Chụp ảnh phong cảnh: Làm thế nào để đạt được độ nét tối ưu

  • By Vsion team
  • 19 Jan, 2017

   Khi bạn nhìn vào một khung cảnh bằng chính đôi mắt của mình, bạn thấy toàn cảnh đều rất nét và chi tiết (hay trong nhiếp ảnh ta hay gọi là đúng nét, nét toàn dải). Để tạo được độ nét như vậy trong một bức hình chụp không phải là điều đơn giản, việc tinh chỉnh độ nét, chụp sao cho bức ảnh đạt độ nét tối đa sẽ ảnh hưởng khá lớn đến chất lượng của một bức ảnh phong cảnh.

   Như vậy, làm thế nào để chụp được bức ảnh có độ nét tối ưu? Trước hết, bạn cần phải hiểu nguyên tắc vận dụng Độ sâu trường ảnh trước đã (Depth of Field - DOF).

   ĐỘ SÂU TRƯỜNG ẢNH

   Khi bạn đưa máy lên ngắm, lấy nét vào một điểm cụ thể trong khung cảnh, bạn đang tạo ra một mặt phẳng song song với cả cảm biến của máy ảnh. Tất cả những vật ở trong mặt phẳng đó sẽ là nằm trong khoảng nét, còn các sự vật ở phía trước và phía sau mặt phẳng đó sẽ nằm ngoài vùng nét và bị mờ. Mặt phẳng đó là cái chúng ta gọi là Độ sâu trường ảnh. Độ dày của mặt phẳng này sẽ quy định bao nhiêu % của sự vật trong bức ảnh có nằm trong vùng nét hay không.

   Ví dụ: trong bức ảnh phía trên, điểm lấy nét ở đây là con ngựa. Mặt phẳng nét ở đây nằm chính vào con ngựa, bạn có thể thấy mọi thứ ở phía trước con ngựa (vùng cỏ) và phía sau (ngọn núi và những con ngựa nhỏ đằng sau) đều nằm ngoài mặt phẳng và như vậy không được nét. Tuy nhiên bạn cần biết, tính từ điểm lấy nét (gọi ở đây là điểm trung gian), độ sâu trường ảnh sẽ được chia ra 1/3 ở phía trước điểm trung gian và 2/3 ở phía sau điểm trung gian, chứ không chia đôi 50-50 vùng nét trước và sau.

   CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ SÂU TRƯỜNG ẢNH

   Có một số yếu tố ảnh hưởng đến độ sâu trường ảnh. Nếu bạn thấy vùng nét còn quá nhỏ, chưa được như ý, bạn có thể điều chỉnh những yếu tố sau đây để có được vùng nét và chất lượng vùng nét tốt hơn:

  • Khẩu độ - Khẩu độ càng nhỏ thì độ sâu trường ảnh càng lớn. Ví dụ, tại f/22 bạn sẽ có độ sâu trường ảnh dày hơn so với f/5.6.
  • Khoảng cách tới điểm lấy nét - Khoảng cách từ ống kính đến điểm lấy nét tăng lên thì độ sâu trường ảnh cũng tăng tương ứng theo tỷ lệ thuận. Ví dụ, khi điểm lấy nét của bạn chỉ cách ống kính khoảng 3m thì độ sâu trường ảnh sẽ ít hơn so với điểm lấy nét ở cách 20m, nếu chụp cùng khẩu độ.
  • Tiêu cự ống kính - Tiêu cự càng ngắn, độ sâu trường ảnh càng lớn, một ống kính góc rộng luôn luôn có DOF dày hơn và lớn hơn so với ống kính tele.

   Ví dụ: trong bức ảnh phía trên, độ sâu trường ảnh đã được đẩy lên tối đa. Sử dụng ống kính góc rộng, khẩu độ nhỏ, bức ảnh đạt độ nét toàn cảnh, từ hòn đá ở tiền cảnh đến ngọn núi ở hậu cảnh.

    SỬ DỤNG KỸ THUẬT HYPERFOCAL DISTANCE (KỸ THUẬT CĂN SIÊU NÉT)

   Kỹ thuật “hyperfocal distance” là một trong những phương pháp hữu hiệu nhất để đảm bảo mọi sự vật ở trong bức hình đều đạt độ nét tối ưu.

   "Hyperfocal distance" giúp bạn tạo ra độ sâu trường ảnh toàn diện, để toàn bộ sự vật từ tiền cảnh đến vô cực đều nằm trong khoảng nét. Nói theo cách đơn giản, để tối ưu hoá độ nét cho khẩu độ và tiêu cự ống kính mà bạn sử dụng, bạn phải căn chỉnh và lấy nét tại điểm gọi là "hyperfocal distance". Đối với một tiêu cự ống kính, sẽ có những điểm lấy nét tối ưu (hyperfocal distance) ứng với từng khẩu độ, khi sử dụng chính xác, toàn bức hình sẽ hoàn toàn nằm trong khoảng nét.

   Vấn đề là phép tính để tính ra được điểm lấy nét tối ưu này không đơn giản chút nào. Tin tốt là có rất nhiều website và app trên điện thoại có thể giải quyết việc này giúp bạn.

   Ví dụ: với bức ảnh trên, nếu như bạn chọn điểm lấy nét nằm trên đường chân trời, kỹ thuật chọn điểm lấy nét tối ưu Hyperfocal distance sẽ cho ra kết quả: khoảng 1/3 bức hình tính từ phía dưới lên đến vô cực sẽ nằm trong khoảng nét (cụ thể là từ mặt hồ đến vô cực). Nói cách khác, bằng việc lựa chọn cẩn thận điểm lấy nét, bạn có thể xác định bao nhiêu phần của bức ảnh nằm trong khoảng nét tối ưu. Nếu bạn muốn lấy hậu cảnh nét nhiều hơn, bạn chọn điểm lấy nét ở phần trên bức hình. Nếu bạn muốn tiền cảnh nét nhiều hơn, bạn chọn điểm lấy nét xuống phía dưới bức hình. Tập luyện nhiều sẽ giúp bạn hiểu kỹ thuật này hơn và làm chủ được độ sâu trường ảnh tốt hơn.

   MỘT CÁCH CHỌN ĐIỂM LẤY NÉT TỐI ƯU HYPERFOCAL DISTANCE HIỆU QUẢ

   Do độ sâu trường ảnh luôn chiếm 1/3 ở phía trước và 2/3 ở phía sau điểm lấy nét, nhiều nhiếp ảnh gia lựa chọn điểm lấy nét nằm ở vị trí 1/3 trong bố cục khung hình đồng thời sử dụng f/22 để tối đa độ sâu trường ảnh.

   Về mặt lý thuyết, đây là một cách hay và sẽ dễ có được độ sâu trường ảnh mong muốn. Tuy nhiên vấn đề ở đây là lựa chọn một khẩu độ quá nhỏ thành ra lại làm giảm độ nét của bức ảnh do hiện tượng tán xạ trên ống kính. Như vậy, sử dụng khẩu độ nhỏ thành ra lại hại nhiều hơn lợi, do độ nét của ống kính không được tối ưu tại f/22. Hiện tượng tán xạ có thể thấy rõ khi soi kỹ bức ảnh, đặc biệt là phần rìa ảnh.

   Thay vào đó, hãy cố gắng để chọn khẩu độ hợp lý nhất của ống kính để đạt được hiệu quả tối đa từ ống kính đó. Giá trị khẩu độ này thường khác nhau giữa các ống kính, nhưng đa phần sẽ nằm trong khoảng từ f/8 đến f/11. Như vậy, cách dễ nhất là bạn chọn f/8 hoặc f/11, sau đó chọn điểm lấy nét ở khoảng 1/3 tính từ phía dưới khung hình lên trên. Kết quả thu được sẽ đa phần đạt được độ nét tối ưu, từ rìa cho đến tâm ảnh, từ tiền cảnh cho đến hậu cảnh.

   Hy vọng bạn đã nắm rõ hơn về độ sâu trường ảnh và cách thức sử dụng kỹ thuật hyperfocal distance để tối ưu hoá độ nét trong bức ảnh của mình. Bạn có thể download các ứng dụng hỗ trợ xác định hyperfocal distance trên điện thoại của mình để có thể dễ dàng đưa ra các thiết lập như ý. Chỉ cần gõ "hyperfocal" hay "depth of field"/"dof" là một loạt các ứng dụng thích hợp sẽ xuất hiện. Để làm chủ kỹ thuật đương nhiên sẽ phải cần thời gian, nhưng nếu như bạn là người đam mê ảnh phong cảnh, được nhìn thấy ảnh chụp của mình nét hơn mỗi ngày trong khi luyện tập cũng rất thú vị, phải không nào?.

 

Bài viết gốc:   photographytalk

N.Đ.Phan (P.N.)
Bài viết được dịch bởi P.N.
Các bạn có thể liên hệ tác giả nếu muốn sử dụng lại bài viết
Bài viết mới

Vsion.vn

By Vsion team 11 Aug, 2017
   Thẻ nhớ cho máy ảnh là một phần rất quan trọng giúp máy ảnh của bạn hoạt động hiệu quả hơn và cũng là một trong những nhân tố chính giới hạn tốc độ làm việc của người chụp, tuy nhiên đôi lúc vấn đề này không được quan tâm đúng mức đã vô tình khiến bạn gặp phải những cản trở không đáng có khi tác nghiệp. Trong bài viết này, Vsion sẽ giúp các bạn hiểu hơn về các loại thẻ nhớ cho máy ảnh và làm sao bạn có thể tự xác định được loại thẻ nhớ nào phù hợp với máy ảnh của mình trước khi quyết định mua.
By Vsion team 25 Jul, 2017
   Tiếp theo video đầu tiên về Lịch sử phát triển và cơ sở khoa học của ống kính máy ảnh  và video thứ hai về Các đặc điểm của ống kính máy ảnh , trong video này John Hess của FilmmakerIQ.com sẽ có một bài giảng về hai vấn đề mà ngày nay những người yêu nhiếp ảnh vẫn hay tranh cãi với nhau: độ sâu trường ảnh và quy đổi tương đương ống kính giữa các hệ máy có cảm biến kích thước khác nhau. Lâu nay những người đam mê nhiếp ảnh rất dễ tranh cãi với nhau về những vấn đề như DOF ở trường hợp nào mỏng hơn, hay khi quy đổi tương đương ống kính giữa các hệ máy khác nhau thì chúng ta cần tính tới các yếu tố nào. Hy vọng bài giảng sẽ giúp các bạn hiểu được chính xác các vấn đề này.

   Những khái niệm mà các bạn sẽ được làm quen trong video này bao gồm:

  • Depth of field : độ sâu trường ảnh , được định nghĩa là khoảng cách phía trước và phía sau mặt phẳng nét mà có độ nét "chấp nhận được"
  • Depth of focus : độ sâu tiêu cự , được định nghĩa là khoảng cách phía sau ống kính mà bạn có thể di chuyển cảm biến để ảnh vẫn được coi là nét.
  • Nodal point : tiêu điểm của ống kính , hay còn được gọi là Entrance pupil , là một vị trí trong ống kính khi các tia sáng đi vào ống kính hội tụ lại.
  • Light cone: nón ánh sáng . Đây là tập hợp các tia sáng sau khi đi qua thấu kính / ống kính hội tụ lại và tạo thành hình nón với vị trí trên chóp chỉ là một điểm nét hội tụ duy nhất.
  • Circle of Confusion : chúng tôi tạm dịch là Vòng tròn không rõ ràng , nhưng cách tốt nhất là chúng ta dùng tên viết tắt CoC . Về hiện tượng, CoC là vòng tròn xuất hiện trên bề mặt nhận hình ảnh (sensor) khi nón ánh sáng cắt bề mặt nhận hình ảnh, và khi vị trí tiếp xúc chỉ tạo một điểm sáng thì gọi là nét (như trong hình dưới). CoC dùng để xác định DOF, nó quy định kích thước nhỏ nhất của vòng tròn này để có thể phân biệt nó với 1 điểm sáng duy nhất, hay nói cách khác là vòng tròn nhỏ hơn giá trị CoC sẽ đều được nhận biết như một điểm sáng có kích thước bằng nhau.
  • Crop factor : hệ số crop hay hệ số cắt hình . Đây là tỷ lệ giữa đường chéo cảm biến full frame chia cho đường chéo loại cảm biến đang xét tới. Ví dụ như máy crop APS-C của Canon có crop factor 1.6, nghĩa là đường chéo sensor full frame sẽ dài hơn đường chéo sensor này 1.6 lần.
By Vsion team 24 Jul, 2017
   Mới đây công ty Samyang của Hàn Quốc đã công bố ống kính AF thứ ba của hãng dành cho máy ảnh full frame ngàm E của Sony sau hai ống AF 50mm f/1.4 và 14mm f/2.8: Samyang AF 35mm f/2.8 . Mặc dù có khá nhiều thành công với các ống kính lấy nét tay (MF) song hai ống kính đầu tiên có khả năng lấy nét tự động của hãng chưa được hưởng ứng nhiều từ người tiêu dùng. Điều này cũng giống như thế hệ đầu các ống kính MF Samyang từng chế tạo và sau đó hãng đã liên tục cải tiến để làm thỏa mãn người dùng để đạt tới bước phát triển như ngày nay. Ống kính AF 35mm f/2.8 có thể coi là bản cạnh tranh trực tiếp với Sony Sonnar T* 35mm f/2.8 ZA vì không những giống về tiêu cự, khẩu độ, thiết kế của Samyang cũng rất giống cách Sony-Zeiss làm. Ở mức giá $399 cho thị trường Mỹ, xấp xỉ $310 cho thị trường Hàn Quốc hay $330 cho thị trường một số nước như Việt Nam, ống kính mới này của Samyang thậm chí còn rẻ hơn giá ống kính Sonnar đã qua sử dụng (khoảng $500).

   Một điều đáng tiếc là trong thời gian hơn 1 tuần kiểm nghiệm sản phẩm, Vsion không có trong tay ống kính Sonnar để so sánh, tuy nhiên Samyang AF sẽ được so sánh chất lượng với ống kính Samyang MF 35mm f/1.4 và Sigma Art 35mm f/1.4 DG HSM (ngàm Canon EF). Trong bài đánh giá này, chúng tôi cũng có thể so sánh gián tiếp Samyang AF và Sonnar, cũng như cung cấp các video so sánh do các reviewers khác cung cấp để các bạn có được đánh giá toàn diện về ống kính này.

   LƯU Ý: về màu sắc hiện nay trang web của Vsion có màu kém tươi hơn hình gốc khá rõ nên để có đánh giá gần thực tế nhất, khi xem các ảnh cần lưu tâm màu, các bạn click vào ảnh để xem hình trên Flickr. Mong bạn đọc thông cảm vì đây là tiêu chuẩn của nhà cung cấp nên Vsion không thể can thiệp được. 
By Vsion team 20 Jul, 2017
   Đây là bài viết tiếp theo của Vsion về đánh giá chất lượng các ống kính SLR Magic ngàm E dành cho máy không gương lật của Sony. Các bạn có thể tham khảo bài đánh giá trước về ống kính SLR Magic 25mm f/1.4 CINE của Vsion để hiểu hơn về một số nội dung được đề cập tới trong bài viết này.

   Tiếp theo 25mm f/1.4, mình xin giới thiệu tới các bạn 2 ống kính khác trong series ống kính lấy nét tay mới của SLR Magic (Hong Kong): 35mm f/1.2 CINE và 75mm f/1.4 CINE. Trong series này còn có ống kính SLR Magic 50mm f/1.1 CINE, tuy nhiên Vsion chưa có được ống kính này để có đánh giá. Hai ống kính 35mm và 75mm này được công ty gửi tới cho mình dùng thử trong vòng 1 tháng sau khi có những phản hồi tích cực về bài đánh giá trước với ống kính 25mm f/1.4. 

   Lần này, không những mình sẽ đánh giá kỹ hơn hai ống kính mà còn có một phần rất quan trọng, đó là so sánh trực tiếp ở tất cả các tiêu chí hai ống kính này với 2 ống kính có tiêu cự tương đương hoặc gần của Samyang / Rokinon (Hàn Quốc) là ống kính 35mm f/1.4 và 85mm f/1.4. Hai ống kính Samyang này đều có bản cine với thiết kế vỏ thay đổi để phù hợp với sử dụng trong quay phim: vòng lấy nét bánh răng, vòng khẩu bánh răng đã loại bỏ tiếng click (declicked) và kiểm soát chất lượng tốt hơn, tuy nhiên dù là phiên bản thường hay phiên bản cine, các cặp ống kính này đều có chung thiết kế quang học, nên về cơ bản là có chất lượng quang học giống hệt nhau. Các ống kính cine của SLR Magic thì không có phiên bản thường mà đều là ống kính cine và nhắm tới thị trường thiết bị quay phim vốn có yêu cầu cao hơn thị trường ống kính nhiếp ảnh. Một điểm quan trọng là các ống kính mới này của SLR Magic đều có thiết kế chuyên biệt cho hệ thống máy không gương lật ngàm E của Sony, tận dụng khoảng cách buồng tối (flange distance) nhỏ để giảm kích thước của hệ thấu kính. Chính vì thế, một lợi thế lớn của các ống kính này là kích thước rất gọn so với các ống kính Samyang vốn được thiết kế để dùng chủ yếu cho các máy DSLR có khoảng cách buồng tối lớn. Như ở hình đầu trang, các bạn có thể thấy SLR Magic 35mm f/1.2 (cặp ống kính bên trái) chỉ bằng nửa kích thước ống kính Samyang 35mm f/1.4, mặc dù nó còn có khẩu độ lớn hơn khoảng 1/3 stop.

   Các ống kính MF của Samyang đang ngày càng trở nên thịnh hành hơn, đặc biệt với người dùng mirrorless do có hỗ trợ focus peaking hay phóng đại vùng chọn để lấy nét rất đơn giản mà mức giá lại vừa túi tiền với nhiều người. Tuy nhiên Samyang cũng có một số vấn đề như kích thước lớn hay khả năng chống flare kém và chất lượng chế tạo không thực sự đồng đều (ống kính dễ gặp lỗi do chất lượng chế tạo kém). Chính vì thế, việc so sánh các sản phẩm này của SLR Magic với Samyang có thể cung cấp những cơ sở mới cho người dùng có được lựa chọn phù hợp với khả năng và túi tiền.
By Vsion team 13 Jul, 2017

   Sự phơi sáng trong nhiếp ảnh được kiểm soát bởi 3 yếu tố: tốc độ màn trập, khẩu độ ống kính và giá trị ISO. "Stop" giúp bạn so sánh trực tiếp và thay đổi 3 yếu tố này để đạt được lượng ánh sáng phù hợp nhất cho bức ảnh của mình. Trong nhiếp ảnh, khi nói đến "stop", nhiều người mới bắt đầu rất hay hiểu nhầm và cảm thấy nó quá phức tạp. Tuy nhiên, trên thực tế, "stop" lại rất đơn giản, dễ nắm bắt và kiểm soát:

   1 stop là là giá trị thể hiện khi tăng gấp đôi (x 2) hoặc giảm một nửa (: 2) số lượng ánh sáng đi vào khi chụp một bức ảnh.

   Ví dụ, khi bạn nghe thấy một người nói anh ta sẽ tăng giá trị ánh sáng lên 1 stop, tức là anh ta muốn tăng gấp đôi lượng ánh sáng so với bức ảnh được chụp trước đó.

By Vsion team 13 Jul, 2017

   Bạn đã từng nhìn thấy 2 bức ảnh trên bao giờ chưa? Nếu là người đam mê ảnh, chắc chắn bạn phải từng nhìn thấy ít nhất là một lần phải không? Đó là 2 bức ảnh chiến thắng của năm 20152016 trong cuộc thi Ảnh Hài Hước về Động Vật Hoang Dã (Comedy Wildlife Photography Awards). Mặc dù đi theo xu hướng hài hước, nhưng Giải thưởng này không chỉ mang tính giải trí, nó còn có tính nghệ thuật, sự thách thức và cả ý nghĩa nhân văn. Nhiếp ảnh gia Paul Joynson-Hicks và Tom Sullam, 2 người sáng lập ra giải thưởng này chia sẻ:

   "2 năm vừa qua đã có rất nhiều bức ảnh tuyệt vời tham dự cuộc thi. Và năm nay chúng tôi cũng muốn được nhìn thấy thêm nhiều bức ảnh về thế giới động vật hơn nữa. Hãy vác máy và đi chụp, ở bất kỳ đâu... kể cả một chú sóc cũng có thể giúp bạn chiến thắng. Thông qua cuộc thi, chúng tôi cũng muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc bảo tồn động vật, do vậy, dù bạn ở bất cứ đâu, hãy giúp chúng tôi bằng cách vác máy ra ngoài và chụp những loài động vật hoang dã mà bạn yêu thích!"

   Hạn cuối cho cuộc thi năm nay là ngày 30/9. Có rất nhiều bức ảnh tuyệt vời đã được gửi đến. Mời bạn thử ngó qua một trong những ứng cử viên nặng ký sau nhé:

More Posts
Share by: