoài cổ, thu hút của dòng máy film xa xưa. X-E, X-Pro, X100 mới là những sản phẩm ban đầu của Fujifilm. X-T, và gần hơn nữa là X-H thì lại là một hướng đi khác hoàn toàn. Với Fujifilm, họ muốn bạn trải nghiệm và tận hưởng nhiếp ảnh ở mức cơ bản nhất, với khẩu, tốc, iso, 3 yếu tố của tam giác đo sáng cần được kiểm soát và điều khiển ngay trên thân máy. Và lần này, họ còn ẩn cả LCD đi. Fujifilm muốn bạn chụp, mà hãy bớt thời gian kiểm tra, nhìn và sử dụng LCD, tận dụng con mắt và khả năng bố cục, kiểm soát ánh sáng của mình nhiều hơn, ở mức độ tối đa “nhất có thể” . Điều gì đã khiến Fujifilm có một nước đi táo bạo đến vậy? X-Pro không phải là dòng sản phẩm dành cho số đông, và có thể nói là sản phẩm đặc biệt được chăm chút nhất của hãng, và trên nền tảng đó, Fujifilm đã làm cho nó đặc biệt hết mức có thể, một sản phẩm đậm triết lý và cái hồn của Fujifilm.

Phải cầm chiếc máy trên tay, có lẽ bạn mới thấm được cái điểm mà họ đang hướng tới ở đây. Chiếc màn hình bị giấu đi thực sự đã làm tôi “ngại” phải lật nó ra để kiểm tra ảnh, và dần dần thì nó “bắt” tôi phải tập trung vào kiểm soát ý tưởng, bố cục và ánh sáng trong bức ảnh của mình hơn. Màn hình LCD giấu đi thực sự có hiệu quả!!!

Tuy nhiên Fufjilm cũng không giấu hẳn đi cái màn hình giống như Leica đã làm với series M-D. Nếu như thế có lẽ sẽ là một sai lầm và gây nên tranh cãi còn gay gắt hơn nữa. Thay vào đó, nó vẫn ở đó khi bạn cần theo một cái cách hợp lý và thông minh nhất có thể, lật dọc, ngang với đáy của máy. Đây là điểm đã được rất nhiều người yêu thích X-Pro yêu cầu từ lâu, và đến bây giờ mới được đáp ứng. Màn hình lật dọc là một công cụ hỗ trợ rất đắc lực, đặc biệt khi bạn là người yêu thích chụp ảnh phố. Tôi không phải là một fan của những chiếc màn hình lật ngang, chúng thực sự vướng víu và làm mất đi tính chất “gọn gàng” của những chiếc máy. Nút Q đã ko còn thực sự hữu dụng. Fujifilm đã đặt một phím Function, phím tắt ở phía sau của máy để bạn có thể tùy chỉnh chế độ Film Simulation theo ý thích khi chụp. Tôi đã đặt lại nút này để tùy chỉnh các Custom Shooting Modes theo ý thích dựa trên từng loại giả lập film cụ thể.

Có lẽ trong 3 tuần trải nghiệm Xpro3, tôi đã chụp với số ảnh, và đặc biệt là tỷ lệ ảnh “được giữ lại” nhiều hơn tất cả những chiếc máy Fujifilm tôi từng sở hữu. Có lẽ nên giải thích một chút không bạn lại tưởng tôi nói quá. Fujifilm không phải là một sản phẩm “quá yêu thích” của tôi. Chưa có một chiếc máy Fujifilm nào tôi sở hữu quá một tháng, trừ chiếc GFX50R là ngoại lệ với chất lượng ảnh quá tuyệt vời của nó. Có lẽ một phần vì tôi không có duyên với Fujifilm, thứ 2 có lẽ là vì thiết kế và độ bền, thứ 3 có lẽ là vì ảnh của Fujifilm chưa thực sự có “chất film” như họ vẫn thường quảng cáo về các giả lập Film Simulation của mình, trên quan điểm cá nhân. Chỉ cho đến khi, X-Pro3 và Classic Negative xuất hiện!

Đi kèm với X-Pro3 là một giả lập film mới, mà theo như Fujifilm, là mô phỏng lại dòng film Superia của hãng. Với tôi, đây mới là giả lập film tuyệt vời nhất Fujifilm từng xây dựng, nó mang đậm tính chất film nhất, sâu nhất, khác biệt nhất và đẹp nhất so với tất cả những giả lập film khác từ Fuji. Classic Chrome, giả lập có rất nhiều fan từ Fuji, với tôi lại không quá đặc biệt. Acros thì rất xuất sắc trong con mắt của nhiều người, nhưng tôi cũng không thực sự quá thích ảnh đen trắng. Classic Negative thật sự khác biệt so với những giả lập còn lại. Nếu bạn là người có chơi film, bạn sẽ thấy giả lập này nó gần với film như thế nào. Tôi đảm bảo tất cả những người chụp film sẽ đều thấy bất ngờ hoặc ấn tượng với Classic Negative. Có lẽ, tôi nghĩ Fuji đã xây dựng rất nhiều thuật toán xử lý và hậu kỳ hình ảnh để cho ra giả lập này. Tận dụng sức mạnh từ bộ xử lý X-Processor, màu sắc và “chất” của Classic Negative được tạo ra thực sự ấn tượng. Và chắc chỉ có bộ xử lý mới nhất từ Fujifilm mới có thể sử dụng được giả lập film này, do sự phức tạp của nó. X-T30 và X-T3 có lẽ qua những bản nâng cấp Firmware cũng sẽ có Classic Negative, nhưng những tin đồn rò rỉ trên mạng thì đều cho thấy, có lẽ phải đến tháng 3/2020 , mới có cập nhật dành cho 2 sản phẩm X-T. Classic Negative, kết hợp cùng Color Chrome và Color Chrome Blue mới sẽ mang lại cho bạn những bức ảnh với màu “film” đậm đà và sâu nhất từng xuất hiện trên Fujifilm từ trước đến giờ.

Firmware mới trên Fuji X-Pro3 cũng cho bạn nhiều tùy chỉnh hơn với file JPEG của máy, có thể kể đến Clarity, HDR, nhiều chế độ Grain và Multiple Exposure. Tuy nhiên khi bạn chọn tùy chỉnh Clarity trên máy, thường mỗi bức ảnh sau khi chụp máy sẽ mất thêm tầm 1 giây để xử lý, theo quan điểm của người viết thì nên tắt đi thì hơn.

Classic Negative không phải không có những điểm hạn chế. Tôi sẽ không sử dụng quá nhiều chế độ này khi chụp chân dung, phải áp dụng đúng trường hợp không thì sẽ cho ra những bức ảnh rất gắt. Thứ 2, với Classic Negative, khi bạn hậu kỳ thêm cho bức ảnh, các hạt ảnh, hạt nhiễu sẽ xuất hiện khá nhiều. Nó không giống với grain của máy, cũng ko hẳn là noise, nhìn khá tức mắt. Nguyên nhân có thể do bản thân bộ xử lý của X-Pro3 với Classic Negative đã tác động rất nhiều lên file ảnh, gây nên những hạn chế nhất định cho file. Tôi đã không tùy chỉnh quá nhiều những bức ảnh của mình, và có lẽ cần tìm hiểu kỹ hơn file RAW của X-Pro3 với Classic Negative, có thể nó đòi hỏi một cách xử lý khác phù hợp hơn để cho ra những bức ảnh tốt nhất. Tuy nhiên thì, bạn có thể thấy, Classic Negative rất đẹp, sử dụng đúng trường hợp, có lẽ bạn sẽ chẳng cần phải làm gì cả. Trong 3 tuần, tôi chỉ chụp một mình Classic Negative và không hề có ý định chuyển sang chế độ khác. Nó thực sự gây nghiện, và có lẽ cũng do chính X-Pro3, một chiếc máy thực sự thúc đẩy cảm hứng chụp ảnh của người dùng nữa.

(Tất cả những bức ảnh được upload trong bài đều được chụp với Classic Negative, Highlight - Shadow +1, Color +1, Sharpness +2, Noise Reduction -4, Color Chrome - Color Chrome Blue: Weak, Grain: Weak - Small. File JPEG được cân sáng lại, tinh chỉnh cơ bản cho phù hợp, không hậu kỳ nhiều )

Fujifilm thực sự đã nâng tầm triết lý và trải nghiệm chụp ảnh của hãng lên đến mức cao nhất và hợp lý nhất dành cho sản phẩm flagship của mình, tận hưởng nhiếp ảnh hiện đại với cảm hứng từ những chiếc máy film kinh điển . Tuy nhiên, khen gì thì khen, chắc chắn X-Pro3 sẽ là một sản phẩm gây tranh cãi, nhưng là một sản phẩm Fujifilm đã táo bạo và bất chấp để thiết kế. Nếu bạn chê, hãy mua X-T3, có một dòng sản phẩm X-T dành riêng cho nhóm nhiếp ảnh gia thích những tính năng chuyên nghiệp và thuận tiện nhất có thể (EVF to, màn hình lật ngang), hoặc đơn giản hơn, là mua máy của hãng khác thôi. Ở trong thời đại ngày nay khi máy ảnh đã dần trở nên bão hòa, những suy nghĩ đột phá như Fujifilm là thực sự cần thiết và bản thân người viết cực kỳ trân trọng suy nghĩ và hướng đi này của Fujifilm. Dù gì đi nữa, với càng nhiều phát kiến, càng nhiều sản phẩm, càng nhiều lối đi, thì người được lợi nhất, vẫn chính là những người tiêu dùng và máy ảnh gia chúng ta, phải không nào?

[Vsion Quick Review] Ricoh GR III - Một nâng cấp xứng tầm

Thu, 13 Jun 2019 09:03:11 GMT

Với chiếc máy Ricoh GR phiên bản đầu tiên, người viết chỉ cần có 2 ngày, là đã đủ để trở thành một fan cứng của dòng Ricoh GR series. Tuy nhiên với chiếc Ricoh GR II, mặc dù có cải tiến nhưng có lẽ với đại đa số người dùng, nó chưa đủ thuyết phục để những người sở hữu Ricoh GR đời đầu phải nâng cấp. Tôi đã có cơ hội được trải nghiệm chiếc máy GR III trong khoảng 1 tuần. Đây có lẽ cũng là một khoảng thời gian khá đủ để có những cảm nhận và đánh giá tương đối về chiếc máy này mà tôi muốn chia sẻ với các bạn sau đây. Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất mà nhiều fan của GR series quan tâm, là chiếc Ricoh GR III có đủ thuyết phục để cho họ nâng cấp hay không?

Tôi có thể nói luôn, trên quan điểm cá nhân, NÓ CỰC KỲ XỨNG ĐÁNG! Nếu như GR II là một phiên bản nâng cấp rất khiêm tốn, thì chiếc GR III lại là một chiếc máy có thể nói là MỚI và KHÁC BIỆT. Tuy nhiên, hãy để tôi bắt đầu trước với một số điểm mới ít ỏi mà tôi…. không thích.

Chiếc GR III bỗng dưng… ngắn lại. Có cảm giác như chiếc GR III ngắn hơn hẳn đời II khoảng 1cm, tuy nhiên nếu nhìn vào bảng thông số của máy thì không hẳn như vậy. Lý do mà tôi có cảm giác chiếc GR III ngắn đi hẳn, là do hiện tại khi tôi cầm chiếc máy bằng một tay (thao tác mà có lẽ 99% người xài GR series sẽ thực hiện), ngón cái của tôi phải kéo sát lại một cách không thoải mái cho lắm để sử dụng nút Multi Function của máy. Việc này làm cho chiếc máy có cảm giác dễ bị rơi hơn. Bên cạnh đó, khi tôi đặt 4 ngón tay ở phần grip phía trước của máy cũng có cảm giác “chật hẹp” hơn so với trước kia. Nếu là một người có bàn tay to, bạn sẽ có cảm giác chạm vào vòng ống kính của máy nhiều hơn khi sử dụng so với chiếc GR II. Như vậy, thật sự là thiết kế “huyền thoại” của GR series đã bị ảnh hưởng tương đối. Việc thao tác thật sự thoải mái bằng một tay chính là một điểm cực kỳ quan trọng đã làm nên tên tuổi của Ricoh GR, và tôi cảm thấy hơi khó hiểu là tại sao Ricoh lại chỉnh sửa lại thiết kế như vậy. Với đại đa số người sử dụng máy ảnh là nam giới, là những người thường có bàn tay to thì việc này có lẽ chưa thực sự hợp lý cho lắm.

Điểm thứ 2 là sự thay đổi về nút bấm. Hệ thống nút bấm đã được lược giản đi khá nhiều chi tiết, và điểm mà tôi thấy đáng tiếc nhất là nút Bù trừ EV (Exposure Compensation + -) ở mặt sau của máy, và sự biến mất của chế độ Tav. Với cá nhân tôi, việc có riêng một nút để bù trừ EV vẫn thuận tiện hơn so với việc tích hợp vào các nút khác trên máy. Nó cho bạn thêm một sự lựa chọn để thoải mái thao tác hơn là phụ thuộc vào bất kỳ tổ hợp phím tắt nào đó. Còn chế độ TAv,quả thật có sự khó hiểu lạ kỳ từ Ricoh khi bỏ đi chế độ thần thánh này. Nếu bạn chưa để ý, TAv là chế độ mà bạn đặt sẵn khẩu độ và tốc độ cho máy, còn máy sẽ tùy chỉnh ISO để đạt được ánh sáng chính xác, và đó là điều quan trọng nhất đối với Nhiếp ảnh đường phố. Bạn cần khoảnh khắc, bạn cần câu chuyện, những thứ đó quan trọng hơn nhiều với số hạt noise trong bức ảnh, ISO không phải là một vấn đề quan trọng. Tôi tin chắc rất rất nhiều người chụp Ricoh GR I hay II và chụp phố đều đã sử dụng chế độ này rất nhiều, đặc biệt khi kết hợp với SNAP, HOÀN HẢO!

Với GR III, bạn vẫn có cách để cài đặt nhưng nó phức tạp hơn:

1. Để máy ở chế độ AV

2. Vào phần Auto ISO chọn tốc độ tối thiểu mà bạn muốn thiết lập, 1/125, 1/250 và kể cả là 1/400 hay 800. Ở GR II, tốc độ cao nhất bạn có thể chọn ở đây là 1/250.

Điểm thứ 3, và có lẽ là điểm cuối cùng tôi không thích, là thời lượng pin. Nó tụt một cách thảm hại. Với một lần sạc, bạn có lẽ chỉ chụp đc 200 bức là tối đa. Mặc dù nhiều người nói rằng việc tích hợp USB-C là để bù đắp cho việc này, nó sẽ giúp bạn sạc máy nhanh và thuận tiện hơn. Đúng, nhưng không đủ. Khi đi chụp trên phố, bạn có muốn vừa cầm máy vừa giữ một cục pin dự phòng hay không? Chắc chắn là không bao giờ, hết pin coi như ngừng chụp luôn. Và đi phố hay đi du lịch chẳng hạn mà chỉ có 200 shot/1 lần sạc thì thật sự là khá nản... Với thời lượng pin như vậy, tôi nghĩ ít nhất cần có 2 cục pin backup theo người mới đủ yên tâm.

Lướt qua nhiều diễn đàn, tôi thấy có một số người cũng rất tiếc nuối khi máy bỏ đi đèn flash tích hợp. Với tôi thì không, tôi không phải người thích sử dụng Flash, tôi nghĩ nó gây khó chịu cho đối tượng. Nếu như bạn bất thình lình trở thành đối tượng cho một bức ảnh trên phố và bị Flash chiếu vào mặt, trong đại đa số trường hợp, bạn có thấy dễ chịu hay không? Đó là quan điểm của riêng tôi, nên flash có hay không cũng không sao. Hệ thống Menu của máy cũng có thay đổi một chút, có người thích, có người không thích, còn với cá nhân tôi thì đây chưa bao giờ là một điểm quan trọng, vì với những chiếc máy như Ricoh GR, bạn chỉ cần set up một lần và chấm hết. Việc đi vào Menu và tinh chỉnh thêm hiếm khi xảy ra.

3, đó là 3 điểm duy nhất tôi không hài lòng về chiếc Ricoh GR III này. Còn đối với tất cả mọi thứ còn lại, Ricoh GR III thực sự là một nâng cấp vô cùng tuyệt vời và thú vị!

Đầu tiên phải nói ngay, điểm quan trọng nhất với một chiếc máy compact, chính là ống kính, là linh hồn của chiếc máy. Ống kính của GR III đã được thiết kế lại ( 6 thấu kính trong 4 nhóm, với 2 thấu kính aspherical, so với ống kính của GR II là 7 thấu kính trong 5 nhóm ). Và nó nét, nét một cách kinh khủng, ngay tại f/2.8. Nếu bạn đã xài GR I và II chắc bạn không khỏi ấn tượng với độ nét của chiếc máy này, tuy nhiên GR III còn cải thiện chất lượng của ống kính này hơn nữa. Và khi kết hợp với cảm biến được tăng từ 16mp lên 24mp, độ nét và chất lượng ảnh của GR càng thêm xuất sắc. Một chiếc máy với kích cỡ siêu nhỏ, nhưng lại có một ống kính siêu nét. Độ tương phản, 3D của những bức ảnh được chụp ra từ Ricoh vốn đã ấn tượng thì nay lại còn được nâng cấp thêm. Với độ nét xuất sắc, lại còn được cải thiện ở khả năng chụp Macro (khoảng cách gần nhất khoảng 10cm) thì GR III trở thành một chiếc máy vô cùng đa dụng. Đừng nên so sánh với chế độ Macro của Fujifilm X100, nó quá tệ khi chụp ở khoảng cách gần. Những bức ảnh soft hơi khó chấp nhận với một chiếc máy cao cấp. Fujifilm thì giải thích việc đó là để có những bức chân dung ở khoảng cách gần mềm mại hơn. Nhưng thực tế với ý kiến của đại đa số người dùng đã cho thấy, tất cả chúng ta mong muốn độ nét tồn tại và có được trong bất kỳ hoàn cảnh nào, vì nét vẫn dễ xử lý hơn là không nét, phải không nào?

GR III cũng mang lại tùy chọn crop mode ở các tiêu cự 35-50 và cả 75. Với ống kính và cảm biến được nâng cấp, điều này là vô cùng hợp lý. Ngoài ra, đối với tôi, GR I và II luôn là một chiếc máy xuất sắc…nhưng chỉ ở khả năng chụp phố mà thôi. Vì ở hai thế hệ trước, màu sắc của GR luôn khá trầm. Chất lượng ảnh của máy khi chụp các chủ đề khác như hoa lá cỏ cây hay phong cảnh, khi bạn xử lý file và hậu kỳ, các bức ảnh luôn đòi hỏi phải xử lý khá kỹ để ra được những màu sắc tươi tắn, rực rỡ và những bức ảnh phong cảnh cuốn hút. Nó vẫn tốt, nhưng để tốt như các đối thủ khác như Fujifilm hay Sony thì chưa đủ. Với GR III, tôi có cảm giác hệ màu sắc của Ricoh cũng đã thay đổi, các bức ảnh có phần tươi tắn và bắt mắt hơn. Để kiểm chứng điều này thì có lẽ cần phải có thời gian trải nghiệm nhiều hơn và chụp những bức ảnh phong cảnh chỉn chu hơn nữa, Đây mới chỉ là những cảm nhận ban đầu của cá nhân tôi. Nếu điều này là chính xác, thì Ricoh GR III thật sự đã trở thành một chiếc máy vô cùng đa dụng. Các filter màu cũng được Ricoh bổ sung thêm và đem lại nhiều lựa chọn hơn cho người sử dụng, đây luôn là một điều rất đáng khích lệ. Vsion cũng đã có một bài viết riêng về chế độ High Contrast BW của Ricoh GR bạn có thể tham khảo lại tại đây .

Điểm tuyệt vời thứ 2 nữa của GR III, chính là cải tiến chế độ lấy nét của máy. Việc sử dụng hệ thống lấy nét mới theo cả pha và tương phản (phase và contrast detection) gần như đã mang lại một bộ mặt khác hoàn toàn cho Ricoh GR. Nó rất nhanh và chính xác. Tôi có cảm giác GR III đã gần đạt đến được tốc độ lấy nét của một số máy Mirrorless tốt khác trên thị trường, đương nhiên không thể so sánh với những quái vật như Sony A6300-A6500 hay Sony A9, A7 Mark III tuy nhiên có thể nhanh cỡ một số máy như A6000 hay Fuji XT10, XT20 thì đó cũng là một sự khích lệ cực kỳ đáng kể với Ricoh GR Series. Hệ thống nhận diện khuôn mặt của GR cũng nhờ thế mà hoạt động trơn tru hơn rất nhiều so với đàn em GR I và II.

Với người dùng Ricoh GR, SNAP là chế độ được đại đa số sử dụng, thứ nhất là nó tiện, và thứ hai chính là vì hệ thống lấy nét khá tệ của GR I hay II. Nhưng với GR III, trong khoảng thời gian trải nghiệm, tôi hoàn toàn không hề sử dụng SNAP vì muốn kiểm chứng khả năng lấy nét của máy. Nó đáp ứng rất tốt, tỷ lệ trượt nét hầu như không xảy ra. Và với cá nhân tôi, việc kiểm soát điểm nét vẫn thú vị hơn là phó mặc cho SNAP và dựa vào khoảng cách. Tôi không phải là một người ước tính khoảng cách giỏi cho lắm, và rất thích thú với chụp chân dung close up khi đi phố nên SNAP không hoàn toàn là một giải pháp tối ưu. Đây là một cải tiến cực kỳ tuyệt vời từ Ricoh và chắc chắn sẽ được đại đa số người hâm mộ hưởng ứng nhiệt liệt.

Một nâng cấp cũng cực kỳ thú vị khác, là việc tích hợp khả năng chống rung lên trên máy. Máy đã gọn, đã nhẹ, nay lại còn có chống rung, tất cả những ưu thế của hệ máy ảnh Micro Four Third (M43) cho việc chụp nhiếp ảnh đường phố, đối với tôi, đã hoàn toàn không còn nữa. Nếu chắc tay, bạn hoàn toàn có thể chụp máy ở tốc độ 1/10, ¼ hay thậm chí là cả ½ mà ảnh không bị rung. Những gì mà dân chơi M43 có và tự hào, giờ đây GR III có tất, kể cả việc chạm và chụp, với màn hình cảm ứng mới nữa. Tiếng màn trập của GR III cũng cực kỳ êm ái, gần như khó có thể nghe thấy được, nên chế độ Silent Shutter trên các dòng máy khác, GR III cũng coi như cân được luôn.

Một chiếc máy xuất sắc và đa dụng, nhưng đương nhiên, tiêu cự 28mm không phải dành cho tất cả mọi người. Nếu bạn là fan hâm mộ của Ricoh GR Series, chắc chắn bạn là người hay chụp ảnh đường phố hoặc du lịch, đó mới là điểm mạnh của dòng máy này, cũng là điểm mạnh của tiêu cự 28mm kinh điển. Còn nếu bạn quan trọng hơn trong việc chụp chân dung hay một số chủ đề khác thì GR chắc chắn chưa thể đáp ứng tốt, tuy nhiên không có nghĩa là không thể “ khắc phục và xử lý ”. Dưới đây là một ví dụ về chụp chân dung tiêu cự 28mm và crop, để thấy được độ chi tiết của GR III tốt như thế nào :D

Chắc chắn GR III sẽ khiến bạn phải cân nhắc, trong thị trường máy ảnh sôi động ngày nay. Đối với dòng máy compact, có thể có một số lựa chọn khác cũng thú vị không kém như Fujifilm X100F, hay chiếc Panasonic LX100 Mark II mới ra. Tuy nhiên, tôi cũng xin nhắc lại, Ricoh GR là chiếc máy duy nhất bạn có thể nhét túi quần một cách vô cùng thoải mái, với chất lượng hình ảnh của cảm biến APS-C. Đối với tôi, Ricoh GR là đại diện cho sự thoải mái, nhanh nhẹn, nhẹ nhàng và thuận tiện mà chỉ có Smartphone mới có thể mang lại trong thời đại ngày nay, nhưng bên cạnh đó, còn mang đến chất lượng hình ảnh, sự chi tiết, màu sắc, dải màu và ánh sáng mà chẳng có Smartphone nào có thể so sánh được. Kích thước hoàn hảo, ảnh ra tuyệt vời, đáp ứng nhanh gọn và một mức giá có thể nói là phù hợp.

Nếu bạn thích tiêu cự 35mm, bạn nên quan tâm đến Fujifilm X100 series hoặc Sony RX1 series, cả 2 đều cho bạn tiêu cự 35mm, EVF và chất lượng hình ảnh tương đương hoặc cao hơn. Tuy nhiên, mức giá bạn bỏ ra cũng cao hơn so với GR III và bạn chẳng thể đút túi được. Còn nếu là một người đam mê 28mm, mơ ước sự đơn giản và hào nhoáng của Leica Q, nhưng với ngân sách chỉ 1/3 hay 1/4, tin tôi đi, GR III chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng.

Còn đối với người đam mê và chỉ quan tâm đến nhiếp ảnh đường phố, bạn nghĩ xem, liệu còn lựa chọn nào hợp lý hơn nữa không? Một câu hỏi có lẽ không khó để trả lời, phải không?

Tối ưu chất lượng ảnh upload lên Facebook

Fri, 17 May 2019 16:20:39 GMT

Ngày nay với sự phát triển của mạng xã hội, đặc biệt là Facebook thì nhu cầu chia sẻ ảnh trên mạng xã hội là vấn đề rất được quan tâm. Tuy vậy, không phải ai cũng làm việc này đúng cách do không có hướng dẫn cụ thể nào từ nhà cung cấp dịch vụ. Hôm nay Vsion sẽ cùng các bạn phân tích những thay đổi của ảnh khi tải lên Facebook và cách để đạt được chất lượng ảnh tốt nhất trên mạng xã hội này. Bài viết sẽ có 3 phần: (1) Lựa chọn không gian màu (color space) phù hợp; (2) Tìm hiểu những thay đổi về chất lượng ảnh khi tải lên Facebook; (3) Kết luận. Nếu các bạn không có nhu cầu tìm hiểu sâu hơn thì có thể chuyển ngay tới phần 3 để xem các điểm cần lưu ý. Bên cạnh đó, trong bài viết Vsion sẽ làm rõ một số "quy tắc" được mọi người truyền miệng trong một thời gian nhưng thực tế không phải như vậy.

LỰA CHỌN KHÔNG GIAN MÀU (COLOR SPACE) PHÙ HỢP

Không gian màu là yếu tố quan trọng đầu tiên các bạn phải cân nhắc khi chụp và khi upload ảnh lên mạng xã hội. Không gian màu được hiểu là một bảng tập hợp xác định các sắc độ màu sắc. Có nhiều không gian màu với biên độ màu khác nhau, trong đó phổ biến nhất là CIELAB, Adobe RGB, ProPhoto RGB, sRGB. CIELAB hay CIE L*a*b*, hoặc Lab là không gian màu được hình thành để bắt chước vùng màu mắt người có thể nhìn thấy được, nên nó là không gian màu lớn nhất, có thể thể hiện những mức chuyển sắc độ rất nhỏ và các trạng thái màu bão hòa mà các không gian màu nhỏ hơn không thể hiện được. Chúng ta hay được tiếp xúc với sRGB nhất nhưng đây là không gian màu hẹp (bao phủ 35% không gian CIELAB hay khả năng nhìn của mắt người). sRGB được dùng ở phần lớn các thiết bị thu phát hình ảnh dân dụng, các thiết bị có màn hình như điện thoại di động, TV. Adobe RGB có phổ màu rộng hơn đáng kế (bao phủ 50% không gian CIELAB) nhưng phần lớn chỉ dùng ở các thiết bị in ấn. Ngoài ra có thể các bạn biết tới ProPhoto, là không gian màu mặc định dùng trên Lightroom để chỉnh ảnh. Đây là không gian màu rất gần với khả năng nhìn của mắt người (90% không gian CIELAB) nên được lựa chọn để thực hiện các điều chỉnh trước khi xuất ảnh ra định dạng thông thường.

Các bạn cần lưu ý một điều là định dạng ảnh jpeg rất phổ biến hiện nay có thể hỗ trợ ảnh 24-bit, nghĩa là ảnh có 256 giá trị của từng màu đỏ (Red), xanh lá cây(Green), xanh da trời (Blue) (tổng cộng sẽ có 16,7 triệu cách kết hợp hay tương ứng với 16,7 triệu giá trị màu). Mỗi giá trị màu của từng pixel được xác định bằng tọa độ của điểm đó trên không gian màu. Ví dụ như giá trị (0, 255, 0) sẽ nằm ở đỉnh trên của tam giác không gian màu và được xác định là màu xanh lá cây (kênh Green giá trị 255, trong khi hai kênh màu còn lại giá trị 0). Nếu nhìn vào đỉnh trên của 2 tam giác Adobe RGB và sRGB ở hình trên, bạn sẽ thấy vị trí màu xanh lá cây này khác nhau. Như vậy, mặc dù có cùng giá trị RGB (giá trị tọa độ) nhưng ở hai không gian màu khác nhau, màu được xác định sẽ vẫn khác nhau. Khi để ý hơn các bạn cũng sẽ thấy là bảng màu Adobe RGB rộng hơn sRGB chủ yếu ở phía bên trái (màu xanh lá cây và xanh da trời), nên đây là tông màu có thể nhìn thấy khác biệt rõ nhất của hai không gian màu. Nếu ảnh của bạn nhiều màu vàng đỏ thì có thể bạn sẽ không thấy có khác biệt đáng kể.

Tình huống có thể nhiều người đã gặp phải là khi chúng ta tải ảnh lên Facebook và thấy ảnh có màu nhợt nhạt hơn ảnh gốc. Đó là do các bạn chụp hoặc chuyển ảnh sang không gian màu AdobeRGB thay vì sRGB nhưng chưa lưu ý chuyển đúng cách. Trong hai cặp hình minh họa bên dưới, các bạn có thể thấy khác biệt về màu ảnh gốc (bên trái) và màu ảnh sau khi tải lên Facebook (bên phải) thể hiện rõ khi bạn chụp ảnh ở không gian màu Adobe RGB (cặp hình dưới).

Điều này có phải nghĩa là bạn không thể sử dụng ảnh Adobe RGB trên Facebook? Câu trả lời là bạn hoàn toàn có thể. Hãy nhìn 2 ảnh dưới (ảnh gốc bên trái, ảnh tải lên Facebook bên phải) các bạn có thể thấy là gần như không có khác biệt gì giữa 2 ảnh, mặc dù đây là ảnh Adobe RGB. Vậy điều gì làm nên sự khác biệt giữa 2 ảnh ở ngay trên và 2 ảnh ở dưới đây? Đó là do ICC profile .

ICC là chữ viết tắt của International Color Consortium (Hiệp hội Màu Quốc tế). ICC profile là một dạng dữ liệu quy định các nguyên tắc thiết lập màu sắc của một thiết bị thu hoặc phát màu. Mình sẽ không đi sâu hơn về thuật ngữ này, nhưng nói một cách vắn tắt thì chúng ta cần hiểu ICC profile là một yếu tố cần thiết để xác định cách một thiết bị hiển thị màu. Các thiết bị khác nhau sẽ có những đặc điểm khác nhau về thể hiện màu sắc và có những giới hạn riêng, nên để thể hiện đúng nhất màu sắc của hình ảnh thì ICC profile là phương tiện để thiết bị đó xác định được giá trị màu gần nhất với dữ liệu trong file hình ảnh.

Trong trường hợp bạn tải thẳng ảnh chụp từ máy ảnh ra (thậm chí sau khi điều chỉnh màu sắc mà không làm gì liên quan tới không gian màu) thì thực ra ảnh chụp dùng không gian màu sRGB hay AdobeRGB thì Facebook cũng hiểu là sRGB do ICC profile của AdobeRGB chưa được gắn vào file. Nếu bạn dùng công cụ kiểm tra EXIF của file bạn sẽ thấy phần color space của ảnh chụp AdobeRGB sẽ là Uncalibrated, hoặc 65535, còn ảnh chụp sRGB thì ghi rõ ràng là sRGB. Thực chất các máy ảnh không có khả năng chụp trực tiếp ra ảnh JPEG mà phải thực hiện một bước nén hình sau khi chụp ảnh RAW. Ảnh JPEG chụp thẳng từ máy là ảnh chuyển đổi từ không gian màu xác định của ảnh RAW sang sRGB, hay nói cách khác tất cả ảnh JPEG chụp từ máy ảnh ra đều là sRGB, dù chúng ta chọn chụp sRGB hay AdobeRGB. Điều làm bạn thấy ảnh chụp bằng hai lựa chọn này màu sắc khác nhau là vì sRGB - sRGB giữ nguyên màu sắc, còn Adobe RGV-sRGB sẽ chuyển sang màu gần nhất với giá trị trên ảnh Adobe RGB ban đầu.

Việc chúng ta có thể làm để đảm bảo cho màu ảnh trên Facebook không thay đổi đáng kể là gắn profile cho ảnh. Trong hình minh họa dưới đây mình gắn profile Adobe RGB cho ảnh sRGB bằng lệnh Assign Profile của Photoshop ( Edit -> Assign Profile... )

Sau khi chọn Profile: Adobe RGB (1998) thì các bạn cũng thấy màu của ảnh thay đổi sang màu rực rỡ hơn. Như ở trên đã nói, thông tin có trong ảnh chỉ quy định tọa độ màu, nên khi thay đổi không gian màu thì màu hiển thị cũng thay đổi do cùng một tọa độ lại có giá trị màu khác nhau ở hai không gian màu khác nhau.

Sau thao tác này thì khi chọn lệnh lưu file (Save/Save as), bạn sẽ thấy lựa chọn tích hợp ICC profile của Adobe RGB (1998) ở dưới phần tên file. Nếu ảnh của bạn dùng sRGB thì tên ICC profile hiện ở vị trí này sẽ là sRGB-IEC61966-2.1.

Và kết quả là hình bên trái (có độ bão hòa màu cao hơn ảnh trước để các bạn nhận ra thay đổi rõ ràng hơn) và hình bên phải (sau khi upload lên Facebook) có màu sắc gần như giống hệt nhau.

Như vậy điều quan trọng nhất là bạn cần biết chính xác file ảnh bạn đang có sử dụng không gian màu nào và gắn cho nó ICC profile tương ứng (trừ trường hợp sRGB vì không có profile máy cũng hiểu là sRGB). Ngoài cách xuất file trên Photoshop và để ý tên ICC profile như ở trên nhắc tới thì còn một cách nữa trên Photoshop là bạn dùng lệnh Convert to Profile ( Edit -> Convert to Profile... ) và nhìn vào dòng Source Space để biết không gian màu đang sử dụng là gì.

Còn điều gì sẽ xảy ra khi chúng ta chụp ảnh RAW. Thực tế thì khi chụp ảnh RAW máy ảnh sẽ thu hết thông tin hình ảnh máy có thể ghi nhận được và không phân biệt về không gian màu. Lựa chọn không gian màu khi chụp chỉ có tác dụng để bộ vi xử lý đưa ra quyết định khi chuyển đổi từ file RAW sang ảnh JPEG hoặc khi chúng ta xử lý hậu kỳ gắn ICC profile. Trong phần dưới các bạn sẽ thấy là ảnh RAW sau khi xuất ra JPEG và tải lên Facebook thì dù chụp bằng sRGB hay Adobe RGB, ảnh cũng có màu tương tự nhau, vì thực tế hai ảnh JPEG này đều được hiểu là sRGB. Nhưng nếu chúng ta gắn ICC profile của Adobe RGB cho hai ảnh này bằng Photoshop thì ảnh chụp bằng AdobeRGB sẽ có dung lượng lớn hơn ảnh chụp bằng sRGB chuyển sang AdobeRGB, nghĩa là chụp bằng không gian màu nào, gắn ICC profile đó thì chất lượng ảnh sẽ cao hơn.

TÌM HIỂU NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT LƯỢNG ẢNH KHI TẢI LÊN FACEBOOK

Facebook là nơi chia sẻ ảnh, không phải nơi lưu trữ ảnh, nên một việc chắc chắn là Facebook không thể giữ nguyên chất lượng ảnh của bạn khi tải lên để đảm bảo dòng thông tin không bị ách tắc do ai đó tải quá nhiều ảnh hoặc ảnh quá nặng. Trong thực tế, ảnh tải lên Facebook sẽ được chuyển về dạng thu nhỏ (hoặc phóng to) với chiều ngang 2048 px (chiều dọc tùy tỷ lệ của ảnh nhưng không được quá dài). Với hình minh họa bên dưới thể hiện kích thước ảnh 100% trước và sau khi tải lên Facebook, các bạn có thể hình dung ảnh sẽ bị nén lại nhiều đến như thế nào.

Có một giả thuyết cho rằng những ảnh đã có sẵn kích thước chiều ngang 2048 px và ở dạng png (ảnh không nén) sẽ không bị nén nữa và giữ nguyên chất lượng hình ảnh. Để nghiên cứu xem giả thuyết này có đúng không, Vsion so sánh chất lượng ảnh được xử lý theo những cách khác nhau sau khi upload lên Facebook. Đầu tiên Vsion dùng ảnh gốc chụp từ máy ảnh A7ii (6000 x 4000 px, nặng 13 MB) để tải lên trực tiếp. Vsion download ảnh này về để so với 3 ảnh khác: (2) Ảnh gốc nhưng chụp bằng AdobeRGB, (3) Ảnh nén lại về 2048 x 1365 px trước khi tải (sRGB, 1.35 MB), (4) giống ảnh (3) nhưng dùng định dạng png.

Kết quả cho thấy 2 ảnh (3) và (4) có độ sắc nét cao nhất, sau đó là hai ảnh tải trực tiếp (1) và (2). Giữa (1) và (2) không có khác biệt đủ nhận thấy về màu sắc (đây là ảnh RAW chuyển sang JPEG). Khi để ý kỹ chúng ta sẽ thấy hai ảnh (3) và (4) thực tế giống ảnh (1) và (2) được xử lý tăng nét toàn ảnh. Điều này có nghĩa là để đổi lại độ nét cao hơn thì vùng không nét (vùng màu xanh) của hai ảnh này lại không mịn như hai ảnh đầu tiên. Vì thế nên mặc dù hai ảnh sau có dung lượng ảnh cao hơn (327 KB so với 254 KB và 269 KB) nhưng chất lượng ảnh không hẳn là cao hơn. Một điều nữa chúng ta cũng nhận thấy là ảnh ban đầu dung lượng càng lớn thì tỷ lệ nén ảnh càng cao. Bên cạnh đó, ảnh png dường như không có lợi thế gì so với ảnh JPEG khi tải lên Facebook vì ảnh kết quả nhận được đều giống nhau cả từ chi tiết, màu sắc tới dung lượng ảnh.

Từ ảnh (5) tới (7) chúng ta cùng xem chất lượng ảnh thay đổi như thế nào so với ảnh gốc. Ảnh gốc trong trường hợp này là ảnh JPEG đã nén xuống kích thước 2048 x 1365 px ở chất lượng cao nhất [12] trên Photoshop. Ảnh này được so với ảnh download xuống từ Facebook tương ứng với các ảnh nén được lưu lại với chất lượng 12, 9 và 5. Ảnh chất lượng 12 trước khi tải lên có dung lượng 1.35 MB, sau khi tải lên bị nén xuống 327 KB (không thay đổi kích thước ảnh). Ảnh chất lượng 9 thì trước khi tải lên có dung lượng 438 KB, sau đó còn 332 Kb. Ảnh chất lượng 5 thì giảm từ 122 KB xuống 97.3 KB. Rõ ràng ảnh chất lượng 5 sau khi tải lên có chất lượng ảnh kém nhất và hiện tượng vỡ hình có thể quan sát được ở quanh các chi tiết nét nhất. Còn với ảnh chất lượng 12 và 9 thì khác biệt so với ảnh gốc là rất ít, chỉ có thể quan sát được thông qua độ mịn của hậu cảnh (vùng màu lớn). Dung lượng ảnh chất lượng 9 cũng gần nhất so với dung lượng ảnh sau khi nén qua Facebook nên chúng ta có thể hiểu công cụ chuyển đổi ảnh của Facebook có đầu ra chất lượng tương đương khoảng chất lượng 8-10 của Photoshop. Nếu ảnh chất lượng thấp hơn, Facebook sẽ vẫn tiếp tục nén ảnh theo một tỷ lệ nhất định. Có một điều thú vị là nếu bạn sử dụng ảnh download từ Facebook để tải lại thì chất lượng ảnh không hề thay đổi, bất kể bạn có tải lên bao nhiêu lần chăng nữa.

Trong trường hợp trên chúng ta sử dụng ảnh sRGB với màu sắc khá đơn giản. Hãy cùng phân tích với một ảnh Adobe RGB (đã gắn profile) có màu sắc và chi tiết phức tạp hơn.

Bốn ảnh trên là ảnh download từ Facebook của 4 phiên bản khác nhau: (1) Ảnh gốc giữ nguyên kích thước 6000 x 4000 px, (2) ảnh đổi kích thước về 2048 x 1365 px và xuất ảnh ở chất lượng 11 của Photoshop, (3) xuất ảnh ở chất lượng 9, (4) xuất ảnh png. Mặc dù ảnh (1) sau khi nén lại dung lượng cao hơn ảnh (3), nhưng ảnh 3 được xử lý sắc nét hơn, có lẽ do tỷ lệ nén thấp.

Cách đây hơn 1 năm, Vsion có phát hiện ra rằng ảnh tải lên Facebook trên điện thoại Android nếu sử dụng app Facebook thì chất lượng ảnh sẽ thấp hơn sử dụng trình duyệt Web trên điện thoại. Tuy nhiên có vẻ như Facebook đã cải tiến thuật toán và có những phương án mới phù hợp hơn, như việc loại bỏ chức năng tải ảnh dạng chất lượng cao HD (không còn tùy chọn tải ảnh HD, thay vào đó tất cả ảnh đều được tăng chất lượng trên Facebook). Vsion đã phát hiện ra rằng việc tải ảnh hiện nay không còn phụ thuộc vào thiết bị nữa, dù tải bằng app điện thoại, trình duyệt web, hay dùng máy tính để tải ảnh thì kết quả đều giống nhau. Thay vào đó, Facebook sẽ thay đổi chất lượng ảnh tùy thuộc vào thiết bị hiển thị của bạn. Trong hình dưới mình so sánh kích thước và chất lượng ảnh của cùng 1 ảnh upload lên Facebook bằng app hoặc thông qua Web, sau đó download về trên máy tính và trên điện thoại. Kết quả cho thấy, cùng 1 ảnh nhưng nếu download bằng điện thoại bạn sẽ nhận được phiên bản nhỏ hơn (1080 x 720 px) so với khi download từ trình duyệt web trên máy tính hoặc điện thoại (2048 x 1365 px). Như vậy có thể là Facebook tạo ra 2 phiên bản ảnh khác nhau và hiển thị tùy vào thiết bị bạn đang dùng, hoặc có phương pháp chuyển đổi kích cỡ ảnh vào thời điểm hiển thị.
*** Bổ sung: nếu bạn đang dùng iOS thì vẫn có khác biệt khi upload ảnh bằng app và bằng trình duyệt Web trên điện thoại. Theo phản ánh của bạn đọc, app Facebook trên iOS sẽ nén ảnh về kích cỡ chiều ngang 960 px, còn khi sử dụng trình duyệt Safari thì ảnh nén về chiều ngang 1080 px (kích thước ảnh khác nhau khi download từ cùng 1 thiết bị). Như vậy với người dùng iOS, các bạn nên dùng Facebook trên trình duyệt để upload ảnh có chất lượng cao hơn.

Như ở trên chúng ta đã rút ra, ảnh JPEG đã thay đổi kích thước về chiều ngang 2048 px sẽ nén lại thành ảnh sắc nét nhất trên Facebook. Tuy vậy, dường như mức độ nén ảnh và chất lượng ảnh còn phụ thuộc vào dung lượng ảnh, nghĩa là thông tin ảnh trên cùng diện tích đó. Chúng ta sẽ khảo sát như sau: mình tạo ra 1 file ảnh sRGB 2048 x 1365 px chỉ bao gồm các pixel có 4 màu đỏ, xanh da trời, xanh lá cây, xám xen kẽ nhau, sau đó lưu ảnh lại thành file JPEG theo các mức chất lượng khác nhau trên Photoshop và so sánh với các ảnh download về sau khi tải lên Facebook.

Các bạn có thể thấy ngay hệ quả của việc nén ảnh là tất cả màu sắc trên hình đã biến mất, tuy nhiên đây là ảnh phóng lớn tới từng pixel (mỗi ô vuông là một pixel). Hãy quan sát sự khác biệt giữa 2 ảnh ở kích cỡ bình thường chúng ta vẫn xem.

Ở kích cỡ ảnh này thì khác biệt ít hơn nhiều, các bạn sẽ chỉ nhận ra hình bên trái có màu sắc rõ hơn hình bên phải một chút. Thuật toán nén hình của Facebook nhằm đạt tới mục đích giúp các bạn không có cảm giác ảnh bị thay đổi nhiều ở khoảng cách nhìn thông thường, nhưng về chi tiết nó có thể thay đổi rất nhiều (từ màu bão hòa về không màu). Các pixel màu ở ảnh gốc bị chuyển thành không màu do thuật toán interpolation tính ra giá trị màu mới từ các giá trị lân cận và làm giảm dung lượng cần thiết của file. Dựa theo dung lượng ảnh download về, chúng ta có thể thấy là với ảnh lớn 3.5-5.6 MB thì tỷ lệ nén ảnh rất cao (xấp xỉ 90%).

Khi dùng các ảnh chất lượng thấp hơn để tải lên Facebook thì tỷ lệ nén cũng giảm dần (nghĩa là mức thay đổi về chất lượng ảnh sau khi upload ngày càng ít dần). Với dung lượng ảnh gốc khoảng 750 KB thì tỷ lệ nén chỉ còn xấp xỉ 50%.

Trong khoảng dung lượng 480 - 550 KB thì tỷ lệ nén còn thấp hơn nữa. Các bạn để ý thấy mức chất lượng 4 có tỷ lệ nén ảnh đột ngột thấp hơn hẳn các mức dung lượng ảnh khác (33%) nên có thể đây là mức dung lượng tối ưu nhất của Facebook. Sau đó mặc dù chất lượng ảnh gốc ngày càng giảm nhưng tỷ lệ nén lại tăng chậm trở lại. Nếu xét về chất lượng ảnh sau khi upload thì mức dung lượng ảnh cao nhất chúng ta quan sát được là với chất lượng ảnh 7 và 11 (nén lại 514 KB), nhưng để ý kỹ thì ở mức chất lượng 7 có thể quan sát được một chút màu trên các pixel. Từ cả 3 trường hợp nêu trên, mức dung lượng ảnh 1.2-3 MB cũng đều đạt được dung lượng ảnh cao nhất so với các mức dung lượng khác.

KẾT LUẬN

Qua các khảo sát trên đây, chúng ta có thể thấy là thuật toán nén ảnh của Facebook hiện nay khá phức tạp và chúng ta có thể rút ra một số kết luận như sau:

Bất kể bạn chụp ảnh JPEG bằng không gian màu nào, nếu ảnh có ICC profile trùng với không gian màu thì Facebook không làm thay đổi màu sắc ảnh. Ngược lại, nếu ICC profile không trùng thì Facebook sẽ tự chuyển đổi ảnh về sRGB và làm ảnh của bạn nhạt màu nếu ảnh gốc dùng Adobe RGB hay ProPhoto RGB.
Khi chụp RAW máy ảnh không phân biệt bạn chọn không gian màu nào. Khác biệt giữa các không gian màu chỉ có giá trị khi bạn gắn nó với profile màu lúc xuất ảnh.
Không gian màu và ICC profile của ảnh có thể kiểm tra bằng Photoshop (chức năng Convert to profile...).
ICC profile có thể gắn vào ảnh bằng Photoshop (chức năng Assign Profile...)
Bạn có thể cân nhắc dùng Adobe RGB khi ảnh có nhiều màu xanh lá cây hoặc xanh da trời do đây là khu vực màu khác biệt nhiều nhất với sRGB.
Ảnh png có chất lượng bằng hoặc nhỉnh hơn ảnh jpeg có cùng kích cỡ, nhưng khác biệt không quan sát được bằng mắt thường nên bạn không cần thiết phải chuyển ảnh sang định dạng png trước khi tải ảnh lên Facebook.
Trước khi tải ảnh lên Facebook, nên chỉnh chiều ngang ảnh về 2048 px và sử dụng định dạng jpeg sẽ tiết kiệm được bộ nhớ và thời gian xử lý ảnh.
Ảnh download từ Facebook được sử dụng để upload trở lại sẽ không bị thay đổi chất lượng.
Cùng kích cỡ ảnh (tính bằng pixel) nhưng dung lượng ảnh hoàn toàn có thể khác nhau tùy thuộc lượng thông tin trên ảnh.
Ảnh JPEG có chiều ngang 2048 x 1365 px với dung lượng ảnh trong khoảng 1.2 - 3 MB sẽ có chất lượng ảnh trên Facebook cao nhất, còn dung lượng gần 550 KB có mức độ nén ảnh thấp nhất (nhưng có cảm giác ảnh nét hơn một chút do thuật toán sharpen, kéo theo là ảnh noise và dễ vỡ hình hơn). Ảnh lớn hay nhỏ hơn khoảng dung lượng này đều có tỷ lệ nén cao và mức giảm chất lượng cao.
Facebook không phân biệt thiết bị hay phần mềm dùng để upload ảnh, nhưng ảnh hiển thị hoặc download về sẽ có kích thước khác nhau tùy thuộc thiết bị sử dụng.

Đây là những kết luận rút ra từ khảo sát chất lượng ảnh vào thời điểm 5/2019. Nếu các bạn nhận thấy những quy luật này không còn đúng nữa vào một thời điểm khác thì các bạn có thể liên hệ với chúng tôi để tìm hiểu những thay đổi mới trong thuật toán của Facebook.

Đánh giá Laowa 10-18mm f/4.5-5.6 FE C-Dreamer (Venus Optics)

Sun, 21 Apr 2019 02:35:23 GMT

Cuối năm 2018, hãng Venus Optics của Trung Quốc đã trình làng ống kính zoom góc siêu rộng 10-18mm f/4.5-5.6 dành cho hệ máy full frame mirrorless của Sony. Ống kính này cũng như các ống kính khác của hãng đều được biết đến dưới cái tên Laowa (hay Lão Oa, nghĩa là Con Ếch Già). Các ống kính Laowa đã sớm xây dựng được tên tuổi riêng do cách tiếp cận riêng về thiết kế các loại ống kính "lạ", như ống góc rộng không méo cho máy full frame 12mm f/2.8, 15mm f/2 zero D, ống macro relay 24mm f/14. Trong trường hợp của ống kính 10-18mm, đây cũng là ống kính zoom góc rộng nhất trên thị trường mà không phải là fisheye (ống kính zoom full frame gần nhất chỉ có Canon EF 11-24mm f4L, còn ống kính fix gần nhất là Voigtlander 10mm f/5.6 Aspherical). Theo Venus Optics thì trong thời gian tới hãng sẽ có phiên bản mirrorless ngàm Canon RF và Nikon Z của ống kính 10-18mm, nhưng hôm nay chúng ta hãy nói về chất lượng phiên bản ngàm Sony FE được đánh giá với máy ảnh Sony A7 mark III (A7m3).

Đầu tiên các bạn có thể xem thống kê so sánh các đặc điểm kỹ thuật của Laowa 10-18mm f/4.5-5.6 với IRIX 15mm f/2.4 mà Vsion đã có đánh giá trước đây.

Laowa 10-18mm, cũng giống 2 ống kính Zeoro-D 12mm, 15mm của Laowa đều có thiết kế nhỏ gọn dành riêng cho máy ảnh mirrorless với cấu tạo chủ yếu là kim loại. Từ thân ống kính tới các vòng lấy nét, vòng zoom, vòng chỉnh khẩu đều sử dụng kim loại sơn màu đen bên ngoài. Ống kính có phần loa che liền (hood) không thể tháo ra và kính trước lồi (mặc dù không lồi nhiều như các ống siêu rộng cho DSLR). Sát mép trước ống kính chúng ta có thể thấy viền màu xanh da trời đặc trưng cho các lens của Laowa. Thân lens được thiết kế rất đơn giản với 3 vòng điều chỉnh hoàn toàn bằng kim loại với vân song song (vòng lấy nét, vòng chỉnh tiêu cự và vòng chỉnh khẩu). Cảm giác khi dùng ống kính này là sự chắc chắn do thiết kế kim loại, tuy nhiên các vân song song trên vòng điều chỉnh không thực sự ăn tay nên đôi lúc có cảm giác bị trượt, không đúng ý điều khiển.

Vòng lấy nét có vòng quay khoảng 55 độ, là khoảng vòng cần di chuyển để thay đổi điểm lấy nét từ gần nhất tới vô cực. Ống kính này có thiết kế dừng tại điểm vô cực (điểm cứng) nên khi bạn quay ống kính tới vô cực thì ảnh chụp cũng nét nhất ở xa vô cùng (tuy nhiên tùy điều kiện nhiệt độ và thời gian sử dụng, điểm này có thể không còn chuẩn như ban đầu). Giữa vòng chỉnh tiêu cự (vòng zoom) và vòng chỉnh khẩu độ, các bạn có thể thấy một cần gạt nhỏ màu bạc, với chữ CLICK ở bên phải và dấu - O ở bên trái. Đây là nút tùy chọn click, nếu bạn gạt nó sang trái thì khi chỉnh khẩu ống kính sẽ không tạo ra tiếng động "tích tích", nhưng nếu gạt sang phải thì các bạn sẽ nghe thấy. Đây là tùy chọn để phục vụ cho nhu cầu quay phim, các bạn tắt tiếng đi sẽ không gây ảnh hưởng cho đoạn phim đang quay nếu cần chỉnh khẩu độ trong quá trình quay. Ở vòng chỉnh khẩu độ dưới cùng, các bạn cũng có thể thấy chữ (5.6) màu đỏ ở cạnh số 4.5, có nghĩa là ở tiêu cự 18mm thì khẩu độ lớn nhất ống kính đạt được sẽ là f/5.6 chứ không như ở tiêu cự 10mm. Ở các tiêu cự trung gian, con số này sẽ nằm ở các giá trị trung gian giữa f/4.5 và f/5.6. Tương ứng, các khẩu độ còn lại được ghi trên ống kính cũng tương ứng với các giá trị khẩu độ thực sẽ thấp hơn khi tăng tiêu cự. Vì thế nên rất khó để nói chính xác được bạn đang dùng khẩu độ bao nhiêu. Trong bài viết này, mình cũng chỉ sử dụng con số ghi trên ống kính khi chụp để biểu thị khẩu độ chứ không dùng giá trị khẩu độ thực tế để tránh sự rắc rối.

Để hình dung về góc nhìn thay đổi giữa các tiêu cự của ống kính này, các bạn có thể xem ảnh động sau do Venus Optics cung cấp

Từ mặt trước ống kính, các bạn có thể nhìn thấy hình dạng lỗ khẩu. Ở tiêu cự 10-12mm, bạn có thể thấy hình dạng lỗ khẩu là ngũ giác tạo bởi 5 lá khẩu thẳng, ngay từ khẩu độ lớn nhất. Tuy nhiên khi tăng tiêu cự thì hình dạng lỗ khẩu sẽ tròn dần. Ống kính cũng đi kèm nắp trước bằng kim loại có thể ôm lấy toàn bộ phần loa, khá chắc chắn.

Ở mặt sau của ống kính, các bạn có thể nhận thấy một điểm đặc biệt là có gắn một kính lọc tròn 37mm. Đây là kính lọc UV nên không ảnh hưởng tới lượng ánh sáng truyền qua ống kính. Nếu tháo kính lọc này ra các bạn có thể thấy phần sau của hệ thấu kính nằm thụt lùi vào bên trong ống kính. Khi tháo lắp kính lọc này chúng ta cần cẩn thận để tránh cho bụi lọt nhiều vào bên trong ống kính. Chúng ta sẽ quay trở lại vấn đề này ở phần nói tới việc sử dụng kính lọc.

Chúng ta hãy so sánh thiết kế bên ngoài của Laowa 10-18mm với một ống kính có tiêu cự tương ứng nhưng dành cho hệ máy cảm biến crop là Canon EF-S 10-18mm f/4.5-5.6 IS STM. Ống kính Laowa có chiều cao khá khiêm tốn khi so với ống kính EF-S đã có ngàm MC-11 để sử dụng trên máy Sony mirrorless. Đây là một bằng chứng rõ ràng cho khả năng thu nhỏ ống kính với máy ảnh mirrorless có khoảng cách buồng tối ngắn. Mặc dù ống kính Canon có cùng tiêu cự nhưng chỉ sử dụng được cho máy ảnh cảm biến crop, tức là nếu ống kính tương tự được thiết kế cho máy ảnh DSLR thì nó phải bằng ít nhất 2 lần về thể tích so với ống kính này.

Kế tới, chúng ta cùng so Laowa 10-18mm với IRIX 15mm f/2.4 (chúng ta sẽ tham khảo chất lượng của IRIX ở tiêu cự 15mm để so với tiêu cự 16mm của Laowa). Là một ống kính tiêu cự cố định (fix) và có khẩu độ lớn hơn Laowa khá nhiều (f/2.4 so với f/4.5-5.6), IRIX lại thiết kế cho máy DSLR nên kích thước ống kính này ngay cả khi chưa dùng ngàm MC-11 cũng đã lớn hơn khá nhiều Laowa 10-18mm. Một lợi thế rất lớn của Laowa 10-18mm là khả năng zoom ở khoảng khá rộng (xấp xỉ 2x), có thể đạt tới tiêu cự rất ngắn là 10mm, nhưng vẫn giữ được kích thước rất nhỏ gọn.

Còn đây là ảnh do chính Venus Optics cung cấp để so sánh Laowa 10-18mm với ống kính zoom mirrorless full frame có tiêu cự rất gần là Sony G FE 12-24mm f/4. Khác biệt về kích thước trong trường hợp này cũng rất đáng kể.

Để đánh giá chất lượng quang học của Laowa 10-18mm, mình sử dụng tripod chắc để gắn máy Sony A7III, chụp đối tượng từ vị trí cố định, sử dụng ảnh RAW xuất ra JPEG qua CameraRAW của Photoshop để đánh giá độ nét (mức sharpness 40) và không sử dụng filter, hood hay các chức năng can thiệp vào chất lượng ảnh như khử noise. Các ảnh đánh giá chất lượng JPEG từ máy sử dụng ảnh chụp đồng thời với ảnh RAW.

Ảnh chụp bằng ống kính Laowa 10-18mm từ Sony A7m3 trong điều kiện ánh sáng đủ thường có màu khá ấm so với các ống kính khác. Màu sắc và độ tương phản của ảnh đạt mức tốt, ngoại trừ hiện tượng tối góc rất dễ nhận thấy ở tiêu cự lớn 10-14mm. Dưới đây là một số ảnh tham khảo. Các ảnh chụp đều là ảnh JPEG chụp từ máy, không qua chỉnh sửa (không sử dụng Creative style hay chế độ màu đặc biệt).

Venus Optics từng là hãng tiên phong trong việc đưa khái niệm "macro góc rộng" tới người dùng thông qua ống kính 15mm f/4 Macro được giới thiệu vài năm trước đây. Với ống kính 10-18mm này, Venus Optics cũng chú ý tới khả năng chụp gần, với khoảng cách chụp gần nhất là 15 cm tính từ kính trước tới vật. Lưu ý là mặc dù trong thông số kỹ thuật, ống kính chụp gần 15 cm, nhưng thực tế khi tăng tiêu cự, các bạn có thể còn chụp gần hơn được một chút. Tại 18mm, với khả năng chụp gần các bạn có thể đạt mức độ phóng đại 1:4, nghĩa là đạt 1/4 kích thước vật thật trên cảm biến.

Giữa 16mm và 18mm không có khác biệt đáng kể về khả năng chụp gần hay mức độ phóng đại.

Sau đây mình sẽ đánh giá độ nét ở các khu vực ảnh khác nhau khi chụp cảnh ở từng tiêu cự. Ảnh chụp được lấy nét ở tâm hình. Các vị trí đánh giá được thể hiện bằng ô vuông màu xanh trên hình. Các vị trí này từ trái sang phải tương ứng với vị trí Left, Mid-left, Center, Mid-right, Right ở trong hình phóng đại ở dưới.

Độ nét ở tiêu cự 10mm

Các bạn có thể thấy là ở tâm hình (Center), độ nét đã gần đạt mức cao nhất ở khẩu độ lớn nhất (f/4.5). Độ nét cao nhất chỉ nhỉnh hơn một chút khi hạ khẩu độ xuống khoảng f/5.6-f/8 và giảm nhanh từ f/11 do hiện tượng nhiễu xạ. Hai khu vực trung gian trái và phải (Mid-left và Mid-right), độ nét cao nhất đạt khoảng 80% khu vực trung tâm khi khép khẩu xuống f/5.6-f/8 và cũng giảm nhanh ở các khẩu độ nhỏ hơn. Khi xét khu vực góc/rìa hình, độ nét kém và thể hiện sắc sai rất rõ ở các chi tiết có độ tương phản cao. Các bạn có thể nhìn thấy các chi tiết có viền màu xanh hoặc nâu đậm trong hình góc trái và góc phải. Độ nét ở góc/rìa được cải thiện ở f/11 nhưng vẫn còn khá thấp so với khu vực giữa hình và vùng trung gian. Hiện tượng sắc sai cũng không có dấu hiệu giảm khi hạ khẩu. Nhìn chung, độ nét của ống kính này ở 10mm chỉ ở mức khá, nhỉnh hơn so với ống kính Samyang 14mm f/2.8 trước đây mình vẫn dùng, và vùng sát rìa hình thì kém. Ngoài ra, vùng góc hình còn bị tối góc khá nặng và ám xanh nhẹ.

Độ nét ở tiêu cự 12mm

Ở tiêu cự 12mm, tình hình được cải thiện hơn một chút do phần rìa hơi kém của tiêu cự 10mm bị giới hạn lại bớt. Độ nét ở tâm hình ở tiêu cự này có vẻ nhỉnh hơn một chút so với tiêu cự 10mm và góc hình cũng đỡ tối hơn. Khoảng nét tối ưu ở tiêu cự này là f/8 để đạt độ nét cao nhất từ tâm hình tới 2 vùng trung gian. Hạ khẩu xuống f/11 sẽ làm vùng rìa hình nét hơn một ít, nhưng ở tâm hình đã bắt đầu giảm chất lượng. Cũng giống như ở tiêu cự 10mm, hiện tượng sắc sai với hai khu vực sát góc/rìa hình rất rõ và không có thay đổi từ khẩu lớn nhất tới khẩu nhỏ nhất. Ở f/22, chất lượng ảnh trên toàn hình kém nên đây là khẩu độ nên tránh sử dụng.

Độ nét ở tiêu cự 14mm

Tới tiêu cự 14mm thì chất lượng hình được cải thiện đáng kể hơn so với ở 10 và 12mm. Khoảng nét tối ưu được nới rộng thêm một chút tới f/8-f/11. Sự suy giảm chất lượng chỉ bắt đầu đáng kể từ f/16 và chất lượng ảnh ở góc/rìa đã ở mức chấp nhận được. Mặc dù không có so sánh trực tiếp với Samyang 14mm f/2.8 nhưng theo kinh nghiệm sử dụng của mình thì ở tiêu cự này Laowa nhỉnh hơn về độ nét từ tâm tới rìa hình. Hiện tượng sắc sai và tối góc ở góc/rìa hình vẫn còn nhưng đã đỡ hơn khá nhiều.

Độ nét ở tiêu cự 16mm

Riêng ở tiêu cự 16mm thì chất lượng ảnh của Laowa 10-18mm được so sánh với IRIX 15mm f/2.4. Mặc dù dự định ban đầu của mình là so IRIX với Laowa ở tiêu cự 15mm, nhưng thực tế thì tiêu cự 15mm của Laowa có góc nhìn rộng hơn IRIX một chút nên phải tăng tiêu cự lên 16mm để góc nhìn của 2 ống kính tương đương nhau.

Chúng ta có thể thấy là độ nét của ảnh chụp bằng IRIX 15mm khi dùng khẩu độ lớn nhất (f/2.4) có vùng trung tâm kém hơn Laowa 10-18mm khá rõ, nhưng lại có vùng trung gian và rìa hình nét hơn và ít sắc sai hơn, ít tối hơn. Ở cùng một khẩu độ thì IRIX là ống kính tốt hơn toàn diện, mặc dù chỉ nhỉnh hơn độ nét tâm hình một chút nhưng phần trung gian và rìa hình có chất lượng ảnh tốt hơn rõ. Trong khoảng f/8-f/11, chất lượng hình ảnh của hai ống kính đã rất gần nhau, mặc dù ở rìa hình lợi thế của IRIX vẫn rõ ràng. Do thiết kế thấu kính lớn hơn nên tốc độ bị ảnh hưởng của nhiễu xạ của IRIX vẫn chậm hơn Laowa, chỉ thể hiện rõ từ f/16-f/22.

Độ nét ở tiêu cự 18mm

Ở tiêu cự 18mm độ nét tâm hình cũng đạt mức tốt ngay từ khẩu độ lớn nhất (f/5.6, nhưng được thể hiện bằng f/4.5 trên hình so sánh). Nếu muốn đạt độ nét cao nhất của vùng trung gian và rìa hình, bạn cần hạ khẩu độ xuống f/11, nhưng ở khẩu độ này độ nét tâm hình sẽ bị giảm đi một chút. So với các tiêu cự ngắn hơn trong dải zoom thì ở tiêu cự này bạn sẽ gặp phải ít vấn đề về quang học nhất, như mức độ tối góc và sắc sai ở rìa hình đã giảm xuống mức thấp.

Mức độ méo hình

Khác với hai ống kính 12mm và 15mm ra đời trước, Laowa không gắn mác Zero-D cho ống kính 10-18mm này mà thay bằng cái tên C-Dreamer. Vì thế nên chúng ta cũng không có hy vọng mức độ kiểm soát méo hình của ống kính này tốt bằng 2 ống kính fix. Thực tế là ở 10mm ống kính bị méo phức hợp (lồi ở giữa và hơi lõm về góc, gần giống kiểu méo hình của Samyang 14mm f/2.8 MF), ở 12mm và 14mm bị méo phình (barrel distortion) nhẹ, còn khi tăng tiêu cự lên 16-18mm thì gần như không có hiện tượng méo hình đáng kể. Cũng cần lưu ý là trong hình đánh giá này bức tường được chụp khá gần ống kính (khoảng hơn 1m), nên trong thực tế nếu các bạn chụp cảnh ở xa thì mức độ méo hình này sẽ khó nhận ra hơn.

Các bạn cũng cần phải phân biệt hiện tượng méo hình quang học đang được đề cập tới với hiện tượng méo hình phối cảnh (perspective distortion) đặc trưng của từng tiêu cự. Một ống kính góc rộng có mức méo hình quang học bằng 0 thì vẫn tạo hiệu ứng kéo giãn hình ở góc và thu hình lại ở tâm, cũng như làm méo hình dạng vật, người khi ở vị trí gần góc/rìa hình.

Mức độ tối góc

Ở đầu góc rộng 10-14mm thì Laowa 10-18mm bị tối góc nặng, dù hạ khẩu độ nhưng mức độ tối góc không được cải thiện nhiều và không bao giờ hết hẳn.

Ở bảng dưới các bạn có thể thấy mức độ chênh lệch về độ sáng giữa tâm hình và góc hình ở các tiêu cự và khẩu độ tương ứng mình đã ước lượng qua ảnh chụp. Ở đầu 16mm và 18mm hiện tượng này nhẹ nhất, nhưng dù hạ khẩu xuống f/11 thì tối góc vẫn ở mức -1,37 EV.

Trường nét của ống kính thường tạo ra một mặt phẳng cong chứ không phẳng hoàn toàn. Mức độ cong trường nét thay đổi tùy thuộc thiết kế của ống kính và nó ảnh hưởng rất nhiều tới sự đồng đều giữa độ nét ở các vùng của khung hình, nhất là giữa vùng tâm hình và góc / rìa hình. Để tái hiện hình ảnh của trường nét, phương pháp của mình là đặt máy ảnh sát với một mặt phẳng có nhiều chi tiết, sau đó cân bằng máy sao cho mặt dưới của máy gần như song song với mặt phẳng này, rồi lấy nét ở mức gần nhất có thể, mở khẩu lớn nhất. Với cách này thì vùng chuyển giữa điểm nét và điểm ngoài vùng nét có thể được quan sát. Bằng phương pháp xử lý tăng độ tương phản và chi tiết của hình, mình có thể nhận ra hình dáng của trường nét với từng ống kính.

Rất dễ nhận thấy là ở tiêu cự ngắn hơn thì độ cong trường nét của Laowa 10-18mm rõ hơn, còn ở 16-18mm thì trường nét khá thẳng. Điều này giải thích cho mức độ chênh lệch về độ nét giữa các vùng ảnh là lớn hơn ở đầu wide, nhưng gần nhau hơn khi tiêu cự tăng. Với trường nét khá cong ở khoảng 10-14mm, các bạn cần lưu ý lựa chọn khẩu độ và điểm lấy nét phù hợp với các chi tiết xếp hàng ngang so với máy.

Mình có thử nghiệm khả năng chống lóa (flare) và bóng ma (ghost) của Laowa 10-18mm trong điều kiện chụp trong nhà và bên ngoài. Có một lưu ý là ống kính này đi kèm một kính lọc tròn 37mm ở sau nên mình sẽ so sánh khả năng chống flare và ghost khi không có filter và khi có filter để thấy ảnh hưởng của filter này tới chất lượng ảnh.

Ở ảnh trên các bạn có thể nhận thất là ống kính này chịu flare ở mức khá và khi nguồn sáng mạnh, ống kính sẽ tạo các vân sáng hướng tâm. Ngoài ra, filter sau có thể là tác nhân chính dẫn tới các đốm sáng ghost ở hình bên phải. Các đốm sáng này là ảnh phản chiếu ngược trở lại của ánh sáng mỗi lần đi qua một mặt tiếp xúc giữa thấu kính và không khí.

Ở hình trên, filter sau dường như làm một số tia sáng bị kéo dài ra giống như hiện ứng với filter tạo tia. Đây có thể là do chất lượng kính của filter sau không thực sự tốt.

Thi thoảng ảnh chụp bằng Laowa 10-18mm có hiện tượng giống như lọt sáng, khi có nguồn sáng biên đủ mạnh có thể tạo ra một vùng sáng như ở trên hình. Hiện tượng này giống như có một khe hở dọc thân lens hoặc ở vị trí ngàm, tuy nhiên mình vẫn chưa thể khẳng định được nguyên nhân và chỉ lặp lại được nó rất ít lần chứ không phổ biến trong thời gian chụp thử.

Đây là một hình ảnh rõ hơn để minh họa cho hiện tượng ghost với Laowa 10-18mm khi chụp trong điều kiện thực tế. So với các ống kính khác thì mức độ chịu flare và ghost của Laowa chỉ ở mức khá, chưa thể gọi là tốt.

Sắc sai (viền tím) vốn không phải vấn đề lớn với các ống kính góc rộng khẩu nhỏ như thế này. Tuy vậy, mình vẫn cần kiểm tra kỹ đặc tính của ống kính này trong một số trường hợp khó.

Sắc sai trục ngang - Lateral chromatic aberration (LaCA)

Sắc sai trục ngang thường được thể hiện ở các vùng có tương phản mạnh. Trong ảnh test mình dùng đèn chiếu vào bề mặt kim loại và thủy tinh để phát hiện ra các biểu hiện của sắc sai trục ngang (Lateral chromatic aberration hay LaCA). Các bạn có thể thấy là ở tâm hình (ảnh zoom bên phải), ngay cả trong điều kiện khó thế này cũng không có biểu hiện của viền tím ở các vùng chi tiết tương phản cao. Tuy vậy, khi dịch ra phía gần góc/rìa hình hơn thì vẫn có dấu hiệu rất ít của viền tím (hình zoom bên trái).

Mặc dù vùng tâm hình được chữa sắc sai tốt, vùng sát biên, góc/rìa hình lại không được tốt bằng do hệ quả của hiện tượng cầu sai. Ngay cả khi hạ khẩu hiện tượng này vẫn còn quan sát được, đặc biệt là với tiêu cự ngắn 10-14mm như trong phần phân tích về độ nét mình có đề cập tới. Tuy nhiên hiện tượng này có thể xử lý rất dễ với chức năng khử viền tím trong Camera Raw hoặc trong Camera Raw filter của Photoshop.

Sắc sai trục dọc - Longitudinal chromatic aberration (LoCA)

Một cách kiểm tra LoCA rất kinh điển là chụp chéo mặt một tờ giấy có nhiều chữ, do sai khác màu sắc phía trước và sau vùng nét có thể thấy rõ trên các chi tiết đen và nền trắng của tờ giấy. Với hình zoom ở bên phải chúng ta có thể thấy ống kính này kiểm soát LoCA tốt, chỉ có biểu hiện lệch màu rất ít.

Các ống kính với tiêu cự ngắn như thế này thường không được thiết kế để có bokeh chất lượng cao, nhưng với khả năng chụp gần của Laowa 10-18mm thì các bạn cũng có thể thấy là bokeh vẫn có thể quan sát được rõ khi chụp gần chi tiết. Chất lượng vùng ngoài nét cũng khá tốt với bóng bokeh không có viền sáng rõ.

Một điểm rất thú vị là trong khoảng tiêu cự 10-12mm, các bạn để ý kỹ sẽ thấy là chúng ta có hai dạng bóng bokeh: dạng tròn (giữa hình) và dạng ngũ giác (ở góc dưới bên trái hình). Điều này là do ở các tiêu cự này, lỗ khẩu vẫn có dạng ngũ giác ngay từ khẩu lớn nhất, và tùy thuộc vào đường đi của ánh sáng, nếu góc đi thẳng qua lỗ khẩu thì bokeh sẽ có dạng giống như lỗ khẩu, còn khi ánh sáng đi chéo thì nó vẫn tạo dạng bóng bokeh gần tròn.

Ở tiêu cự 16-18mm thì hiện tượng này không còn và bóng bokeh luôn ở dạng tròn hoặc bầu dục khi mở khẩu lớn nhất. Hình dưới là một ví dụ về chất lượng bokeh khi chụp gần vật thể ở 18mm (ảnh JPEG lấy từ máy).

Để tìm hiểu về hiệu ứng tia của ống kính, mời các bạn đọc trong bài hướng dẫn của Vsion .

Laowa 10-18mm là một trong số ít ống kính mà quá trình thiết kế lá khẩu được tiến hành bằng trao đổi qua lại giữa nhà sản xuất với người sử dụng. Thời gian công bố ống kính này đã được lùi lại khoảng nửa năm để nhà sản xuất thay đổi thiết kế lá khẩu để đạt hiệu ứng tia đúng ý người dùng. Thiết kế của Laowa 10-18mm bản chính thức rõ ràng là được truyền cảm hứng bởi dạng lỗ khẩu nổi tiếng của các ống kính Voigtlander, luôn luôn dễ dàng trong việc tạo tia 10 cánh rất nhọn và đều, ngay cả khi chỉ hạ khẩu độ xuống một chút.

Ở tiêu cự 10-12mm, do lỗ khẩu ngũ giác có thể nhìn thấy ngay từ khẩu lớn nhất nên các bạn rất dễ lấy hiệu ứng tia trong ảnh của mình mà không cần phải hạ khẩu độ. Khi tăng tiêu cự lên tới 18mm thì hình dáng lỗ khẩu ở dạng mở lớn nhất dần quay trở lại dạng hình tròn nên ở tiêu cự dài, bạn cần hạ khẩu xuống một chút để lấy được hiệu ứng tia. Ở hình dưới các bạn có thể thấy là chất lượng tia của Laowa 10-18mm rất tốt ngay khi tia mới hình thành, và việc hạ khẩu độ không cải thiện thêm chất lượng tia đáng kể nên các bạn không cần phải hạ khẩu sâu chỉ để đạt hiệu ứng tốt hơn.

Đây là một điều đáng ngạc nhiên mà trước khi làm review mình không nghĩ tới: Laowa 10-18mm có mức độ "thở" rất ít, gần như không thay đổi khung hình khi thay đổi vị trí lấy nét. Điều này có nghĩa là đi cùng với chức năng declick vòng khẩu, Laowa 10-18mm trở thành một lựa chọn rất tốt cho quay phim (trừ việc nó không phải ống kính parfocal - sẽ được nhắc tới trong phần sau).

Một ống kính parfocal là ống kính khi thay đổi tiêu cự (zoom) thì vị trí lấy nét không bị thay đổi. Điều này có nghĩa là với ống kính parfocal bạn có thể zoom ống kính ở đầu tele, lấy nét cho chuẩn, sau đó thu ngắn tiêu cự (hoặc làm ngược lại) lại mà không cần phải lấy nét lại thì ảnh chụp ra vẫn sắc nét. Các ống kính không có khả năng này thì gọi là varifocal, chúng ta phải lấy nét lại mỗi khi thay đổi tiêu cự ống kính.

Để xem Laowa 10-18mm có phải ống kính parfocal hay không thì mình thực hiện một test nhanh: lấy nét ở 10mm, thay đổi tiêu cự mà không lấy nét lại rồi chụp ảnh, sau đó so sánh độ nét ảnh với ảnh chụp có lấy nét lại ở từng tiêu cự.

Các bạn có thể lấy ngay là khi chuyển tiêu cự từ 10mm lên 14mm mà không lấy nét lại thì ảnh bị out net ngay lập tức. Điều tương tự xảy ra với tất cả các tiêu cự khác như ở các hình dưới.

Như vậy, mặc dù Laowa 10-18mm là một ống kính tốt cho quay phim, đây lại không phải là một ống kính parfocal nên không sử dụng được trong trường hợp bạn cần phối hợp hiệu ứng zoom và lấy nét trong cùng một phân cảnh.

Mặc dù Venus Optics không nói filter sau là một phần của hệ thấu kính (cả 14 thấu kính hãng nhắc tới đều xuất hiện trên bản thiết kế) nhưng đọc được thông tin này từ một số reviewer khác nên mình quyết định tìm hiểu kỹ vấn đề này.

Trong test này mình lấy nét đối tượng và chụp khi tháo filter sau, cố định máy và vị trí lấy nét, sau đó lắp filter sau và chụp lại khi chưa thay đổi vị trí lấy nét. Sau khi chụp tấm thứ hai (có filter), nhận thấy vị trí lấy nét đã thay đổi, mình lấy lại nét và chụp tấm thứ ba. Các ảnh so sánh zoom lớn hình được xếp theo thứ tự 1, 3, 2 như mô tả ở trên. So 2 hình đầu tiên các bạn có thể thấy là với filter sau thì ảnh sắc nét hơn một chút. Còn ở hình 3 thì ảnh mờ do out nét, mà cụ thể hơn là do khi lắp filter, vị trí nét bị đẩy đi xa hơn (bằng chứng là bình nước ở sau từ mờ thành nét khi lắp filter). Như vậy, mặc dù chỉ là một tấm kính phẳng nhưng filter sau của Laowa vẫn làm dịch mặt phẳng DOF lùi ra xa.

Chính vì quan sát này nên mình nghi ngờ là khi thiếu filter sau thì ống kính sẽ mất khả năng lấy nét ở vô cực. Quả thực, sau khi bỏ filter sau thì đúng là ảnh chụp tại vị trí vô cực trên vòng chỉnh nét vẫn chưa thể đạt tới vị trí vô cực thực sự và ảnh bị mờ. Sau khi lắp trở lại filter sau thì ống kính vẫn lấy nét được bình thường và ảnh nhìn chung có độ tương phản tốt hơn.

Có thể do độ dày và chiết xuất của filter nên các tia sáng đi qua ống kính hội tụ ở các điểm khác nhau phụ thuộc vào việc có filter hay không. Điều này có nghĩa là khi thay filter sau bằng các filter khác (không có nhiều lựa chọn vì phần lớn filter có vành dày hơn loại Laowa sử dụng) thì tính chất quang học này có thể thay đổi. Trong các điều kiện chụp thông thường, các bạn không nên tháo filter này ra.

Sử dụng filter holder 100mm

Mình không có điều kiện được sử dụng và đánh giá filter holder 100mm bán kèm Laowa 10-18mm. Tuy vậy, thông tin về loại filter holder có từ tính này các bạn có thể kiếm ra khá dễ. Ý tưởng của Laowa là giúp việc gắn filter được nhanh và thuận tiện, chỉ cần gắn 2 vành kim loại quanh filter vuông 100mm là bạn có thể gắn nhanh filter lên vành trước lens (có gắn phần vành của bộ holder) bằng lực hút từ tính.

Theo một số reviewer thì mặc dù ý tưởng filter holder từ tính có vẻ rất hấp dẫn, nhưng trong thực tế bộ kit này không được đánh giá cao do rất bất tiện khi phải đổi filter và giá thành khá đắt.

Chữa méo hình, tối góc và sắc sai bằng profile của Laowa 10-18mm

Mặc dù Laowa đã cung cấp profile chỉnh quang sai ảnh chụp bằng Laowa 10-18mm trên website của công ty, nhưng đây chỉ là profile cho tiêu cự 10mm và khi download về bản Camera Raw của mình không nhận ra nên mình đã thử nghiệm profile do nhóm của Phillip Reeve tự làm ra. Bản profile này có đầy đủ các tiêu cự, các bạn chỉ cần chọn từng tiêu cự tương ứng với ảnh chụp để điều chỉnh cho chuẩn. Tuy nhiên, khi sử dụng các profile này, mình thấy mức độ điều chỉnh méo hình và tối góc chưa thực sự chuẩn nên đã điều chỉnh lại theo ảnh mình chụp. Khác biệt này hoàn toàn có thể do các bản copy khác nhau của ống kính. Các bạn download bản profile đã điều chỉnh của Vsion về dùng thử, nếu thấy chưa chuẩn thì các bạn có thể liên hệ với Vsion để điều chỉnh lại.

Để sử dụng profile correction thì đầu tiên các bạn cần download file RAR theo link sau:

Sau đó các bạn download file RAR xuống và giải nén vào thư mục
C:\Users\(tên user)\AppData\Roaming\Adobe\CameraRaw\LensProfiles\1.0

Khi chụp ảnh RAW, các bạn mở ảnh bằng Lightroom hoặc Photoshop (Camera Raw), trong mục Lens Corrections cần chọn Make (nhà sản xuất) là Sony, sau đó các bạn có thể tìm thấy danh sách 5 tiêu cự của Laowa 10-18mm (10mm, 12mm, 14mm, 16mm, 18mm) và chọn 1 profile tương ứng. Mức độ áp dụng profile correction có thể được thay đổi bằng hai thanh điều chỉnh ở bên dưới, các bạn có thể kéo sang trái hoặc phải đến khi có kết quả ưng ý. Nếu bạn chụp ảnh JPEG thì trong các bản Photoshop mới đều có filter tên là Lens Correction..., các bạn có thể tiến hành chọn tương tự như khi xử lý file RAW. Tuy vậy, cần lưu ý là xử lý trên file JPEG thì chất lượng ảnh sau khi chỉnh sẽ kém hơn do thông tin bị mất nhiều.

Chữa ám màu xanh ở góc hình bằng Lightroom / Camera RAW

Còn một đặc tính quang học của Laowa 10-18mm không được chỉnh lại trong profile correction, đó là hiện tượng ám xanh ở góc. Để xử lý vấn đề này các bạn cần chụp ảnh RAW và làm như trong hình: (1) chọn chức năng Radiant Filter, (2) click chuột trái vào chính giữa hình và kéo ra ngoài để được hình elip như trong hình (có thể điều chỉnh vị trí sau khi chọn bằng cách kéo dấu chấm đỏ ở tâm hình elip, sao cho vùng giới hạn chồng lên các vùng bị ám màu, (3) Điều chỉnh cân bằng trắng (Temperature, Tint) và mức độ phơi sáng (Exposure) của khu vực chọn trong 3 thanh công cụ đầu tiên. Do góc hình bị ám xanh nên các bạn cần kéo 2 thanh Temperature và Tint sang bên phải sao cho màu của khu vực góc trở lại gần nhất với các vùng khác trên hình, sau đó điều chỉnh độ sáng sao cho các khu vực góc này không sáng hay tối quá. Sau khi điều chỉnh màu ưng ý thì các bạn chỉ cần chọn biểu tượng bàn tay để quay trở lại tùy chỉnh khác trên toàn hình ảnh.

Ví dụ minh họa

Trong hình này mình đã sử dụng profile correction sau khi tùy chỉnh để chỉnh méo và tối góc của ảnh chụp ở tiêu cự 10mm.

Dưới đây là một số ảnh mình chụp bằng A7m3. Ảnh đều đã qua xử lý màu trên Photoshop. Các bạn có thể tham khảo ảnh chưa qua chỉnh sửa ở phần trên (khả năng tái tạo màu). Click vào từng ảnh để xem ảnh chất lượng cao trên Flickr.

Laowa 10-18mm f/4.5-5.6 là một ống kính đặc biệt từ tiêu cự cho tới các đặc tính của ống kính, khiến nó không thực sự có đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Đây không phải một ống kính hoàn hảo, không đạt tới khả năng quang học như các lens chất lượng cao như GM nhưng nó cũng có những ưu điểm mà các lens GM không có.

Ưu điểm của Laowa 10-18mm f/4.5-5.6 FE

Góc nhìn từ rộng tới siêu rộng: 10mm là tiêu cự nghe rất hấp dẫn vì bạn có góc nhìn lớn nhất trong số các lens không phải fisheye hiện nay. Tuy nhiên việc dùng tiêu cự này không hề đơn giản, nhất là khi bạn đi du lịch cần di chuyển nhiều, do có rất nhiều chi tiết nằm trong một khung hình (nhiều khi là các chi tiết không mong muốn). Chính vì vậy, khả năng có thể linh hoạt chuyển sang góc nhìn hẹp hơn sẽ rất có lợi để bạn tăng được số ảnh ưng ý trong mỗi chuyến đi.
Độ nét ở tâm hình cho tới vùng trung gian ở mức khá (nằm ở giữa mức của Samyang 14mm f/2.8 MF và IRIX 15mm f/2.4). Nếu bạn cần một ống kính với độ nét cao có thể đáp ứng các cảm biến như A7R3 thì sử dụng các ống G, GM sẽ phù hợp hơn. Cho các mục đích khác không yêu cầu quá cao hoặc để chụp du lịch thì Laowa 10-18mm sẽ đáp ứng đủ nhu cầu của bạn.
Khả năng chụp gần của lens này là một điểm cộng quan trọng giúp lens thêm đa dụng. Bạn có thể kết hợp chụp cảnh và chụp gần chi tiết trong các chuyến đi mà không cần thay lens. Bokeh của ống kính khá mịn màng cho những tấm hình chụp cận.
Ở khoảng tiêu cự 15-18mm, Laowa 10-18mm gần như không bị méo (rất giống 2 lens Zero D). Với tiêu cự 10-14mm, hiện tượng méo của lens này có thể chữa được bằng profile Vsion cung cấp.
Đây là lens rất dễ tạo tia và chất lượng tia tốt, đặc biệt ở đầu tiêu cự ngắn có thể tạo tia khi chưa khép khẩu. Chất lượng tia của Laowa 10-18mm có thể so sánh với Voigtlander 10mm, 12mm, 15mm.
Có chức năng declick và mức độ thở gần như bằng zero. Đây là các đặc điểm tốt để làm lens quay phim.
Ở giữa hình bạn sẽ không phải lo về vấn đề sắc sai/viền tím.
Thiết kế rất nhỏ gọn và chắc chắn. Nếu bạn là fan của ống kính MF kim loại thì chắc bạn sẽ thích sử dụng ống kính này.
Mức giá hợp lý (khoảng 20 triệu đồng) cho một ống kính zoom có góc siêu rộng và nhỏ gọn như thế này

Nhược điểm của Laowa 10-18mm f/4.5-5.6 FE

Chất lượng ảnh ở rìa, góc xa của ảnh không được tốt, đặc biệt ở khoảng 10-14mm.
Mức độ tối góc cao, nhất là trong khoảng 10-14mm (hạ khẩu không cải thiện đáng kể). Nếu bạn cần loại bỏ hết tối góc thì bạn cần xử lý hậu kỳ bằng profile corection.
Sắc sai (viền tím) ở vùng rìa, góc ảnh có thể nhận thấy khi có nhiều chi tiết tương phản. Hiện tượng này có thể xử lý hậu kỳ dễ dàng.
Khả năng chống flare và ghost không cao. Đây có thể là nhược điểm hoặc ưu điểm tùy thuộc cách sử dụng lens của bạn.
Việc sử dụng filter tròn ở sau lens không có thông tin rõ ràng về ảnh hưởng tới chất lượng quang học. Mặc dù nó là giải pháp rẻ tiền khi bạn cần filter nhưng bạn cần lưu ý kiểm tra chất lượng hình ảnh, đặc biệt là khả năng lấy nét ở vô cực khi thay filter có sẵn bằng loại khác.
Filter holder hệ 100mm có từ tính được bán cùng lens, nhưng không phải lựa chọn tốt nếu bạn cần thay filter nhiều.
Laowa 10-18mm là ống kính varifocal.
Lưu ý khi sử dụng tránh va đập vì ống kính dễ có vết sứt trên lớp sơn, đặc biệt ở các cạnh và trên vòng lấy nét.

Rất cám ơn DOF.zone đã cung cấp thiết bị cho Vsion thực hiện bài đánh giá này.

So sánh những ống kính 85mm phổ biến nhất hệ Sony FE: Batis, Sony FE, Samyang (MF)

Mon, 25 Mar 2019 16:40:09 GMT

Trong bài viết ngày hôm nay, Vsion sẽ chia sẻ những đánh giá về chất lượng tương quan giữa những ống kính tiêu cự 85mm phổ biến nhất trong hệ Sony mirrorless full frame (ngàm FE), bao gồm Sony FE 85mm f/1.8, Zeiss Batis 85mm f/1.8 Sonnar T*. Trong khi 2 ống kính Sony và Batis 85mm là các ống kính lấy nét tự động (AF), ống kính thứ ba - Samyang 85mm T1.5 cine (f/1.4) - là ống kính lấy nét tay (manual focus - MF) và khẩu lớn hơn nhưng cũng khá phổ biến do giá thành rẻ và chất lượng ở mức chấp nhận được. Đây đều là những ống kính đã có mặt trên thị trường từ khá lâu cho tới khoảng 2 năm trở về trước nên chắc hẳn người dùng Sony mirrorless cũng không lạ lẫm gì. Tuy vậy, việc cân nhắc sử dụng ống kính nào vẫn luôn gây ra tranh luận do thiếu đánh giá cụ thể để người dùng so sánh từng yếu tố. Chính vì vậy, trong bài viết này Vsion sẽ đánh giá kỹ các tiêu chí kỹ thuật để giúp các bạn có quyết định phù hợp với bản thân hơn.

Đầu tiên các bạn có thể xem thống kê so sánh các đặc điểm kỹ thuật của 3 ống kính sử dụng trong đánh giá ở bảng dưới đây.

Đầu tiên chúng ta hãy nói về 2 ống kính AF trong bài hôm nay: Sony FE và Zeiss Batis 85mm f/1.8. Mặc dù là ống kính Sony nhưng FE 85mm ra đời muộn hơn Batis. Ống kính Sony là ống kính thuộc dòng "bình dân" của hệ ngàm FE, với thiết kế rất đơn giản và giá thành khá dễ chịu. Đây cũng là một trong những tiêu cự cơ bản, đặc biệt là sử dụng cho chụp chân dung, nên sau khi ra đời vào năm 2017, ống kính này và Sony FE 28mm f/2 đã trở thành bộ ống kính rất căn bản cho tiêu cự tele ngắn và góc rộng. Trước đó 2 năm, Zeiss giới thiệu dòng ống kính AF đầu tiên do Zeiss chế tạo (mặc dù trước đó đã hợp tác với Sony để làm ống kính FE 55mm f/1.8 Sonnar T* và ống kính 85mm f/1.8 và 25mm f/2 là 2 lựa chọn đầu tiên mà Zeiss giới thiệu. Về căn bản, Batis 85mm f/1.8 có các yếu tố kỹ thuật rất giống với FE 85mm f/1.8, như khoảng cách lấy nét gần nhất, filter 67mm, vòng lấy nét điện tử, không có vòng khẩu.

Tuy nhiên, Batis 85mm cũng có những điểm nhấn khác biệt so với ống kính FE 85mm giá rẻ hơn ở thiết kế nhiều đường cong (gợi nhớ tới thiết kế của dòng ống kính Otus), màn hình OLED để hiển thị khoảng cách lấy nét, và nhất là có trang bị bộ chống rung hình ảnh ngay trong ống kính. Mặt khác, FE 85mm f/1.8 mặc dù thiếu những yếu tố trên nhưng cũng có những thiết kế khác biệt, bao gồm nút Hold focus ở bên trái thân lens có thể gắn một số chức năng (quan trọng nhất là Eye-AF) và nút chuyển chế độ lấy nét tự động - lấy nét tay ở ngay bên cạnh. FE 85mm cũng có vòng khẩu plastic có vân song song, phù hợp hơn với người dùng có nhu cầu sử dụng chức năng lấy nét tay, trong khi vòng cao su nhẵn của Batis không phải lựa chọn tốt cho việc này. Đây là đặc điểm có phần hơi hài hước, vì Zeiss là một hãng có truyền thống làm ống kính lấy nét tay trong khi Sony chủ yếu chỉ làm ống kính AF.

Cảm nhận khi cầm trong tay hai ống kính này là Batis có cảm giác được thiết kế ở mức độ cao hơn, đáng tin hơn, còn FE 85mm có cảm giác chất lượng không tốt bằng. Tuy vậy, do có chức năng chống rung trong thân lens nên bạn có thể cảm giác Batis luôn có một phần bên trong di chuyển không đồng thời với thân lens, còn FE 85mm luôn có cảm giác là một khối đồng nhất. Chính vì vậy, với mình thì không có ống kính nào trong 2 ống kính này thực sự nổi trội hơn từ thiết kế bên ngoài.

Nói tới ống kính thứ ba, ống kính lấy nét tay Samyang 85mm T1.5 thì đây là phiên bản cine của ống kính Samyang/Rokinon 85mm f/1.4 đã ra đời trước đó 3 năm và đã có 2 phiên bản khác nhau. Các bạn có thể đọc thêm về Samyang 85mm f/1.4 (bản thường) trong bài so sánh SLR Magic 75mm f/1.4 cine và Samyang 85mm f/1.4 mà Vsion đã thực hiện [link] . Phiên bản cine sử dụng trong bài viết này sử dụng khẩu T-stop thay vì F-stop, thêm nữa là hai vòng lấy nét và vòng chỉnh khẩu độ đã được thay bằng vòng bánh răng, dùng để tích hợp với các bộ thiết bị lấy nét tay trong quay phim. Về cơ bản, bản cine này sử dụng thiết kế quang học của ống kính thường, nhưng thay đổi thiết kế bên ngoài để phù hợp với việc quay phim và đồng thời tăng mức độ kiểm soát chất lượng đầu ra để đảm bảo độ chính xác và đồng đều về chất lượng quang học. Cũng vì vậy mà phiên bản cine này thường đắt hơn phiên bản thường một chút và thích hợp với người dùng có nhu cầu quay phim mà không đầu tư được nhiều tiền.

Khác với hai ống kính AF với ngàm FE có thể sử dụng trực tiếp trên máy ảnh Sony mirrorless, ống kính Samyang được sử dụng để so sánh là ống kính ngàm Canon DSLR và mình phải dùng ngàm chuyển Canon EF - Sony FE để sử dụng với máy ảnh A7III. Trong hình dưới các bạn có thể so sánh tương quan về mặt thiết kế bên ngoài của 3 ống kính này khi gắn trên máy. Sony FE là ống kính nhỏ và nhẹ nhất, trong khi Batis có kích thước và khối lượng nhỉnh hơn một chút và Samyang (sau khi gắn ngàm chuyển) là ống kính to, nặng nhất (một phần do khẩu độ lớn hơn).

Để so sánh chất lượng quang học của 3 ống kính này, mình sử dụng tripod chắc để gắn máy Sony A7III, chụp đối tượng từ vị trí cố định, sử dụng ảnh RAW xuất ra JPEG qua CameraRAW của Photoshop để đánh giá độ nét (mức sharpness 25) và không sử dụng filter, hood hay các chức năng can thiệp vào chất lượng ảnh như khử noise. Các ảnh đánh giá chất lượng JPEG từ máy sử dụng ảnh chụp đồng thời với ảnh RAW.

Có thể các bạn đã nghe được những nhận xét là Batis 85mm có màu ấm hơn FE 85mm, còn Samyang có màu ngả vàng. Trong thực tế, khi đánh giá màu ảnh lấy trực tiếp từ file jpeg trên máy A7III (chế độ cân bằng trắng tự động), mình không nhận thấy khác biệt rất đáng kể về màu sắc giữa 3 ống kính. Một điều cũng cần lưu ý với các bạn rằng việc ảnh chụp bằng một ống kính có thiên hướng màu khác với ảnh chụp bằng ống kính khác cũng phụ thuộc vào màu sắc của cảnh chụp, chứ không nhất thiết sai khác giữa hai ống kính sẽ luôn duy trì trong mọi hoàn cảnh. Ví dụ như một ống kính chụp ra ảnh màu ấm hơn ống kính còn lại trong điều kiện này, nhưng lại lạnh hơn trong điều kiện khác. Nếu các bạn cân bằng trắng chuẩn trước khi chụp thì sẽ rất khó để nhận ra khác biệt về màu sắc giữa các ống kính.

Khi xét tới điều kiện chụp khá phổ biến là vào ngày nắng như trong 2 loạt ảnh so sánh bên dưới, khi chụp bằng chế độ cân bằng trắng tự động thì các bạn có thể thấy ảnh chụp bằng Batis có xu hướng hơi ấm hơn hai ống kính còn lại một chút, còn ảnh chụp bằng Samyang có phần hơi ... lạnh hơn (chứ không phải ấm hơn).

Trong 3 ống kính thì Samyang có khoảng cách chụp tối thiểu là xa nhất (1,1 m), trong khi 2 ống kính AF có khoảng cách lấy nét gần nhất ngắn hơn (0,8 m), dẫn tới việc tỷ lệ phóng đại của 2 ống kính AF tốt hơn khá nhiều. Vì thế nên nếu bạn muốn kết hợp chụp close-up thì 2 ống kính AF là lựa chọn tốt hơn.

Sử dụng ống nối dài (extension tube) để làm giảm khoảng cách lấy nét tối thiểu

Nếu muốn sử dụng các ống kính 85mm này (hay bất cứ ống kính nào khác) để chụp được gần hơn, các bạn có thể cân nhắc sử dụng các ống nối dài giúp đẩy ống kính đi ra xa cảm biến hơn, gần chủ thể hơn. Trong trường hợp này mình đã sử dụng 2 đoạn ống nối của Commlite AF (10mm và 16mm) để tăng độ phóng đại lên đáng kể. Với ống nối dài này bạn vẫn có thể lấy nét tự động và điều chỉnh khẩu độ với hai ống kính Batis, Sony. Ở hai loạt hình ở dưới, các bạn có thể hình dung mức độ thay đổi về khả năng phóng đại hình của 3 ống kính trước và sau khi sử dụng ống nối dài. Các bạn lưu ý là (1) khi sử dụng các ống nối dài này thì các bạn chỉ có thể lấy nét ở một khoảng gần trước ống kính mà không thể chụp xa hơn, (2) ống nối càng dài thì càng chụp được gần hơn và đạt độ phóng đại cao hơn, nhưng cũng (3) kéo theo ảnh tối hơn, dễ rung hơn và DOF sẽ cực kỳ mỏng, cùng với chức năng AF sẽ càng kém và thiếu ổn định hơn.

Ở khoảng cách lấy nét gần nhất, Batis và Sony FE đạt tỷ lệ phóng đại lớn nhất là 1:7,9, còn Samyang chỉ đạt tỷ lệ 1:9,5, nghĩa là kích thước ảnh trên cảm biến bằng xấp xỉ 1/8 và 1/10 kích thước vật thật.

Trong 3 hình bên dưới (có sử dụng tube 10mm và 16mm) các bạn có thể để ý thấy phần ảnh hai bên hình rất sáng, đó là kết quả của hiện tượng phản xạ ánh sáng bên trong ống nối dài. Hiện tượng này là do chất lượng ống nối dài được chế tạo không thật tốt đã không ngăn được phản xạ bên trong.

Do nhiều ống kính bị giảm khả năng phân giải (độ nét) rất rõ khi chụp gần nên mình có so sánh độ nét của 3 ống kính khi sử dụng tube ở f/1.8 và f/8. Như ở hình dưới các bạn có thể thấy là Samyang chụp ra ảnh có phần nhòe hơn 2 ống kính còn lại ở f/1.8, nhưng ở f/8 thì ba ống kính này rất giống nhau. Còn khi so giữa 2 ống kính AF thì dường như Sony FE nhỉnh hơn Batis một chút xíu về độ nét ở f/1.8.

Trong bài này mình chỉ so sánh độ nét của 3 ống kính khi chụp ở khoảng cách gần, cũng là khoảng cách phổ biến khi chụp chân dung. Để so sánh chất lượng thì máy ảnh cũng được cố định trên tripod, ống kính được lấy nét bằng tay để đảm bảo vị trí lấy nét chính xác. Nếu vị trí so sánh nằm ở đâu thì vị trí lấy nét sẽ được chọn ở đó để đảm bảo yếu tố độ cong trường nét không ảnh hưởng tới kết quả so sánh.

Ở vùng nét trung tâm, các bạn có thể thấy là Batis 85mm chụp ra ảnh có độ nét cao hơn Sony 85mm một chút xíu ở khẩu độ lớn nhất f/1.8, còn Samyang chụp ra ảnh có độ nét kém nhất (khẩu T1.5), mặc dù chất lượng được cải thiện khá nhanh khi hạ khẩu xuống một chút (T1.8). Lợi thế này của Batis được duy trì cho tới f/4, khi độ nét của 3 ống kính đạt mức rất gần nhau, và sau đó từ f/5.6 cho tới f/22, Sony FE luôn đạt độ nét nhỉnh hơn Batis. Đặc biệt ở khoảng f/8-f/11 các bạn có thể thấy micro contrast (vi tương phản) của các chi tiết nhỏ có thể phân biệt rõ hơn với ảnh chụp bằng Sony FE. Samyang vẫn luôn là ống kính kém nhất về khả năng phân giải trong 3 ống kính, mặc dù trong khoảng f/5.6 - f/11, độ nét của Samyang cũng không phải tệ. Đến f/22, cả 3 ống kính đều bị suy giảm chất lượng do hiện tượng nhiễu xạ và Samyang cũng là ống kính bị nhiễu xạ nặng nhất (ảnh nhòe nhất).

Tiếp theo, độ nét ở khi vực sát rìa hình được đánh giá bằng cách lấy nét trực tiếp vào vị trí cần so sánh.

Do hiện tượng cầu sai, các ống kính đều bị suy giảm khả năng phân giải theo chiều từ tâm hình ra phía rìa và góc hình. Các ống kính 85mm này cũng không phải là ngoại lệ, và chúng ta có thể thấy độ nét ở khu vực rìa hình của các ống kính này chỉ đạt mức cao nhất là 60 - 70% độ nét ở giữa hình. Đặc biệt, ở khu vực này thì chất lượng của ống kính Samyang thua kém rất rõ 2 ống kính AF trong khoảng khẩu độ T1.5 - T4. Tuy nhiên, từ f/5.6 (T5.6) tới f/22, gần như không có khác biệt đáng kể nào giữa ba ống kính. Tương tự như với độ nét ở tâm hình, f/22 là khẩu độ không nên dùng do chất lượng ảnh chụp bằng cả 3 ống kính đều bị giảm rõ rệt.

Thông thường các ống kính tiêu cự tele không có vấn đề lớn với méo hình. Tuy vậy khi khi so sánh giữa 3 ống kính này thì các bạn có thể thấy là Batis có hiện tượng méo lõm (pincushion distortion) đáng kể, còn Samyang có hiện tượng méo phình (barrel distortion) nhẹ, và Sony FE 85mm là ống kính có khả năng kiểm soát méo tốt nhất, gần như đạt mức méo hình 0%.

Với ống kính chụp chân dung thì hiện tượng méo này không có ảnh hưởng lớn tới chất lượng ảnh chụp, nhưng đôi khi sẽ làm mẫu có mức biến dạng nhỏ, có phần khác nhau khi sử dụng các ống kính khác nhau. Ví dụ như chụp bằng Batis 85mm thì mẫu sẽ có phần ... thon gầy hơn khi chụp bằng Sony 85mm.

Nếu bạn không muốn thấy méo hình như thế này thì chỉ cần lựa chọn chức năng chữa lỗi quang học (profile correction) ngay trong máy (với 2 ống kính AF), hoặc áp profile của đúng ống kính đó khi xử lý ảnh bằng Lightroom hoặc CameraRAW. Sau khi chỉnh méo tự động thì mức độ méo của 3 ống kính đều gần như bằng 0% như hình dưới.

Về mức độ tối góc thì 3 ống kính này đều có mức độ tối góc từ trung bình tới nhẹ ở khẩu độ lớn nhất, sau đó giảm dần khi hạ khẩu. Với Batis thì mức độ tối góc có phần tệ hơn 2 ống kính còn lại (chênh lệch khoảng 1.6 EV ánh sáng giữa vùng tối nhất ở góc hình và phần sáng nhất ở giữa hình). Mức độ tối góc của Sony FE và Samyang lần lượt là -1.1 EV và -1.3 EV. Samyang là ống kính được cải thiện tối góc nhanh nhất, gần như không còn hiện tượng này ở ngay T2.8, trong khi Batis phải tới f/5.6, còn Sony FE vẫn còn một ít tối góc ở f/5.6 (hình dưới).

Đôi khi một chút tối góc cũng tốt cho ảnh chụp chân dung, để mắt người xem tập trung hơn vào đối tượng chính của hình. Tuy nhiên, nếu bạn muốn khử tối góc thì ngoài việc hạ khẩu độ, các bạn cũng có thể sử dụng profile như ở trên để sửa hiện tượng này. Sau khi áp profile thì mức tối góc của 2 ống kính AF đều gần bằng 0, nhưng với Samyang thì bạn sẽ vẫn nhận thấy còn một chút.

Trường nét của ống kính thường tạo ra một mặt phẳng cong chứ không phẳng hoàn toàn. Mức độ cong trường nét thay đổi tùy thuộc thiết kế của ống kính và nó ảnh hưởng rất nhiều tới sự đồng đều giữa độ nét ở các vùng của khung hình, nhất là giữa vùng tâm hình và góc / rìa hình. Để tái hiện hình ảnh của trường nét, phương pháp của mình là đặt máy ảnh sát với một mặt phẳng có nhiều chi tiết, sau đó cân bằng máy sao cho mặt dưới của máy gần như song song với mặt phẳng này, rồi lấy nét ở mức gần nhất có thể, mở khẩu lớn nhất. Với cách này thì vùng chuyển giữa điểm nét và điểm ngoài vùng nét có thể được quan sát. Bằng phương pháp xử lý tăng độ tương phản và chi tiết của hình, mình có thể nhận ra hình dáng của trường nét với từng ống kính.

Cả 3 ống kính này đều có độ cong trường nét nhỏ, nghĩa là DOF gần như tạo thành một mặt phẳng, chỉ bị cong nhẹ về hai phía. Ở sát rìa ảnh thì Batis có độ cong nhỉnh hơn 2 ống kính còn lại một chút. Kết quả này với Samyang 85mm bản cine tốt hơn trong kết quả lần trước mình đánh giá với phiên bản thường, có thể là do kiểm soát chất lượng với dòng ống kính cine tốt hơn. Với kết quả này, các bạn có thể an tâm là khi chụp một nhóm người đứng ngang nhau thì bạn vẫn có thể lấy nét tất cả mọi người chứ không phải người ở giữa nét mà người ở rìa thì không.

Đây là một yếu tố rất quan trọng khi so sánh 3 ống kính này, do thường xuyên được nhắc tới để cân nhắc lựa chọn. Trong bài đánh giá này mình sẽ so sánh kỹ 3 ống kính ở khả năng chống flare trong các điều kiện sáng khác nhau.

Đầu tiên, để nói tới flare, chúng ta cần phân biệt là có 2 loại, một là veiling flare (tạm dịch là lóa), và loại thứ hai là ghosting flare (tạm dịch là bóng ma, hay đơn giản là ghost). Veiling flare / lóa là hiện tượng lóa sáng ở gần nguồn sáng, làm các vùng ảnh lân cận bị giảm độ tương phản và chi tiết, đôi khi đi kèm các vân màu sắc hướng tới tâm của nguồn sáng. Ghosting flare / bóng ma là các mảng màu xuất hiện dọc theo đường đi của ánh sáng, có hình dạng giống với lỗ khẩu hoặc thấu kính do phản xạ giữa các lớp thấu kính.

Trong trường hợp thứ nhất: nguồn sáng khá mạnh và gần, ở khoảng giữa hình. Chúng ta có thể thấy là Batis và Sony 85mm có mức độ lóa rất giống nhau, nhưng ống kính Sony bị ghost nặng hơn rõ rệt với các vòng tròn màu xuất hiện ngay gần nguồn sáng. Samyang bị lóa nặng hơn (độ tương phản giảm nặng hơn ở gần nguồn sáng), thậm chí xuất hiện các vân dạng răm bao quanh nguồn sáng. Tuy vậy, Samyang 85mm lại gần như không bị ghost.

Ở góc chiếu sáng này, chúng ta có thể thấy là không có ống kính nào trong số 3 ống kính miễn nhiễm với ghost. Batis cũng thể hiện ghost khi góc của nguồn sáng đi tới ống kính lệch tâm, nhưng mức độ và kiểu ghost cũng khác hai ống kính còn lại (đốm xanh nhỏ). Samyang cũng thể hiện ghost ở góc chiếu sáng này, với ghost dạng hình tròn lớn, khó nhận thấy nhất. Sony FE là ống kính có ghost rõ nhất.

Khi thay đổi góc chiếu sáng, chúng ta có thể nhận thấy mức độ lóa cao hơn với các vân răm của Samyang thể hiện rất rõ.

Ở test thứ hai, mình chụp bằng 3 ống kính này ở ngoài trời và đồng thời so sánh mức độ flare ở khẩu độ khác nhau. Tương tự như ở test trước, chúng ta có thể thấy là Sony FE bị ghost rõ nhất với các đốm sáng màu cường độ cao ở gần nguồn sáng khi mở khẩu lớn nhất, Batis thể hiện ghost rõ hơn so với khi chụp gần nguồn sáng, Samyang cũng thể hiện các vân răm rất rõ. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ của nhiều người là khép khẩu độ có thể làm giảm mức độ flare hoặc không có ảnh hưởng thì thực tế mức độ flare của cả 3 ống này đều thay đổi khá rõ khi hạ khẩu độ xuống f/8. Thực tế thì khi dùng khẩu độ f/8, mối tương quan giữa Batis và Sony FE lại đảo ngược: Batis bị lóa nặng hơn và ghost nặng hơn, trong khi các hiện tượng này giảm rất nhiều với Sony FE. Hiện tượng vân răm với Samyang cũng biến mất ở khẩu độ này, nhưng ghost lại bị nặng hơn (đa giác màu tím gần tâm hình).

Trong test cuối cùng, ảnh được chụp với nguồn sáng lệch lên phía trên mép hình để ánh sáng tạo thành một góc khá nhỏ trên bề mặt lens so với các test trước. Với khẩu độ mở lớn nhất, lúc này các bạn có thể thấy lợi thế rất rõ ràng của lớp tráng phủ T* khi ảnh chụp bằng Batis giữ được độ tương phản, màu sắc của chi tiết gần nguồn sáng tốt hơn hẳn 2 ống kính còn lại. Samyang thể hiện là ống kính có lớp tráng phủ kém nhất, tuy nhiên hiệu ứng này nhiều khi lại được tìm kiếm để tạo chất riêng cho tấm ảnh hoặc thêm hiệu ứng film cho khung hình.

Sắc sai (hay còn hay được gọi chung là viền tím) là hiện tượng các bước sóng khác nhau không hội tụ trên cùng một mặt phẳng, tạo ra các chi tiết hay mảng màu khác với mắt thường nhìn thấy, trong đó màu tím là màu rất phổ biến nên nó gắn liền với hiện tượng này. Có hai loại sắc sai chính là sắc sai trục ngang (lateral chromatic aberration - LaCA) và sắc sai trục dọc (longitudinal chromatic aberration - LoCA), trong đó LaCA xuất hiện trong mặt phẳng nét và tạo các chi tiết màu "lạ" ở viền của chi tiết nét, còn LoCA xuất hiện thành mảng màu ở trước và sau mặt phẳng nét (với hai màu khác nhau). Cả hai ống kính này đều kiểm soát LaCA tốt nhưng LoCA thì các bạn vẫn có thể nhận ra ở phía trước và sau vị trí lấy nét, nhất là khi mở khẩu độ lớn.

SẮC SAI TRỤC NGANG LATERAL CHROMATIC ABERRATION

Việc kiểm soát sắc sai LaCA là một lợi thế khá rõ ràng của Batis 85mm. Ngay từ f/1.8 gần như bạn không thể phát hiện ra "viền tím" trong ảnh chụp bằng Batis, nhưng vẫn có thể thấy chi tiết ánh lên màu tím khá rõ với ảnh chụp bằng Sony FE 85mm, và nhất là với ảnh chụp bằng Samyang 85mm. Phải hạ khẩu độ thêm gần 3 stop thì mức độ sắc sai LaCA của Sony FE mới bằng Batis, còn Samyang thì kém hơn Batis gần 4 stop. Ở f/5.6 thì bạn sẽ không còn tìm thấy viền tím với ảnh chụp từ bất kỳ lens nào trong số 3 lens được so sánh.

SẮC SAI TRỤC DỌC LONGITUDINAL CHROMATIC ABERRATION

Một cách kiểm tra LoCA rất kinh điển là chụp chéo mặt một tờ giấy có nhiều chữ, do sai khác màu sắc phía trước và sau vùng nét có thể thấy rõ trên các chi tiết đen và nền trắng của tờ giấy.

Mức độ sắc sai LoCA của Samyang khá tệ so với 2 ống kính AF, còn Sony FE thì chỉ hơi kém hơn Batis 85mm ở tiêu chí này. Cả hai ống kính AF đều không còn LoCA ở f/4 và với Samyang là T5.6. Xét chung quy thì Batis 85mm là ống kính tốt nhất ở khả năng kiểm soát sắc sai / viền tím.

Khi xét tới đặc điểm của bokeh, có hai yếu tố chúng ta cần quan tâm là mức độ mịn của vùng ngoài nét (out of focus area) và dạng bóng bokeh. Hình dạng bóng bokeh là hệ quả của hiện tượng "mechanical vignetting" (tối góc cơ học), do góc của ánh sáng tới lỗ khẩu của ống kính khác nhau từ những vị trí khác nhau trên hình, làm một phần của bóng bokeh có thể mất ở những vị trí sát góc/rìa hình, tạo dạng bóng bokeh không hoàn toàn tròn.

Là một ống kính tương đương f/1.4, rõ ràng Samyang 85mm có lợi thế hơn 2 ống kính còn lại ở đặc điểm bokeh với bóng bokeh lớn hơn ở cùng một khoảng cách chụp và bokeh có hiệu ứng "xóa phông" nhỉnh hơn.

Tuy vậy, khi nhìn kỹ 3 hình trên, ngoài việc bóng bokeh lớn hơn thì chắc hẳn các bạn đều thấy là bóng bokeh của Samyang có viền rõ hơn và chịu ảnh hưởng của sắc sai (viền màu xanh), cộng với mức độ mịn của vùng hậu cảnh cũng chỉ nhỉnh hơn 2 ống kính còn lại. Khi so sánh Batis và Sony FE, chất lượng bokeh của hai ống này gần như giống hệt nhau.

Samyang 85mm cũng không phải ống kính có bokeh đẹp khi hạ khẩu, do thiết kế lá khẩu không thực sự tốt nên chỉ cần hạ khẩu xuống một chút các bạn có thể thấy ngay viền răng cưa do các lá khẩu không hoàn toàn khít cạnh với nhau.

Khi phân tích kỹ bóng bokeh, các bạn có thể nhìn rõ sự khác biệt về chất lượng viền bokeh của ba ống kính, trong đó Batis nhỉnh hơn 2 ống kính còn lại do viền bokeh mịn hơn và không bị sắc sai. Bóng bokeh của Samyang và Batis có dấu hiệu của "vân hành" nhưng rất ít, gần như không quan sát được trong điều kiện chụp thông thường. Như vậy, về chất lượng bokeh, Batis có phần tốt hơn 2 ống kính còn lại.

Để tìm hiểu về hiệu ứng tia của ống kính, mời các bạn đọc trong bài hướng dẫn của Vsion .

Trong hình dưới các bạn có thể thấy là 2 ống kính AF có hiệu ứng tia rất tệ so với Samyang. Mặc dù Samyang chỉ tạo tia 8 cánh, nhưng ngay từ T5.6 chúng ta đã quan sát thấy tia và các cánh tia rất đều, gọn. Hai ống kính AF phải tới f/16 mới nhận ra được các tia, nhưng cũng không đều nhau và có nhiều tia phụ. Đặc biệt là trong loạt hình này các bạn có thể nhận ra hiện tượng ghost được nhắc tới ở phần trên của đánh giá trở nên ngày càng rõ khi hạ khẩu ống kính. Ở các khẩu độ nhỏ, Batis thậm chí bị ghost còn khó chịu hơn Sony FE, còn Samyang gần như không bị ghost.

Đây là tiêu chí mà Samyang có lợi thế hoàn toàn do đây là một ống kính cine. Mặc dù không đạt đến độ chuẩn của các ống kính cine đắt tiền là không bị "thở" (breathing), nhưng Samyang cũng duy trì được 92% góc nhìn khi thay đổi điểm nét từ vô cực tới gần nhất, trong khi 2 ống kính AF chỉ giữ được 79 - 81%. Nếu bạn sử dụng Batis hoặc Sony AF để quay phim, nên hạn chế việc thường xuyên thay đổi vị trí lấy nét xa - gần.

Giữa hai ống kính AF là Batis và Sony FE, khả năng lấy nét trên A7III là rất giống nhau. Cả hai ống kính đều khóa nét nhanh và không gặp vấn đề lớn khi thay đổi khoảng cách lấy nét xa - gần. Tuy nhiên thi thoảng Batis bị chậm lại khi chuyển nét tới vị trí gần ống kính nhất, trong khi mình không gặp vấn đề gì với ống kính FE. Các bạn có thể xem minh họa cho khả năng lấy nét của hai ống kính này trong video dưới do mình thực hiện.

Video so sánh khả năng AF của Batis và Sony FE 85mm f/1.8 trên A7 mark III

Các bạn có thể click vào các link bên dưới để xem ảnh chất lượng cao trên Flickr. Ảnh trên Flickr có màu sắc gần với ảnh các bạn xem trên máy tính hơn và các bạn có thể kiểm tra thông số hình trực tiếp trong phần thông tin của ảnh. Các bạn có thể theo dõi album ảnh trên Flickr để tham khảo thêm nhiều ảnh chụp thực tế khác sẽ được upload lên.

Album ảnh chụp bằng Sony FE 85mm f/1.8: [link]

Album ảnh chụp bằng Batis 85mm f/1.8: [link]

Tổng hợp từ các kết quả so sánh ở trên chúng ta có thể thấy ưu nhược điểm của các ống kính như sau:

Batis 85mm f/1.8

Những ưu điểm chính về mặt quang học của Batis 85mm so với Sony FE 85mm là độ nét ở khẩu lớn nhất tốt hơn ở tâm hình, ít sắc sai hơn, chịu flare tốt hơn, bokeh mịn hơn. Tuy nhiên tất cả những lợi thế này phần lớn chỉ hơn ống kính Sony một chút mà trong nhiều trường hợp bạn khó có thể nhận ra. Có lẽ khác biệt lớn nhất là khả năng chịu flare khi nguồn sáng ở xa phía góc, rìa hình, do chất lượng lớp tráng phủ T* có lẽ đạt hiệu quả cao ở những góc xiên. Mặc dù vậy, khi khép khẩu thì một số lợi thế của ống kính này lại biến mất, ví dụ như độ nét có phần còn kém hơn ống kính Sony và ghost ngày càng nặng ở khẩu độ nhỏ. Mức giá chênh lệch lớn giữa Batis và Sony FE có thể hiểu là tổng hợp của những lợi thế trên, cùng thiết kế bên ngoài và chức năng đèn OLED (dù thực sự nó không phải là cần thiết lắm, thậm chí lâu lâu còn quên mất), đặc biệt là khả năng chống rung trên thân ống kính. Trong thời gian sử dụng, mình không thấy lợi thế của chống rung trên ống kính của Batis so với chống rung trên máy khi dùng các máy ảnh full frame có chống rung của Sony. Trừ khi bạn sử dụng máy ảnh crop mà không phải A6500, hoặc sử dụng A7 đời đầu thì đây cũng không phải yếu tố bạn cần phải quan tâm.

Sony FE 85mm f/1.8

So với Batis 85mm, ưu điểm chính của Sony FE là mức độ tối góc ít hơn, độ nét tâm hình nhỉnh hơn ở khẩu độ nhỏ, mức méo hình thấp hơn, gọn nhẹ hơn, có nút Focus hold và khả năng dễ dàng chuyển chế độ AF/MF qua nút trên thân lens. Đây cũng là ống kính thân thiện hơn với chức năng lấy nét tay khi bạn cần. Quan trọng nhất đó là giá tiền. Với mức giá chỉ khoảng bằng một nửa Batis, bạn có thể đạt chất lượng quang học tới 90%, thậm chí nhỉnh hơn ở một vài tiêu chí, và chuyện chống rung không quan trọng nếu máy của bạn đã có chống rung. Xét về hiệu năng so với giá thành, Sony FE 85mm thực sự là ống kính đáng giá và mình cũng không ngạc nhiên khi thấy nhiều người dùng quyết định chọn Sony FE 85mm hơn. Nếu bạn dư dả hơn về tài chính và cầu toàn hơn chút về chất lượng quang học thì bạn nên đầu tư cho Batis 85mm.

Samyang 85mm T1.5 cine

Là ống kính MF duy nhất trong đánh giá này, lại không có mấy lợi thế về mặt quang học (độ nét kém hơn, viền tím nặng hơn, yêu cầu kỹ năng lấy nét cao hơn...) nhưng Samyang 85mm T1.5 cine vẫn là một ống kính tốt trong nhóm phân khúc của nó: ống kính dùng để quay phim và chụp chân dung giá rẻ. Độ nét của Samyang 85mm mặc dù không thể so được với hai ống kính AF, nhưng độ nét này trong thực tế vẫn hoàn toàn có thể sử dụng trong chụp chân dung, và quan trọng hơn độ nét không phải là tất cả trong nhiếp ảnh. Những yếu điểm về mặt quang học của Samyang, đặc biệt là hiệu ứng flare có thể được sử dụng thông minh trong các khung hình tạo cảm xúc vốn được ưa chuộng trong quay phim. Đây cũng là ống kính có mức độ thở thấp nhất trong 3 ống kính, và với giá trên thị trường đồ cũ chỉ trong khoảng 4-5 triệu đồng, bạn hoàn toàn có thể có những shot hình "xóa phông" với DOF mỏng mà không phải đầu tư quá nhiều tiền.

Hy vọng sau bài viết này bạn có thể cân đong được chính xác từng ống kính theo nhu cầu của bản thân và có được lựa chọn tốt nhất cho mình. Xin cám ơn các bạn đã theo dõi bài viết.

Rất cám ơn DOF.zone đã tài trợ thiết bị để Vsion thực hiện bài viết này.

Màu ảnh của hãng nào đẹp nhất?

Fri, 22 Mar 2019 05:45:55 GMT

Trong khi giai đoạn "đọ pixel", "đọ nét" vẫn chưa qua thì hiện nay một tiêu chí dường như rất quan trọng đối với người dùng máy ảnh để chọn chiếc máy ảnh phù hợp với mình là "đọ màu ảnh". Màu ảnh được hiểu là màu bạn nhìn thấy trực tiếp trên máy ảnh ngay sau khi chụp mà không có can thiệp hậu kỳ. Vsion đã từng có một bài viết so sánh vui giữa màu ảnh SOOC (straight out of camera - ảnh lấy trực tiếp từ máy) của Canon, Sony, Leica và nhiều bạn đọc đã không khỏi ngạc nhiên khi nhận thấy định kiến của mình về màu ảnh của từng dòng máy lại không đúng với thực tế.

Đẹp là một giá trị tương đối, hoàn toàn phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của người xem. Vì thế nên chúng ta cũng không có quy chuẩn nào để xác định màu nào là đẹp nhất ngoại trừ xác định tỷ lệ người dùng thích màu được tái tạo của một dòng máy ảnh nhất định.

Vlogger nhiếp ảnh khá có tiếng trên Youtube là Tony Northrup và vợ (Chelsea Northrup) đã thực hiện một khảo sát rất thú vị về đánh giá màu ảnh qua thăm dò ý kiến của hơn 1500 người. Đây là một số lượng lớn người tham gia khảo sát nên những kết quả thu được cũng có giá trị khoa học nhất định để đánh giá quan điểm về màu ảnh của người dùng. Chúng tôi sẽ tóm tắt những kết quả chính mà hai vợ chồng nhà Northup đã nhận được.

1. Hãng máy ảnh nào có màu ảnh đẹp nhất?

Câu hỏi đầu tiên nhà Northup đưa ra là theo quan điểm của người tham gia khảo sát thì hãng máy ảnh nào có màu ảnh đẹp nhất.

Có khoảng 1/3 số người tham gia (29,2%) trả lời rằng họ không biết hoặc không quan trọng vấn đề màu ảnh. Nếu bạn hỏi 3 người thì đã có 2 người coi màu ảnh là vấn đề quan trọng.

Cũng gần 1/3 số người dùng trả lời màu ảnh của Canon tốt nhất (28,6%). Sau đó là Fujifilm (15,4%) và Nikon (11,6%). Với thực tế Canon vẫn đang là hãng có số người dùng lớn nhất thì kết quả này không có điều gì đáng ngạc nhiên. Tuy vậy, cũng khá ngạc nhiên là những hãng máy ảnh luôn tập trung vào vấn đề màu sắc của ảnh như Leica, Hasselblad lại gần như thấy xuất hiện trong các câu trả lời.

2. Trình độ chụp ảnh của người tham gia khảo sát

Khi phải tự đánh giá về khả năng chụp thì gần một nửa số người tham gia tự cho mình là ở mức khá thành thạo (intermediate), khoảng 1/4 cho rằng mình ở mức thành thạo (advanced), 18,5% cho rằng mình mới bắt đầu tìm hiểu nhiếp ảnh. Trong đó có rất ít người tự nhận mình là chuyên gia, hoặc không tự coi mình là người sử dụng máy thường xuyên. (Các bạn cũng lưu ý là trong tiếng Anh, nghĩa của photographer rộng hơn nghĩa nhiếp ảnh gia trong tiếng Việt, chỉ đơn thuần chỉ người sử dụng máy ảnh thường xuyên, còn nghĩa nhiếp ảnh gia tương đương với professional hoặc expert).

Như vậy là 2/3 số người tham gia khảo sát có mức kiến thức và kỹ năng nhiếp ảnh từ khá tới tốt.

3. Ảnh nào có màu đẹp nhất?

Đây là phần thú vị của khảo sát này không giống với các khảo sát khác, đó là việc kiểm tra mức độ trung thành với hãng máy ảnh của người dùng. Với câu hỏi đầu tiên nhà Northrup đưa ra, 4 ảnh chụp bằng 4 máy ảnh khác nhau được đánh số ngẫu nhiên từ 1 tới 4. Chỉ sau đó vài câu hỏi (test thứ hai), chính xác 4 bức ảnh đầu tiên được đưa ra hỏi lại nhưng thay đổi thứ tự và gắn mác ngẫu nhiên với tên máy ảnh (không liên quan đến loại máy ảnh thực sự dùng để chụp).

Ý tưởng của khảo sát này là để trả lời cho câu hỏi: người dùng có thực sự khách quan khi đánh giá màu ảnh không, hay yếu tố ảnh chụp bằng hãng nào sẽ ảnh hưởng tới đánh giá?

4. Người dùng hãng nào trung thành nhất?

Khi so sánh tỷ lệ người dùng chọn hãng mình đang dùng tạo màu ảnh đẹp nhất (test thứ hai) thì kết quả cho thấy người dùng Canon và Sony trung thành với hãng của mình nhất, tương ứng với 3,1 lần và 2,2 lần khả năng người dùng Canon và Sony chọn ảnh có gắn mác Canon hay Sony là ảnh đẹp nhất. Với mức độ trung thành cao như thế này thì một yếu tố để mọi người khen ảnh của bạn là hãy giả vờ như nó được chụp bằng Canon hoặc Sony.

Người dùng Nikon và Fuji dường như không quan trọng hãng máy ảnh lắm khi câu trả lời của họ chỉ khoảng 1,5 lần và 1,4 lần có yếu tố máy ảnh họ đang dùng ảnh hưởng tới kết quả.

5. Tất cả mọi người đều không thích Fujifilm

Đây là kết quả rất ngạc nhiên khi Fujifilm luôn nhấn mạnh việc làm màu ảnh đẹp ngay từ trong máy, nhưng khi gắn mác một tấm ảnh là chụp bằng Fujifilm thì tức khắc phần lớn mọi người đều chọn đó là ảnh có màu xấu nhất, mặc dù trong test đầu tiên không có mác máy ảnh, nhiều người vẫn chọn tấm ảnh đó là ảnh được ưa thích nhất.

Dường như mọi người không thích tên hãng Fujifilm chứ bản thân màu ảnh của Fujifilm không phải là vấn đề.

6. Người dùng Fujifilm ghét Sony

Rất thú vị là trong test thứ hai, người dùng Fujifilm chỉ hạ thấp đánh giá ảnh khi thấy có mác Sony, trong khi họ không làm điều này với các hãng khác. Có vẻ như Sony và Fujifilm là cặp đối thủ mới trong thế giới mirrorless tương tự như Canon và Nikon trong thế giới DSLR.

7. Không có vấn đề gì với màu giả

Có thể bạn sẽ nghe thấy nhiều người nhấn mạnh vấn đề "màu trung thực" giống thực tế nhất, nhưng qua khảo sát thì phần lớn mọi người đều thích ảnh đã chỉnh màu nhiều, thậm chí khác hoàn toàn màu thực tế. Đây là lý do màu trên màn ảnh rộng luôn được xử lý nhưng người xem vẫn thấy thích. "Fake is OK", không quan trọng màu ảnh phải trung thực, người ta vẫn thích ảnh của bạn như thường.

8. Nhiều người có xu hướng thích màu ấm hơn

Trong số những ảnh Tony Northrup sử dụng thì anh nhận thấy trường hợp này rất thú vị. Tấm ảnh bên dưới chụp Nikon Z7 có màu hoàn toàn sai so với màu thực tế (quá ấm) nhưng lại được nhiều người đánh giá cao. Đây cũng là ảnh ấm nhất trong số các ảnh khảo sát, nên dường như nhiều người vẫn có xu hướng thích tông màu ấm khi chụp chân dung.

9. Màu ảnh cũng giống như rượu

Giống như người thưởng thức rượu, mỗi người đều có một quan điểm riêng thế nào là rượu ngon và có một "định kiến" nhất định về những loại rượu họ cho là ngon, nhưng rất nhiều người thưởng thức rượu khi trải qua blind test (không được biết mình thử rượu nào) thì thậm chí không phân biệt được rượu đắt và rẻ tiền. Đây là một hiện tượng tương tự như với màu ảnh có thể nhận thấy qua khảo sát này.

10. Màu đẹp chỉ là khái niệm tương đối

Một tấm ảnh Tony Northrup chụp con gái khi được hỏi thì mọi người đánh giá là tốt (good) nhưng ở câu hỏi sau khi đặt cạnh ảnh chụp bằng các máy ảnh khác thì nó lại trở thành xấu (bad). Như vậy quan niệm thế nào là đẹp nhiều khi bị ảnh hưởng bằng các so sánh trực tiếp với giá trị khác. Trong thực tế chúng ta chẳng bao giờ có thể cầm nhiều máy ảnh để chụp cùng một tấm ảnh và hỏi người khác chọn ảnh đẹp nhất cả.

11. Cân bằng trắng quan trọng hơn màu sắc

Cũng với cùng một tấm ảnh chụp con gái, nhà Northrup so sánh lựa chọn của người tham gia khảo sát giữa 2 nhóm ảnh, một là sử dụng cân bằng trắng tự động (bên trái), một là cân bằng trắng được điều chỉnh về cùng một giá trị trên cả 4 máy (bên phải). Kết quả nhận được là người xem có thể dễ dàng chọn được ảnh có màu đẹp hơn nếu dùng cân bằng trắng tự động, nhưng rất khó chọn ảnh nào là đẹp nhất khi cân bằng trắng được áp cùng một giá trị (không có ảnh nào có tỷ lệ người chọn cao hơn rõ ràng).

Nếu bạn tự ti là máy ảnh của bạn chụp ra màu không đẹp bằng các hãng khác thì hãy nhớ là cân bằng trắng trước khi chụp.

12. Chỉ 8% số người tham gia khảo sát không bị ảnh hưởng bởi tên hãng

Chỉ có khoảng 120 người tham gia khảo sát có lựa chọn trùng giữa 2 test, nghĩa là họ không bị yếu tố tên hãng ảnh hưởng tới quyết định của mình, và đây là một tỷ lệ rất thấp.

13. Sony có màu ảnh đẹp nhất

Đây là kết quả đáng ngạc nhiên nhất của khảo sát và Tony đã để dành nó đến phút cuối. Theo kết quả blind test của hơn 1500 người tham gia khảo sát thì ảnh chụp bằng Sony (A7Riii) có màu đẹp nhất (1.336 điểm), sau đó là Fujifilm (227 điểm), còn Nikon và Canon thậm chí còn bị chê là màu xấu (-518 điểm và -605 điểm). Đây là kết quả nhận được khi các ảnh trong câu hỏi được đánh số ngẫu nhiên và so sánh với nhãn hiệu thực sự của nó.

Trong cộng đồng người sử dụng máy ảnh, chắc hẳn bạn sẽ nghe không ít lời chê về màu của Sony như ám vàng, không trung thực, màu của Canon chụp người đẹp, màu Nikon trung thực, màu Fuji hoài cổ... nhưng khi không biết được ảnh chụp bằng hãng nào thì người dùng có xu hướng đánh giá màu của Sony là đẹp nhất. Mặc dù Fujifilm đứng ở vị trí thứ hai nhưng khoảng cách cũng khá lớn so với Sony.

Mặc dù đây là một khảo sát với số lượng lớn người dùng, nhưng phạm vi của khảo sát cũng chủ yếu là trong thị trường Mỹ, nên có thể kết quả này sẽ có phần không giống như ở Việt Nam hay các nước khác. Tuy vậy, những kết quả đánh giá mang tính khoa học này cho thấy vấn đề màu ảnh rất khó có câu trả lời chính xác và tâm lý người dùng là một yếu tố rất quan trọng: nhiều người có xu hướng thích một hãng nào đó, và khi họ đã thích thì ảnh chụp bằng máy đó sẽ thấy đẹp. Có lẽ đến lúc chúng ta nên để chuyện "màu ảnh" sang một bên và đặt lên bàn cân các yếu tố như khả năng tài chính, độ tiện dụng và hiệu năng sử dụng so với kỹ năng của người dùng trước khi quyết định một bộ thiết bị phù hợp với bản thân.

Các bạn có thể theo dõi toàn bộ nội dung video của nhà Northrup ở đây:

Leica Q2 - Liệu có phải là một nâng cấp xứng đáng?

Mon, 11 Mar 2019 04:14:38 GMT

Vậy là sau gần 4 năm, kể từ tháng 6/2015, cho đến thời điểm hiện tại, bản nâng cấp của Leica Q mới được ra mắt. Chiếc Q2, cũng như các dòng máy khác của Leica, luôn có một khoảng thời gian nâng cấp từ 2-3 năm trở lên. Nhưng so với sự nâng cấp của Leica M, từ M9 lên M240 hay M10, với một chiếc máy "compact" như Leica Q, sự nâng cấp này có xứng đáng hay không?

Với người viết, sự ra đời của Q cực kỳ có ý nghĩa. Đặc biệt trên phương diện nếu như bạn mua Leica Q và coi nó là chiếc máy backup cho hệ thống Leica M tuyệt vời của mình. Nó bù đắp hoàn toàn tất cả các vấn đề mà Leica M còn thiếu. Một chiếc máy compact với ống kính 28mm f/1.7. Hệ thống autofocus, cơ chế lấy nét gần, gần hơn mức 0,7m hạn chế của Leica M. Và đặc biệt, là cái giá "quá rẻ" của nó. Bạn có một ống kính được gọi là Summilux, nhưng chỉ mua với cái giá của ống kính Summicron, lại còn được "tặng" thêm một body Leica có hệ thống lấy nét tự động. Một món hời thực sự!

Và có thể nói, chiếc Leica Q thực sự là một thành công của Leica. Vậy chiếc Q2, được cải tiến thêm ở những điểm nào? Người viết xin tóm tắt qua một chút những sự thay đổi:

Cảm biến nâng cấp độ phân giải từ 24,2mp lên 47,3mp, và sử dụng chip xử lý Maestro II
Nâng cấp EVF, vẫn giữ nguyên độ phân giải 3,68MP nhưng với tấm nền OLED thay vì LCOS, độ trễ giật được cải thiện và tỷ lệ phóng to cũng cao hơn 0,76x
Sử dụng pin giống Leica SL, cho thời lượng tốt hơn
Digital zoom thêm lựa chọn góc 75mm
Nâng cấp hệ thống autofocus, nhanh hơn và nhiều điểm lấy nét hơn
Tốc độ màn trập điện tử từ 1/16000 lên 1/40000
Quay video 4K
Thiết kế: nặng hơn và dày hơn một chút, điều này không đáng kể
Chống chịu thời tiết
Kết nối Bluetooth

Về mặt logic và sử dụng trên thực tế, bạn có thể thấy đó đều là những thay đổi đáng giá. Rất nhiều nâng cấp, tuy nhiên với người viết, trên quan điểm cá nhân, đây đều là những thay đổi đã được dự đoán từ trước, và nó thực sự là chưa đủ thuyết phục . Tóm gọn, Q2 vẫn là chiếc Q thời đầu tiên, chỉ đơn giản là độ phân giải cao hơn và lấy nét nhanh hơn thôi, chấm hết.

Xin nhắc lại, đây hoàn toàn là quan điểm cá nhân, bạn có thể đồng tình hoặc không đồng tình với luận điểm này. Người viết xin giải thích lý do vì sao chiếc Q2 sẽ không phải là một nâng cấp đáng giá trong mắt bản thân và có thể là nhiều người khác nữa.

Có thể nói, trong thời đại ngày nay, những chiếc máy ảnh đã dần trở nên bão hòa về việc nâng cấp. Chiếc máy nào cũng có khả năng cho ra những bức ảnh đẹp và tuyệt hảo. Bạn cho rằng những nâng cấp như thế nào là đáng giá? Đã là nâng cấp, cải thiện thì đều là những thứ phải cân đong đo đếm được. Điều đó là chính xác. Độ phân giải cao hơn, tốc độ lấy nét nhanh hơn, đều là những cải tiến về mặt chức năng có thể cân đong đo đếm cả, và đem lại sự thoải mái và lựa chọn nhiều hơn. Nhưng hãy nhìn vào thực tế, những nâng cấp này có giúp bạn chụp ảnh đẹp hơn không, khi đa phần nhu cầu của đại đa số người chơi ngày nay là in ảnh khổ nhỏ và sử dụng để post lên những trang mạng xã hội?

Hãy cùng nhìn vào con số về độ phân giải của Q2 ở đây. Cảm biến 47,3MP, cho bạn crop về góc nhìn 35mm, 50mm và 75mm tương ứng với các file JPEG 30mp, 15mp và 6,6mp (xin nhắc lại là bạn chỉ có được file JPEG khi sử dụng chế độ crop 35-50-75, còn file RAW đương nhiên vẫn là của 28mm). Về cơ bản, bạn có một chiếc máy với ống kính 28mm và chụp ở độ phân giải cao 47,3MP và cho ra file RAW rất nặng ở 47,3MP. Đặc biệt khi sử dụng chế độ RAW không nén, file ảnh mà bạn phải xử lý trên máy tính có khi phải đến gần 100MB. Rất nhiều người mới chơi Leica và biết đến Leica Q dễ bị nhầm lẫn, là Q có khả năng chụp ở các góc như 35-50 và 75mm. Họ hiểu sai hoàn toàn về chiếc máy, một phần những người mua Leica "nhiều khi" cũng không phải là những người có thời gian tìm hiểu, và "đôi khi" là do chiến lược marketing của hãng không giải thích rõ ràng.

Digital zoom ở các tiêu cự khác nhau không giống như khi bạn chụp một chiếc máy ở các góc tiêu cự khác nhau. Khi bạn zoom vào và chụp 35mm hay 50mm trên Q2, bạn không có được một bức hình ở các góc 35mm và 50mm giống y hệt trên những chiếc máy fullframe thông thường khác, chỉ đơn giản là bạn vẫn đang chụp ở góc 28mm và bạn cắt crop hình ảnh lại cho nó vừa khuôn các tiêu cự 35-50-75mm mà thôi.

Điểm quan trọng hơn, khi bạn chụp ở crop 50mm, bạn không có được bức ảnh ở góc 50mm và khẩu độ f/1.7, nó vẫn là hiệu ứng của 28mm ở f/1.7 mà thôi. Đó là bản chất của Digital Zoom, bản chất của việc crop lại góc nhìn. Cũng như bản chất khi quy đổi từ cảm biến fullframe ra cảm biến crop APS-C vậy. Có lẽ gọi vui chiếc Q2 như thế này thì chuẩn hơn: "Q2 là một chiếc máy fullframe 28mm f/1.7, một chiếc máy crop 1,3x phân giải 30mp ống kính 35mm f/2.2, crop 1,8x phân giải 15mp ống kính 50mm f/3.1 và crop 2,7x phân giải 6,6mp ống kính 75mm f/4.5."

Thực lòng mà nói, người viết không đồng tình lắm với cách marketing và đánh mạnh vào chế độ Digital Zoom của máy. Đây là một chế độ có thì tiện nhưng bị thổi phồng quá đà, đặc biệt với những người không có khả năng hay thời gian để tìm hiểu về nhiếp ảnh. Với người viết, có lẽ nâng cấp cảm biến lên 47MP có tác dụng phần nhiều là để cho Digital Zoom, còn về chất lượng hình ảnh "trên thực tế sử dụng" sẽ không có nhiều. Với ai trân trọng góc 28mm, và coi Leica Q2 như đúng bản chất của nó, một chiếc máy fullframe góc 28mm, việc xử lý file RAW 47.3MP sẽ trở thành một gánh nặng, khi nhu cầu phần lớn là post lên Instagram hay Facebook.

Đa phần các bạn sẽ thấy các trang web nổi tiếng đều khen chiếc Q2. Không thể phủ nhận, mới hơn là mới hơn, có nâng cấp là có nâng cấp. Nhưng đối với người viết, về nhu cầu thực tế, nó không đủ hấp dẫn, nhất là khi so với chiếc Q ban đầu.

Chiếc Q version 1 với cảm biến 24MP thật sự có ý nghĩa hơn. Với thời đại ngày nay, 24MP là quá đủ với 90% người sử dụng. Và bạn cũng thấy, chiếc Leica M10 cũng không vượt quá con số 24. Leica Q với ống kính 28mm, một chiếc máy với thông số vừa đủ, đủ hấp dẫn, đủ nhanh, đủ công nghệ, không thừa không thiếu, nó khiến cho người chụp có thể tập trung vào nhiếp ảnh hơn là một chiếc máy với công nghệ quá cao đến mức thừa thãi. Chiếc Q ra đời dành cho những ai thực sự yêu thích, đam mê và hiểu được tiêu cự 28mm nó tuyệt vời đến như thế nào. Không chỉ là một tiêu cự đa dụng, mà còn là tiêu cự có thể cho ra những bức ảnh đầy kịch tính và ấn tượng nếu như biết sử dụng đúng cách, khi chụp chân dung, hay nhiếp ảnh đường phố. 28mm không dành cho việc Zoom thành 35-50 hay 75. 28mm là 28mm, không gì khác.

Một tiêu cự kinh điển dành cho nhiếp ảnh đường phố, một tiêu cự tuyệt vời cho documentary, streetlife, hay chân dung đặc tả. Quá nhiều nhiếp ảnh gia nổi tiếng trên thế giới hiện nay sử dụng 28mm làm ống kính chính của mình.

28mm cũng là một tiêu cự đa dụng, để chụp phong cảnh, du lịch hay chân dung gia đình bạn bè người thân. Có lẽ nó là một lý do chính, một lý do không nhỏ để cho nhiều người yêu thích Leica Q. Tuy nhiên, khi bạn sử dụng vì những mục đích kể trên, 47MP liệu có cần thiết? Một chiếc máy compact, mục đích là mang đến sự tiện dụng, thuận tiện, vậy 47MP có thuận tiện để sử dụng hay không? Với cá nhân người viết, nó không "hợp lý".

Dù sao đi nữa, Leica cũng là một hãng máy ảnh nổi tiếng, và chưa có bất kỳ một sản phẩm nào mà họ cho ra mắt 10 năm gần đây nhận phải quá nhiều chỉ trích hay chê bai, hay đúng hơn, chỉ có khen, khen nữa và khen mãi. Việc ra đời và nâng cấp Q gần như là một việc bắt buộc phải thực hiện, và có thể thấy, họ đón nhận những đánh giá vô cùng tích cực, cho rằng chiếc Q2 là xứng đáng. Chỉ là trên quan điểm người viết, quan điểm cá nhân, một trong vô vàn những người dùng Q, nó không đủ thuyết phục mà thôi.

Có lẽ nên nhấn mạnh lại, người viết cực kỳ thích Leica Q, và cho rằng nó là một sản phẩm "không thể hoàn hảo hơn" từ Leica, cả trên phương diện nhiếp ảnh và cả chiến lược sản phẩm marketing của họ. Leica nổi tiếng vì ống kính nào, 35mm và 50mm, chắc chắn là như vậy. Một ống kính 28mm f/1.7, mức giá hợp lý, autofocus, macro, không động chạm vào 2 đứa con cưng của hãng, cũng như không ảnh hưởng đến dòng 28mm. Summicron 28mm thì rất gọn nhẹ, Summilux 28mm f/1.4 thì ở một phân khúc khác hoàn toàn. Phải nói Leica quá xuất sắc khi lựa chọn một chiếc compact góc 28mm như Q.

Nếu bạn thích Leica, và đặc biệt bạn thích 28mm; nếu như bạn muốn sử dụng Q làm một chiếc máy đa dụng, hay backup cho hệ Leica M, không gì tuyệt vời hơn bằng xách thêm trong túi một chiếc Q.

Q2 đã ra mắt, chắc chắn giá của Leica Q đời đầu sẽ giảm, và là thời điểm không thể thích hợp hơn với những ai đã và sắp có ý định sắm cho mình một chiếc Q để ôm ấp.

Nếu bạn có kinh phí, mua ngay Q2, còn nếu không, chiếc Q version 1 cũng sẽ là một người đồng hành cực kỳ lý tưởng với mức giá sẽ vô cùng hợp lý. Bản thân dòng Leica Q đã quá rẻ so với chất lượng nó mang lại. Nếu tính toán kỹ hơn với giá mua mới, nó chỉ bằng một nửa khi bạn mua một chiếc Leica M kèm ống Summicron 28mm ASPH. Quá hấp dẫn, phải không nào?

Tin đồn: Canon RF 14-21mm f/1.4, 135mm f/1.4 và lợi thế của những chiếc máy có đường kính ngàm lớn

Fri, 08 Mar 2019 08:11:35 GMT

"Trích lược thông tin được dịch từ Canonrumors.co và DCWatch. Thông tin và kiến thức trong bài không phản ánh về nhận định của chúng tôi"

Theo những nguồn tin từ trang Canonrumors.co, Canon có khả năng sẽ công bố một ống kính khủng cho ngàm RF, ống kính siêu góc rộng RF 14-21mm f/1.4L USM. Tiếp theo nguồn tin này, 2 ống kính tele siêu khủng khác cũng đang trong lộ trình phát triển, có thể là ống kính RF 135mm f/1.4L USM, cùng với ống kính RF 135mm f/1.8L. Ngày dự kiến ra mắt của những ống kính này là vào thời điểm muộn của năm 2020.

Nguồn tin cho biết Canon đã đăng ký bằng sáng chế cho ống kính 14-21mm f/1.4 từ cuối năm ngoái. Ống kính đang được phát triển và sẽ ra mắt sớm. Canon có vẻ đang rất quyết tâm và tập trung sản xuất những ống kính "bá đạo" cho dòng mirrorless của mình.

Một điểm thú vị là, mới đây trang DCWatch đã đăng lên một bài trình bày bên trong nội bộ của Canon, về ưu điểm khi họ sử dụng đường kính ngàm lớn đối với dòng máy không gương lật Canon RF của mình. Canon đã mô tả tại sao họ lại cho ra đời một thế hệ ngàm mới, mà không sử dụng hệ ngàm mirrorless khác đã có sẵn là EF-M. Đường kính ngàm rất lớn của ngàm RF cho phép Canon có thể thiết kế ra những ống kính đơn giản và "cân bằng" hơn.

Ngàm RF cho phép các thấu kính trong thiết kế có thể đặt gần đuôi ống kính hơn, gần với ngàm và cảm biến của máy. Điều này sẽ tạo ra sự cân bằng tốt hơn với những ống kính có khẩu độ lớn khi gắn vào Canon EOS R. Ban đầu, Canon cũng cân nhắc thiết kế cảm biến fullframe cho ngàm EF-M, tuy nhiên các kết quả "không thỏa mãn" cho lắm, chất lượng hình ảnh không đạt tiêu chuẩn mong muốn. Toàn hệ thống sẽ trở nên cồng kềnh không cần thiết. Canon muốn phát triển một hệ thống phù hợp với nhiều ống kính, và sau khi cân nhắc các yếu tố về chất lượng, kích cỡ, điểm mạnh điểm yếu, họ đã quyết định ra mắt thế hệ ngàm mới, và bắt đầu sản xuất những ống kính riêng cho RF.

Canon cũng giải thích rõ hơn, và họ chỉ ra điểm khác biệt trong triết lý thiết kế giữa Sony và Canon. Sony đặt các thấu kính to ở phần đầu ống kính, còn Canon lại đặt ở phần đuôi ống kính. Việc sản xuất đường kính ngàm lớn dành cho máy giúp họ có thể di chuyển các thấu kính to bên trong ống xuống sát phần đuôi, để gần hơn với cảm biến. Họ cho rằng điều này là không thể với đường kính ngàm bé, và việc này cũng giúp hệ máy trở nên cân bằng hơn.

Đương nhiên là Sony sẽ phủ nhận những ý kiến này của Canon. Tuy nhiên, nếu như bạn so sánh thiết kế ống kính của 2 ống Sony FE 35mm 1.4 và Canon RF 35mm 1.8, bạn có thể dễ dàng nhận ra hơn Canon đang muốn chứng minh điều gì ở đây.

Bạn cũng dễ nhận ra thiết kế của Sony FE 35mm có phần giống với thiết kế ống kính cũ EF 35mm của Canon.

Canon cũng đưa ra ví dụ so sánh giữa 2 ống kính của hãng. Thiết kế giữa ống EF 35mm và RF 35mm. Có vẻ như thiết kế đã được đảo ngược và trở nên đơn giản hơn. Một điểm thú vị nữa là họ cũng mô tả góc độ ánh sáng chiếu vào cảm biến là một góc nhỏ hơn, tạo điều kiện cho việc thiết kế cảm biến dễ hơn với đường kính ngàm lớn.

Ưu điểm của đường kính ngàm lớn, là ống kính cũng sẽ ít bị tối góc hơn. Hiện nay thì các phần mềm xử lý đang giúp hạn chế hiện tượng tối góc này, tuy nhiên, việc có lợi thế này cũng sẽ giúp thiết kế cảm biển hay phần mềm trở nên dễ dàng trong tương lai.

Nguồn tham khảo: Canonrumors.co:

Link 1,

Link 2 ,

DCWatch .

So sánh vui - Bạn thích file SOOC JPEG của máy nào hơn? Leica vs Sony vs Canon

Mon, 04 Mar 2019 10:09:09 GMT

Bạn nghĩ mình có đủ khả năng để phân biệt màu sắc của từng hãng máy ảnh không? Colour science của mỗi hãng chính là yếu tố khá quan trọng để người chơi ảnh có thể lựa chọn được dòng máy phù hợp cho mình.

Có thể dễ nhận thấy rằng Canon có một lượng fan rất đông đảo, và đặc biệt dân làm nghề tại Việt Nam có xu hướng lựa chọn Canon rất cao, vì màu sắc của Canon có vẻ tươi tắn, trong sáng và dễ hậu kỳ nhất. Tuy nhiên gần đây, với sự phát triển của hệ máy mirrorless fullframe, Sony cũng bắt đầu có một thị phần riêng cho mình, với tốc độ phát triển thị phần khách hàng cũng như tốc độ sinh sản máy của hãng vậy. File JPEG của Sony có thể màu sắc ra chưa được bắt mắt như Canon, tuy nhiên với chất lượng file RAW cực tốt, người dùng có thể tùy biến xào nấu file ảnh dễ dàng theo ý mình mong muốn.

Còn Leica thì sao? Leica ở một phân khúc khác, với một sự đặc trưng riêng, màu sắc riêng. Và với nhiều người, màu sắc của Leica là thứ khó có thể tái tạo qua hậu kỳ. Leica cùng với mức giá của nó, vẫn ở một tầm khác so với đại đa số. Mặc dù vậy, cũng có một bộ phận "không hề nhỏ", cho rằng Leica nó đắt là vì giá trị thương hiệu, một món trang sức đắt tiền dành cho người có điều kiện, còn bản thân chiếc máy và ống kính thật sự không xứng đáng với mức giá "trên trời" như vậy.

Hôm nay Vsion xin làm một bài test vui, giữa 3 chiếc máy và 4 ống kính như sau:

Thân máy

Leica M240
Sony A7R mark II
Canon EOS R

Ống kính:

Leica Summilux ASPH 50mm f/1.4
Canon EF 50mm f/1.2
Canon 70-200mm f/4 L non IS
Canon FDn 100mm f/2

Chúng ta vẫn luôn biết rằng, ống kính đóng vai trò quan trọng hơn thân máy, ống kính là linh hồn của bức ảnh, có giá trị hơn một chiếc body rất nhiều. Tuy nhiên, không thể phủ nhận vai trò của body và cảm biến máy ảnh, nó có ảnh hưởng không nhỏ đến màu sắc của file ảnh, và đặc biệt là file JPEG gốc (SOOC JPEG). Với một số lượng lớn người dùng, như bản thân người viết, rất ít khi sử dụng file RAW, trừ phi là chụp ảnh landscape hay gặp những tình huống ánh sáng phức tạp. Còn 90% thời gian chụp sẽ luôn sử dụng file SOOC JPEG từ máy.

Vsion xin được thử nghiệm 3 thân máy và 4 ống kính như trên, mời bạn hãy cùng thử xem kết quả các file SOOC JPEG từ 3 chiếc máy này ra sẽ như thế nào nhé.
Với bài so sánh vui này, có một số setting như sau:

3 chiếc máy sẽ đều được giấu tên
Tất cả các file là SOOC JPEG
Các setting trên máy được đặt là Auto WB, Profile Standard, lens Profile turn off để đảm bảo công bằng.
Về phần ánh sáng người viết cố gắng để exposure gần sát nhau nhất giữa các máy. Để tạo sự thoải mái cho bạn mẫu, người viết không bắt bạn phải giữ 1 tư thế và góc chụp giống nhau ở tất cả các bức ảnh, vì như thế sẽ rất mệt :P

Mời các bạn thử xem các set ảnh như sau (click vào từng hình để xem ảnh chất lượng cao trên Flickr):

1. Leica Summilux ASPH 50mm f/1.4

2. Canon EF L 50mm f/1.2

3. Canon FDn 100mm f/2

4. Canon EF 70-200mm f/4 L non IS

Vậy các bạn thấy sao? Các bạn có thể đoán được camera 1, 2 và 3 là những chiếc máy nào không? Tôi nghĩ câu hỏi này thật sự không khó một chút nào để trả lời, đặc biệt với những ai chỉ cần xài qua 2 dòng máy thôi là có thể phát hiện ra.
Cũng xin lưu ý lại, đây hoàn toàn chỉ là so sánh mang tính chất trải nghiệm nhanh và vui là chính mà thôi ^^
Nếu bạn đã chơi ảnh đủ lâu và làm việc với file RAW nhiều, bạn sẽ biết SOOC JPEG không bao giờ đánh giá hết được một chiếc máy ảnh. File raw có rất nhiều thông tin giúp bạn xử lý ảnh theo cách mình mong muốn, JPEG chỉ là "tip of the iceberg" mà thôi, và mỗi hãng thì file Raw đều yêu cầu những workflow khác nhau mà bạn phải làm quen. Cả 3 chiếc máy trên, đều là những chiếc máy vô cùng nổi tiếng, đã cho ra đời vô số kiệt tác bất hủ, vấn đề của nó, chính là người sử dụng. Thế nên, so sánh vui thôi nhé ^^

Các bạn cho Vsion biết câu trả lời vào comment trên FB nhé ^^

Còn kết quả thực tế các bạn có thể tự tìm hiểu lấy bằng cách click nút ở dưới.

Canon EOS R – Lý do tôi bán chiếc Leica của mình

Thu, 28 Feb 2019 02:05:03 GMT

Bắt đầu với một tiêu đề như vậy có lẽ là “hơi quá” và mang tính chất câu view, tuy nhiên, hãy để tôi chia sẻ với bạn lý do tôi sở hữu chiếc EOS R, chiếc máy nhận được khá nhiều “review không tích cực” cho đến thời điểm hiện tại.

Với một chuỗi nghỉ dài những ngày tết vừa qua, tôi chỉ sử dụng chiếc Leica M6 và một số chiếc máy film khác để chụp ảnh. Điều đó khiến cho kết thúc đợt nghỉ, tôi chợt nhận ra chiếc máy thân yêu Leica MP-240 của mình đã nằm trong tủ từ khá lâu rồi. Có lẽ đã gần nửa năm, tôi không chụp được những bức ảnh ưng ý với nó. Lý do có thể do tôi đã chuyển sang chơi film một cách nghiêm túc hơn, bị dấn sâu vào thế giới của những chiếc máy “không ngắm được ảnh sau khi chụp” , với những bức hình “không cần phải hậu kỳ nhưng đầy cảm xúc” . Vấn đề duy nhất khi chụp film là bạn sẽ phải đợi file scan tráng, và ảnh của bạn phụ thuộc khá nhiều vào máy scan và trình độ tráng của lab mà bạn chọn. Lý do thứ hai, có lẽ là do tôi bắt đầu cảm thấy khó chấp nhận những điều hạn chế từ Digital Leica hơn. Bao gồm Auto White Balance kém, đặc biệt trong điều kiện thiếu sáng, Dynamic Range thì không cao so với những sản phẩm xuất hiện gần đây, và quan trọng là, một khi bạn đã dấn sâu vào chơi film, lúc bạn sờ đến chiếc máy số, bạn sẽ đòi hỏi nó nhiều hơn đối với một công cụ backup nhằm chụp được những bức ảnh có ngay lập tức. Tôi bắt đầu nhớ việc sử dụng EVF, và đặc biệt là autofocus, để có thể chụp được cô con gái đáng yêu của mình một cách dễ dàng mà không phải rình rập.

Và như thế, tôi bắt đầu có suy nghĩ thử tìm kiếm một chiếc máy Mirrorless khác, để thay thế, để làm một người bạn đồng hành khác trong quãng thời gian tới.

Có quá nhiều lựa chọn ở thời điểm hiện tại, với Nikon Z6-Z7, Sony A7 mark III, A7 R Mark III, Canon EOS R, hay sắp tới có Panasonic S1 và S1R nữa. Lựa chọn logic nhất có lẽ là Sony A7 mark III, với giá cả và tính năng tuyệt vời. Nhưng tôi đọc được ở đâu đó, rằng hiện nay, EVF của Canon EOS R có lẽ chỉ thua mỗi Leica SL mà thôi. Tôi thực sự tò mò, vì với trải nghiệm bản thân, Leica SL vẫn là chiếc máy có EVF tuyệt vời nhất cho đến nay, nhưng giá bán và giá ống kính của nó vẫn thực sự là một rào cản để sở hữu. Vậy 2nd best EVF camera sẽ như thế nào? Hãy để tôi chia sẻ những đánh giá của mình với các bạn.

Đây sẽ không phải là một đánh giá đi sâu vào các thông số, cấu hình, khả năng của máy qua những bài test chuyên sâu về mặt kỹ thuật. Đây là một bài chia sẻ trải nghiệm và đánh giá về chiếc máy qua một tuần sử dụng. Như mọi khi, tôi luôn đánh giá một sản phẩm thiên về hướng cảm xúc và ứng dụng trên thực tế. Những bài đánh giá cụ thể về kỹ thuật và thông số cho đến nay của EOS R có rất nhiều trên mạng, từ những trang đánh giá hàng đầu uy tín mà bạn có thể tham khảo. Tôi hy vọng có thể đem đến cho bạn những góc nhìn khác, tích cực hơn về chiếc máy này. Cho đến thời điểm này, đây không phải là một chiếc máy được đánh giá cao.

Tôi sẽ nói ngay về ấn tượng ban đầu của mình với Canon EOS R, đó chính là cảm giác cầm nắm và thiết kế. Tôi quyết định đi “sờ thử” chiếc máy tại Techspot. Và may mắn được anh chủ bóc hộp một chiếc máy để ngắm nghía. Sau khi mở hộp và chính thức được đặt nó vào lòng bàn tay, đó là một cảm giác cực kỳ khó tả, một cảm giác mà đã lâu tôi mới cảm nhận khi cầm một chiếc máy. EOS R cho bạn một cảm giác cầm nắm tuyệt vời, thực sự tuyệt vời. Nó rất vừa vặn với bàn tay ( bàn tay của tôi thuộc dạng khá to, với ngón tay dài nên đa phần cầm các body mirrorless sẽ có cảm giác cấn và hụt ngón tay ). “It just feels f***ing right” , đó là suy nghĩ chính xác của tôi khi cầm máy lên. Là một người sử dụng Sony A7 series trong vòng 4 năm trời, tôi đã thực sự cảm thấy thiết kế của Sony bắt đầu trở nên “quá nhàm chán” , không có gì thay đổi, không đem lại cảm giác mới mẻ mặc dù chất lượng và tính năng của máy thì có cải thiện khá nhiều. Canon EOS R cho một cảm giác hoàn toàn mới trong lòng bàn tay và tôi thấy nó “vừa tay” và “thân thương đến lạ kỳ” . Rất ít khi tôi có một cảm giác như vậy. Tin tôi đi, EOS R đẹp hơn khi bạn nhìn trên ảnh rất nhiều, và bạn phải thực sự cầm nó trên tay để cảm nhận thay vì chỉ đọc review trên mạng và xem những bức ảnh so sánh.

Không cần suy nghĩ nhiều, không cần phải bật máy lên. Tôi đã quyết định mua luôn chiếc EOS R về để sử dụng. Một phút quyết định có lẽ là quá vội vàng, và cảm tính. Nhưng một khi bạn đã yêu, đôi khi bạn phải có một chút liều và máu để thực sự tận hưởng được tình yêu đó, phải không nào? Với lại chúng ta hay có câu “cưới vợ phải cưới liền tay” cơ mà!

Đây là một chiếc máy có thiết kế hiện đại thực sự. Màu sắc của máy hơi ngả màu titan sang trọng, các nút bấm nảy, có vị trí đặt khá logic và đầy đủ. Phía trên của máy có LCD giống Fuji XH1 và Leica SL, rất bắt mắt và trông rất hiện đại. Tôi không thích phần LCD trên XH1 vì nó khá to, cũng như thiết kế của XH1, quá to đối với một chiếc máy có cảm biến APS-C. Nhưng LCD của EOS R thì lại vừa phải và các thông số cũng hiển thị khá hấp dẫn. Phần grip của máy, một từ thôi, tuyệt vời. Grip không quá to, nhưng đủ sâu để đặt các ngón tay cho cảm giác cầm nắm chắc chắn, sẽ khá phù hợp khi sử dụng những ống kính với kích cỡ lớn.

Vậy điểm trừ trong thiết kế là gì? Đối với cá nhân tôi, sẽ là những điểm sau:

1. Thiếu đi vòng chỉnh ISO/hoặc vòng bù trừ EV. Có 1 trong 2 vòng điều khiển này là khá quan trọng mà tôi nghĩ sẽ có nhiều bạn tán đồng.

2. Màn hình lật ngang. Tôi thích màn hình lật dọc hơn, vì tôi không có nhu cầu selfie và quay video. Tuy nhiên những ai hay sử dụng máy để quay video hay vlog sẽ thích điều này.

3. Không có Joystick. Điều này chắc chắn là một điểm trừ khi so sánh với các đối thủ hiện tại. Máy đắt tiền nào bây giờ cũng có joystick cả. EOS R phụ thuộc vào màn hình cảm ứng để bạn chọn điểm lấy nét khi ngắm chụp. Khi ngắm qua EVF, bạn có thể di chuyển điểm lấy nét ở trên màn hình, một cơ chế khá phổ biến đối với các máy có màn hình cảm ứng hiện nay. Nó khá tiện lợi và không phải là không chính xác, nhưng nếu như bạn muốn chuyển vị trí điểm lấy nét từ đầu này sang đầu kia bức ảnh, chắc chắn việc di chuyển nó trên màn cảm ứng không dễ và nhanh bằng có Joystick.

Những điểm nêu trên, gọi là điểm trừ, nhưng bạn hoàn toàn có thể làm quen với việc không có nó, cũng không phải là điều gì quá to tát cho lắm, so với những điểm tốt khác về thiết kế mà EOS R mang lại. Đối với tôi, quan trọng nhất chính là cảm giác cầm nắm.

Điểm tuyệt vời thứ hai, chính là chiếc EVF của máy. Rất sáng, và rõ ràng. Và tôi đồng ý ngay khi nhìn vào chiếc EVF này, rằng nó là chiếc máy có EVF chỉ thua Leica SL mà thôi. Độ phân giải EVF của EOS R là 3.69 triệu điểm ảnh so với 4.4 triệu điểm ảnh của SL. Tuy nhiên bù lại, LCD của EOS R có độ phân giải cao hơn (2.1 so với 1.1 triệu điểm ảnh của SL). EVF của EOS R sáng, đầy đủ chi tiết. Đối với những người thường sử dụng ống kính manual focus, EVF ngon là một điểm cộng rất mạnh. Và tôi tự tin khi nói rằng EVF của máy ngon đến mức bạn có thể chỉ sử dụng chức năng peaking để lấy nét, bố cục và chụp mà không cần phải Zoom vào để chụp được độ nét chính xác nhất. Tin tôi đi, EVF của EOS R ngon đến vậy đấy, và nó ngon hơn cả EVF của Sony A7R mark III, có thể cạnh tranh cả với Sony A9 luôn.

Tuy nhiên, nhân tiện cũng xin nói luôn về trải nghiệm chụp lens manual focus với EOS R khi so sánh với Sony. Mặc dù EVF của EOS R ngon hơn, tuy nhiên có những điểm sau máy lại chưa thuận tiện bằng khi chụp trên Sony:

1. Khi zoom lên để lấy nét, bạn giữ nửa cò (half-press) nút chụp, trên Sony chế độ zoom sẽ tự động hủy và bạn có thể bố cục lại bức ảnh rồi chụp theo ý muốn. Trên EOS R thì chế độ zoom vẫn sẽ giữ nguyên, bạn phải ấn một nút khác để thoát ra khỏi chế độ zoom rồi chụp sau nếu muốn bố cục lại bức hình. Thao tác này mất thêm một lần bấm nút, nhưng có thể sẽ được cải thiện ở trong các bản firmware sau này nếu như hãng lắng nghe người dùng.

2. Trên Sony, đặc biệt với dòng màn hình cảm ứng, bạn sẽ dễ dàng chọn điểm lấy nét để zoom lên và soi, còn với EOS R, bạn không chọn được. Điểm lấy nét không hiện ra khi chụp với các ống kính manual focus không có tiếp xúc điện, chế độ zoom đa phần sẽ phụ thuộc vào điểm lấy nét trước đó bạn sử dụng khi chụp với các ống kính AF (và đa phần là sẽ ở giữa màn hình). Như vậy bạn sẽ phải tự di chuyển điểm lấy nét đến chỗ mình muốn bằng màn hình cảm ứng, sẽ tốn thêm một chút thời gian nữa để thao tác. Tôi cũng hy vọng việc này sẽ được cải thiện bằng firmware.

Nếu để chụp với ống kính manual focus (không có chấu điện tiếp xúc) bạn sẽ gặp “một chút” vấn đề như vậy với EOS R khi so với Sony. Còn với những ống kính có chấu điện thì sao (đơn cử như hệ lens Carl Zeiss ZE cho Canon, hay một số ống kính của Samyang như Samyang XP 85mm f/1.2 hay 14mm f/2.8), mọi chuyện lại rất tuyệt vời. Canon EOS R có một chức năng gọi là Focus Guide để hỗ trợ lấy nét manual focus, và bạn có thể theo dõi video sau để biết nó tiện như thế nào.

Ngoài một chút vấn đề nhỏ ở trên ra, trải nghiệm chụp qua EVF của máy thực sự rất tuyệt và sảng khoái. Một điểm nữa tôi khá thích ở EOS R trong thiết kế và có thể cho điểm cộng, là việc xuất hiện thanh Touch Bar, hay Canon gọi là Multi-Function Bar (M-Fn Bar). Đối với đa số review ở trên mạng, thanh cảm ứng này của Canon không nhận được sự hưởng ứng và coi là gimmick. Mọi người đều cho rằng nên thay nó bằng Joystick hoặc vòng điều chỉnh ISO/EV sẽ hợp lý hơn. Một số nói rằng với những người có bàn tay và ngón tay to, họ rất dễ vô tình chạm vào Touch Bar này và làm ảnh hưởng đến thông số khi chụp.

Tôi lại thấy nó rất thú vị. Canon cho phép bạn tùy chỉnh thanh Touch Bar này để có những option điều khiển máy tùy ý muốn. Nó có thể biến thành công cụ điều chỉnh ISO, White Balance, bù trừ EV, chuyển đổi chức năng AF… Bạn có thể vuốt dọc thanh, hoặc chạm vào bên trái, hay bên phải để tạo ra những lệnh điều khiển riêng. Nếu bạn không thích thì có thể vô hiệu hóa nó, còn nếu sợ vô tình chạm nhiều quá thì có thể đặt lệnh kích hoạt bằng cách giữ một vài giây thì Touch Bar mới bắt đầu có tác dụng. Sự tùy chỉnh các nút tắt trên EOS R là vô cùng đa dạng, có lẽ là “đa dạng” mà “đơn giản” nhất trong những chiếc máy tôi từng sử dụng.

Đa phần người dùng trên thế giới đều cho rằng Menu của Sony rất phức tạp, Olympus thì quá nhiều chức năng nhưng quá kinh khủng và rối rắm. Hệ thống menu của Canon vẫn luôn được yêu thích vì tính đơn giản nhưng hiệu quả, và ở trên EOS R thì Canon vẫn duy trì hệ thống Menu đó, nhưng mang lại sự tùy biến ở mức độ cao hơn và thú vị hơn.

Hiện nay tôi đang đặt chế độ sử dụng thanh Touch Bar làm công cụ zoom khi chụp, bạn vuốt dọc để zoom trên màn hình (5x hoặc 10x). Chạm phía trái để thoát zoom, chạm bên phải để zoom to hơn. Thực sự rất tiện lợi để sử dụng các ống kính cổ, loại không có chấu điện.

Điểm thứ ba thực sự thu hút tôi đến với EOS R, chính là màu sắc của Canon, một điểm mạnh điểm khiến thương hiệu Canon trở nên nổi tiếng và có một lượng fan hùng hậu nhất thế giới. Trên thế giới, có lẽ có 2 hãng máy ảnh mà khiến người sử dụng trở nên “cuồng tín”, đó là Leica, và thứ hai chắc chắn là Canon. Leica có số lượng người sử dụng ít, nhưng đã là fan thì đam mê màu sắc của Leica, đam mê Leica magic đến độ mờ mắt, không gì có thể vượt qua Leica được. Và với Canon có lẽ cũng như vậy, skin tone của Canon luôn là the best, không một hãng nào có thể vượt qua. Màu sắc của Canon thì đúng là thực sự rất tuyệt, màu da hồng hào mượt mà đáng yêu vô cùng thích hợp để làm nghề. Và ở Việt Nam cũng như trên thế giới, chắc số lượng dân ảnh làm nghề lựa chọn Canon vẫn là đông đảo nhất.

Tôi thực sự chưa từng sử dụng body Canon nào trước đây, vì tôi không thích DSLR với những body nặng đến cả kg và thao tác sử dụng thì buồn tẻ. Nhưng màu sắc đẹp của Canon là thứ không thể chối bỏ. Và giờ đây khi có chiếc Canon mirrorless fullframe đầu tiên xuất hiện, mua và trải nghiệm, tôi bắt đầu hiểu vì sao Canon nổi tiếng với màu sắc của mình như thế.

Mỗi hãng máy ảnh đều có chất riêng của mình, từ Leica, Sony, Olympus, Nikon hay Canon. Màu sắc của các hãng là điều không thể bắt chước, chắc chắn là như vậy, dù bạn có giỏi hậu kỳ đến đâu đi nữa. Chính vì như thế nên mỗi hãng mới có cộng đồng sử dụng riêng của mình.

Màu sắc của Canon thực sự bắt mắt, tươi tắn và nhẹ nhàng.

Là một người sử dụng Sony đã 4 năm, tôi bắt đầu cảm thấy nhàm chán với hệ màu sắc của A7 series. File ảnh của Sony luôn nhìn khá nổi (pop) nhưng cho một cảm giác rất “số”, thì file của Canon cho cảm giác thật hơn, không nổi khối bằng nhưng pha một chút cinematic ở trong đó. Nhiều người thích màu sắc kiểu như vậy, nó cũng dễ xử lý hơn khi hậu kỳ rất nhiều. Đây là một điểm nổi bật so với các hãng máy khác, kể cả Leica. Với quan điểm của mình, nếu để chọn từ mô tả cho màu sắc của Canon tôi sẽ chọn 2 từ cinematic và life-like. Ảnh của Canon cũng rất “tình”, điểm mà có lẽ vẫn là xuất sắc nhất của Leica, nhưng chắc Canon cũng không hẳn là thua kém lắm.

Màu sắc thu hút, thiết kế tuyệt và dễ chịu, EVF thì siêu đẹp. Còn điều gì nữa quan trọng hơn ở một chiếc máy ảnh đây? Bạn cần gì hơn thế? Cho đến nay quá nhiều review chỉ trích EOS R rằng nó phải xuất sắc hơn nữa. Tuy nhiên với tôi, những điều tôi cần nhất với một chiếc máy ảnh, EOS R đều có cả. Những yếu tố khác là không quá quan trọng, bạn có thể sống với khuyết điểm của nó một cách dễ dàng, không có gì phải khó chịu hết.

Một điểm cộng nữa tôi phải nhắc đến, mặc dù nó chưa bao giờ là chức năng khiến tôi quan tâm nhiều lắm, là khả năng Autofocus của máy. Nếu đọc Vsion, bạn biết là chúng tôi quan tâm và sử dụng rất nhiều các ống kính MF, do vậy nên chức năng Autofocus không phải là điểm mạnh đầu tiên của một chiếc máy để được ưu tiên quan tâm. Tuy nhiên với EOS R, Canon thực sự đã hoàn thiện rất tốt sản phẩm của mình. Hãy nhìn vào thông số kỹ thuật của máy: EOS R được trang bị chế độ lấy nét Dual Pixel của Canon, giống Canon 5D Mark IV. Nhưng với EOS R, bạn có tận 5.655 điểm lấy nét, bao phủ gần hết bề mặt cảm biến, so với 61 điểm của 5D IV. Trên thực tế, điều đó có nghĩa là, gần như bạn chạm vào vùng nào trên LCD nó cũng đều biến thành điểm lấy nét.

Canon cũng rất tự tin tuyên bố máy có thể lấy nét được cả ở mức độ ánh sáng là -3EV, và đo sáng được ở mức -6EV. Và tôi có thể chứng thực rằng Canon không nói suông. Khả năng lấy nét của EOS R rất nhanh, rất chính xác, kể cả trong điều kiện ánh sáng rất yếu. Tôi đã kiểm nghiệm thử với ống kính Canon RF 35mm f/1.8, Canon 50mm f/1.8 STM, Canon L 50mm f/1.2 và Sigma 85mm f/1.4 EX HSM. Tất cả các ống kính đều lấy nét nhanh với EOS R trong điều kiện ánh sáng phòng cực yếu, còn Canon 6D và Sony A7ii đều hunting khá rõ rệt. Tôi chưa thể kiểm nghiệm trực tiếp so sánh với A7 Mark III hay Canon 5D Mark IV, nhưng với kinh nghiệm sử dụng qua khá nhiều dòng máy, thực sự khả năng autofocus của EOS R rất ấn tượng.

Trong video dưới đây, tôi sử dụng ống kính Canon RF35mm f/1.8 macro, một ống kính không được đánh giá cao về tốc độ lấy nét. Tôi cũng thử nghiệm cả việc set EV xuống còn -3 để xem khả năng lấy nét trong ánh sáng cực yếu của EOS R là như thế nào, và chiếc máy cho kết quả rất ấn tượng. Canon 6D hay A7 mark II đều rất hunting trong điều kiện ánh sáng này.

Điểm trừ của hệ thống AF hiện tại, là chế độ Eye AF chưa có khi lựa chọn Servo AF (lấy nét liên tục), nhưng tôi tin điểm này có thể dễ dàng cải thiện bằng firmware.

Bên cạnh đó, EOS R còn có một chức năng cực hay, khác so với những dòng mirrorless khác trên thị trường. Đó là khi bạn tắt máy, màn trập sẽ tự đóng lại và bảo vệ cảm biến, tránh để bụi bay vào. Điểm này đặc biệt hữu dụng với những ai có thói quen hay thay đổi ống kính. Về chức năng này thì chắc mới chỉ có dòng Leica M digital là có, khi chụp với ống ngắm quang không sử dụng chế độ Liveview, màn trập luôn đóng để bảo vệ cảm biến.

Có thể bạn sẽ quan tâm thêm một chút đến những yếu tố khác của máy như khả năng chụp thiếu sáng (ISO), chức năng chống rung..., bla bla. Cho phép tôi đưa ra ý kiến của mình như sau. Ở thời điểm hiện tại, có lẽ không có chiếc máy nào có khả năng chụp ảnh tệ cả, tất cả phụ thuộc vào khả năng của người cầm máy mà thôi. Thừa hưởng cảm biến của Canon 5D Mark IV, như vậy bạn biết EOS R có mức ISO tốt như thế nào. Đối với tôi, từ khi chiếc A7 mark II ra đời, ISO 6400 đã hoàn toàn “có thể chấp nhận được” rồi, nữa là những chiếc máy về sau. EOS R cũng như vậy, với một số đánh giá trên mạng, nó hoàn toàn có thể chấp nhận được kể cả ở mức ISO 25.600 khi bạn chỉ up ảnh lên Facebook. Còn nếu in ấn to, hay làm nghề, nếu bạn khó tính, bất cứ chiếc máy Fullframe nào trên thị trường có lẽ không nên vượt quá mức ISO 800, chắc chắn là như vậy.

Còn những điểm trừ khác của máy thì sao:

1. Một khe cắm thẻ nhớ: là một người chỉ chụp file JPEG là chính, và không làm nghề, một khe thẻ nhớ là thừa đủ đối với cá nhân tôi.

2. Không có chống rung: cái này mới là điểm trừ chí mạng này. So với những đối thủ như Sony hay Nikon, cái này đúng là sự thua thiệt của Canon, đặc biệt khi sử dụng các ống kính Tele. Nhưng triết lý của Canon xưa nay vẫn vậy, sử dụng chống rung trên lens, chứ không phụ thuộc vào body. Nếu bạn rất quan tâm đến chống rung, bạn sẽ phải cân nhắc.

3. Chỉ quay được 4K ở chế độ Crop : với những ai thích quay video là chính, có lẽ bạn không nên mua chiếc máy này. EOS R chỉ quay được 4K ở chế độ crop, khá thất vọng. Cá nhân tôi không quay video bao giờ nên đây không phải là yếu tố cần quan tâm.

Vậy bạn thấy thế nào với phiên bản Mirrorless thử nghiệm của Canon? Nói là thử nghiệm, hay thế hệ đầu tiên, đối với tôi, Canon đã cho thấy quá nhiều điều tích cực trong chiếc EOS R này.

Vẫn như mọi khi, mọi thứ nằm trong triết lý sản xuất máy của Canon hướng đến người chụp, và “thông số kỹ thuật” chưa bao giờ là điểm mà họ luôn muốn tỏ ra vượt trội hay cạnh tranh. Trên thế giới có nhiều quan điểm cho rằng, Canon lười phát triển và không chịu áp dụng những công nghệ mới. Điều đó cũng chính xác và có lẽ có phần đúng. Tuy nhiên Canon đã sản xuất máy ảnh trong vòng hơn 80 năm qua, họ đã nằm trong ngành công nghiệp này rất lâu, rất nổi tiếng để có những định kiến và bảo thủ của chính mình. Thiết kế, chức năng, chất lượng ảnh và chất lượng ống kính, Canon thực sự biết cách để có những sản phẩm tuyệt vời.

Nhưng dù gì đi nữa, đây vẫn được coi là sản phẩm thế hệ đầu tiên, và đã là sản phẩm công nghệ đầu tiên, bạn sẽ phải mất thời gian làm quen để làm chủ được nó. Với mức giá trên 40 triệu đồng, sẽ có nhiều đánh giá khắt khe với Canon (và thực tế là đúng như vậy, có rất ít đánh giá mang tính chất tích cực với EOS R cho đến hiện tại) vì sự kiên nhẫn đối với công nghệ trong thời điểm hiện tại là xa xỉ.

Đối với tôi, việc chia tay chiếc Leica M là một điều không dễ dàng. Mặc dù vậy, sở hữu EOS R giúp tôi tìm thấy những điều mình thực sự cần trong giai đoạn hiện tại. Cảm giác cầm nắm, thiết kế, màu sắc, khả năng lấy nét, hệ ống kính thì phong phú. Chỉ mới cầm máy được 1 tuần, chưa có nhiều thời gian để chụp và trải nghiệm, nhưng cho đến khi kết thúc bài viết này tôi vẫn giữ quan điểm là mình đã lựa chọn chính xác. Một trải nghiệm mới, một cảm giác mới, và với nhiếp ảnh, cảm giác và cảm xúc là có lẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tôi tin rằng, với những ai thực sự cầm chiếc máy này trên tay và chụp thử, sẽ đều cảm thấy những điều tích cực và sự hứa hẹn đến từ nó. Bạn nên thử cầm và trải nghiệm, nếu bạn vẫn luôn là một fan của Canon, nó rất xứng đáng để bạn mất thời gian đầu tư và làm quen. Canon cũng cần bạn giúp đỡ để cho ra những sản phẩm ngàm RF trong tương lai nữa chứ, hãng nào cũng như vậy thôi, phải không nào?