Chụp ảnh phong cảnh: Làm thế nào để đạt được độ nét tối ưu

  • By Vsion team
  • 19 Jan, 2017

   Khi bạn nhìn vào một khung cảnh bằng chính đôi mắt của mình, bạn thấy toàn cảnh đều rất nét và chi tiết (hay trong nhiếp ảnh ta hay gọi là đúng nét, nét toàn dải). Để tạo được độ nét như vậy trong một bức hình chụp không phải là điều đơn giản, việc tinh chỉnh độ nét, chụp sao cho bức ảnh đạt độ nét tối đa sẽ ảnh hưởng khá lớn đến chất lượng của một bức ảnh phong cảnh.

   Như vậy, làm thế nào để chụp được bức ảnh có độ nét tối ưu? Trước hết, bạn cần phải hiểu nguyên tắc vận dụng Độ sâu trường ảnh trước đã (Depth of Field - DOF).

   ĐỘ SÂU TRƯỜNG ẢNH

   Khi bạn đưa máy lên ngắm, lấy nét vào một điểm cụ thể trong khung cảnh, bạn đang tạo ra một mặt phẳng song song với cả cảm biến của máy ảnh. Tất cả những vật ở trong mặt phẳng đó sẽ là nằm trong khoảng nét, còn các sự vật ở phía trước và phía sau mặt phẳng đó sẽ nằm ngoài vùng nét và bị mờ. Mặt phẳng đó là cái chúng ta gọi là Độ sâu trường ảnh. Độ dày của mặt phẳng này sẽ quy định bao nhiêu % của sự vật trong bức ảnh có nằm trong vùng nét hay không.

   Ví dụ: trong bức ảnh phía trên, điểm lấy nét ở đây là con ngựa. Mặt phẳng nét ở đây nằm chính vào con ngựa, bạn có thể thấy mọi thứ ở phía trước con ngựa (vùng cỏ) và phía sau (ngọn núi và những con ngựa nhỏ đằng sau) đều nằm ngoài mặt phẳng và như vậy không được nét. Tuy nhiên bạn cần biết, tính từ điểm lấy nét (gọi ở đây là điểm trung gian), độ sâu trường ảnh sẽ được chia ra 1/3 ở phía trước điểm trung gian và 2/3 ở phía sau điểm trung gian, chứ không chia đôi 50-50 vùng nét trước và sau.

   CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ SÂU TRƯỜNG ẢNH

   Có một số yếu tố ảnh hưởng đến độ sâu trường ảnh. Nếu bạn thấy vùng nét còn quá nhỏ, chưa được như ý, bạn có thể điều chỉnh những yếu tố sau đây để có được vùng nét và chất lượng vùng nét tốt hơn:

  • Khẩu độ - Khẩu độ càng nhỏ thì độ sâu trường ảnh càng lớn. Ví dụ, tại f/22 bạn sẽ có độ sâu trường ảnh dày hơn so với f/5.6.
  • Khoảng cách tới điểm lấy nét - Khoảng cách từ ống kính đến điểm lấy nét tăng lên thì độ sâu trường ảnh cũng tăng tương ứng theo tỷ lệ thuận. Ví dụ, khi điểm lấy nét của bạn chỉ cách ống kính khoảng 3m thì độ sâu trường ảnh sẽ ít hơn so với điểm lấy nét ở cách 20m, nếu chụp cùng khẩu độ.
  • Tiêu cự ống kính - Tiêu cự càng ngắn, độ sâu trường ảnh càng lớn, một ống kính góc rộng luôn luôn có DOF dày hơn và lớn hơn so với ống kính tele.

   Ví dụ: trong bức ảnh phía trên, độ sâu trường ảnh đã được đẩy lên tối đa. Sử dụng ống kính góc rộng, khẩu độ nhỏ, bức ảnh đạt độ nét toàn cảnh, từ hòn đá ở tiền cảnh đến ngọn núi ở hậu cảnh.

    SỬ DỤNG KỸ THUẬT HYPERFOCAL DISTANCE (KỸ THUẬT CĂN SIÊU NÉT)

   Kỹ thuật “hyperfocal distance” là một trong những phương pháp hữu hiệu nhất để đảm bảo mọi sự vật ở trong bức hình đều đạt độ nét tối ưu.

   "Hyperfocal distance" giúp bạn tạo ra độ sâu trường ảnh toàn diện, để toàn bộ sự vật từ tiền cảnh đến vô cực đều nằm trong khoảng nét. Nói theo cách đơn giản, để tối ưu hoá độ nét cho khẩu độ và tiêu cự ống kính mà bạn sử dụng, bạn phải căn chỉnh và lấy nét tại điểm gọi là "hyperfocal distance". Đối với một tiêu cự ống kính, sẽ có những điểm lấy nét tối ưu (hyperfocal distance) ứng với từng khẩu độ, khi sử dụng chính xác, toàn bức hình sẽ hoàn toàn nằm trong khoảng nét.

   Vấn đề là phép tính để tính ra được điểm lấy nét tối ưu này không đơn giản chút nào. Tin tốt là có rất nhiều website và app trên điện thoại có thể giải quyết việc này giúp bạn.

   Ví dụ: với bức ảnh trên, nếu như bạn chọn điểm lấy nét nằm trên đường chân trời, kỹ thuật chọn điểm lấy nét tối ưu Hyperfocal distance sẽ cho ra kết quả: khoảng 1/3 bức hình tính từ phía dưới lên đến vô cực sẽ nằm trong khoảng nét (cụ thể là từ mặt hồ đến vô cực). Nói cách khác, bằng việc lựa chọn cẩn thận điểm lấy nét, bạn có thể xác định bao nhiêu phần của bức ảnh nằm trong khoảng nét tối ưu. Nếu bạn muốn lấy hậu cảnh nét nhiều hơn, bạn chọn điểm lấy nét ở phần trên bức hình. Nếu bạn muốn tiền cảnh nét nhiều hơn, bạn chọn điểm lấy nét xuống phía dưới bức hình. Tập luyện nhiều sẽ giúp bạn hiểu kỹ thuật này hơn và làm chủ được độ sâu trường ảnh tốt hơn.

   MỘT CÁCH CHỌN ĐIỂM LẤY NÉT TỐI ƯU HYPERFOCAL DISTANCE HIỆU QUẢ

   Do độ sâu trường ảnh luôn chiếm 1/3 ở phía trước và 2/3 ở phía sau điểm lấy nét, nhiều nhiếp ảnh gia lựa chọn điểm lấy nét nằm ở vị trí 1/3 trong bố cục khung hình đồng thời sử dụng f/22 để tối đa độ sâu trường ảnh.

   Về mặt lý thuyết, đây là một cách hay và sẽ dễ có được độ sâu trường ảnh mong muốn. Tuy nhiên vấn đề ở đây là lựa chọn một khẩu độ quá nhỏ thành ra lại làm giảm độ nét của bức ảnh do hiện tượng tán xạ trên ống kính. Như vậy, sử dụng khẩu độ nhỏ thành ra lại hại nhiều hơn lợi, do độ nét của ống kính không được tối ưu tại f/22. Hiện tượng tán xạ có thể thấy rõ khi soi kỹ bức ảnh, đặc biệt là phần rìa ảnh.

   Thay vào đó, hãy cố gắng để chọn khẩu độ hợp lý nhất của ống kính để đạt được hiệu quả tối đa từ ống kính đó. Giá trị khẩu độ này thường khác nhau giữa các ống kính, nhưng đa phần sẽ nằm trong khoảng từ f/8 đến f/11. Như vậy, cách dễ nhất là bạn chọn f/8 hoặc f/11, sau đó chọn điểm lấy nét ở khoảng 1/3 tính từ phía dưới khung hình lên trên. Kết quả thu được sẽ đa phần đạt được độ nét tối ưu, từ rìa cho đến tâm ảnh, từ tiền cảnh cho đến hậu cảnh.

   Hy vọng bạn đã nắm rõ hơn về độ sâu trường ảnh và cách thức sử dụng kỹ thuật hyperfocal distance để tối ưu hoá độ nét trong bức ảnh của mình. Bạn có thể download các ứng dụng hỗ trợ xác định hyperfocal distance trên điện thoại của mình để có thể dễ dàng đưa ra các thiết lập như ý. Chỉ cần gõ "hyperfocal" hay "depth of field"/"dof" là một loạt các ứng dụng thích hợp sẽ xuất hiện. Để làm chủ kỹ thuật đương nhiên sẽ phải cần thời gian, nhưng nếu như bạn là người đam mê ảnh phong cảnh, được nhìn thấy ảnh chụp của mình nét hơn mỗi ngày trong khi luyện tập cũng rất thú vị, phải không nào?.

 

Bài viết gốc:   photographytalk

N.Đ.Phan (P.N.)
Bài viết được dịch bởi P.N.
Các bạn có thể liên hệ tác giả nếu muốn sử dụng lại bài viết
*** Để có thể comment bằng Disqus, đầu tiên các bạn cần đăng nhập bằng Facebook bằng cách click vào biểu tượng Facebook ở dưới
Bài viết mới

Vsion.vn

By Vsion team 01 Nov, 2017
   Với người sử dụng máy ảnh Sony không gương lật ngàm E thì kho ống kính ngàm A của Sony / Minolta là một nguồn ống kính rất phong phú với giá cả phải chăng và chất lượng tốt. Vì thế khi phát triển hệ thống máy ảnh ngàm E thì Sony cũng thiết kế các ngàm chuyển để người dùng có thể sử dụng được ống kính ngàm A trên máy ảnh ngàm E. Hiện nay có 4 loại ngàm chuyển tên là LA-EA ( L ens A dapter for E -mount cameras to use  A - mount lenses) được phân biệt như sau:

  • LA-EA1 : Dùng cho máy crop (APS-C) và ống kính autofocus ngàm A có motor trong (SSM và SAM); ống kính không có motor lấy nét (điều khiển qua ốc vít) của Minolta và một số ống kính của Sony chỉ có thể lấy nét tay chứ không AF được. Ngàm này không có kính mờ (translucent mirror) ở giữa.

  • LA-EA2 : Dùng cho máy crop (APS-C) và ống kính autofocus ngàm A không có motor trong (điều khiển qua ốc vít). Ngàm này có sử dụng kính mờ ở giữa ngàm nên làm giảm 30% lượng ánh sáng đi qua ống kính. Để điều khiển lấy nét, ngàm có hệ thống motor lấy nét nằm trong ngàm và hoạt động độc lập với camera nên tốc độ lấy nét, số điểm lấy nét không phụ thuộc máy ảnh. Ngàm sử dụng 15 điểm lấy nét theo pha (PDAF) trong đó có 3 điểm là cross-type .

  • LA-EA3 : giống LA-EA1 nhưng dùng cho máy ảnh full frame và ống kính full frame (ống kính crop sẽ không bao phủ được toàn bộ cảm biến).

  • LA-EA4 : giống LA-EA2 nhưng dùng cho máy ảnh full frame và ống kính full frame. LA-EA4 hoạt động được với tất cả ống kính ngàm A của Minolta, Sony, Tamron, Sigma, ngoại trừ các ống kính Minolta AF Xi.
By Vsion team 31 Oct, 2017
   Vào những năm 1850, nhiếp ảnh đã trở nên phổ biến và đỡ tốn kém hơn với nhiều người. Đây cũng là nguyên do dẫn tới một trào lưu trong thời kỳ Victoria (thời kỳ trị vì của Nữ hoàng Anh quốc Victoria từ 1837 tới 1901) gọi là trào lưu chụp ảnh cùng người mới chết ( post-mortem photography ) khi người chết được chụp ảnh trong cùng album với những người thân thích trong gia đình. Dưới đây là 2 phút video tài liệu về trào lưu này được thực hiện bởi kênh HISTORY .

   Được biết tới với cái tên memento mori (nghĩa là " hãy nhớ là bạn phải chết " - " remember you must die "), trào lưu này ngày càng trở nên thịnh hành và ngay cả Nữ hoàng Victoria cũng ngủ dưới tấm hình người chồng quá cố của mình.
By Vsion team 30 Oct, 2017
   Sigma là tập đoàn sản xuất thiết bị ngành ảnh lâu đời của Nhật được ra đời vào năm 1961 bởi Michihiro Yamaki và ông cũng là CEO của công ty cho tới khi qua đời vào năm 2012. Vẫn được biết đến như một công ty sản xuất ống kính cho các hệ máy ảnh của các hãng lớn và phục vụ hệ máy ảnh của chính công ty mình, các ống kính của Sigma có thể hoạt động trên các máy ảnh DSLR của Canon, Nikon, Pentax thông qua quá trình thiết kế bắt chước phương thức lấy nét tự động (AF) của các loại máy ảnh này. Các ống kính của Sigma có chất lượng thường được xếp sau các ống kính "chính hãng" và có mức giá dễ chịu hơn.

   Vào năm 2013, sau khi Michihiro Yamaki mất, Sigma cũng bắt đầu một cuộc cách mạng mới được đánh dấu với sự ra đời của dòng ống kính Global Vision với các ống kính được nâng cấp từ các ống kính hãng đã từng chế tạo theo tiêu chuẩn cao và nghiên cứu phát triển những ống kính mới chưa từng xuất hiện trên thị trường. Một điểm đặc biệt nữa của các ống kính Global Vision là Sigma lần đầu tiên nhận thay ngàm cho các ống kính này nếu người sử dụng có nhu cầu đổi hệ máy mà không muốn đổi ống kính. Ngoài ra, các ống kính Global Vision đều tương thích với Sigma USB Dock là một thiết bị kết nối trực tiếp với ống kính thông qua ngàm tương thích và điều khiển thông qua máy vi tính để cân chỉnh khả năng focus của ống kính, giúp người dùng có thể tự điều chỉnh ống kính khi độ chính xác chưa được như mong muốn.
By Vsion team 27 Oct, 2017
   Sau 2 năm rưỡi kể từ ngày Sony công bố A7R mark II (tháng 6 năm 2015), ngày hôm qua Sony đã chính thức công bố thế hệ thứ ba của chiếc máy ảnh full frame không gương lật cao cấp này. Trái với thứ tự ưu tiên công bố, thay vì công bố máy A7 dòng R (High Resolution - độ phân giải cao) sau A7 thì lần này Sony công bố A7R mark III  (hay A7RIII ) đầu tiên trong series mới. Động thái này có thể là lời đáp trả của Sony với sự kiện Nikon công bố máy ảnh full frame DSLR thế hệ mới D850 hồi tháng 4. Đây là một bất ngờ lớn với cộng đồng nhiếp ảnh vì những thông tin gần đây nhất có được đều hướng về A7 mark III. So với A7RII thì A7RIII có nhiều nâng cấp nhỏ thay vì cải tiến đột phá về công nghệ, thế nên chúng ta hãy nhìn vào chi tiết các tính năng và đặc điểm mới của chiếc máy này xem nó có phải một phiên bản tốt hơn hẳn thế hệ trước hay không.

   Bài viết này của Vsion chỉ tập trung phân tích các đặc tính được công bố của hãng cùng thông tin bổ sung từ các reviewer nên chúng ta vẫn cẩn xác nhận lại khi chiếc máy ảnh này đến tay người dùng. Cuối bài viết, chúng tôi cũng cung cấp bảng so sánh chi tiết A7RIII so với A7RII và Nikon D850 để bạn đọc có thể có cái nhìn đầy đủ về mối tương quan của chiếc máy ảnh này với hai lựa chọn gần với nó trên thị trường.
By Vsion team 18 Oct, 2017
   Chắc hẳn sẽ có lúc nào đó trong chuỗi ngày cầm máy ảnh, bạn sẽ thấy bí bách với những tấm ảnh mình thường chụp, với mức độ "xóa phông" của ống kính mình hay dùng, với những câu hỏi căn bản như ảnh của mình có lấy đúng nét hay không, bokeh có mịn màng không... Hoặc bạn sẽ thấy ống kính của mình rất giới hạn ở khả năng chụp gần, không tạo hiệu ứng 3D, khó tạo điểm nhấn đặc biệt... Nếu bạn gặp phải những chuyện này thì đó là chuyện hoàn toàn bình thường và rất dễ gặp khi chúng ta bị gò bò trong cách sử dụng các thiết bị các bạn đang có trong tay. Khi bắt đầu loạt bài viết Vượt qua giới hạn thiết bị , mình có suy nghĩ là muốn giới thiệu với các bạn những cách tiếp cận để tăng hiệu quả quang học của thiết bị và làm tấm ảnh tốt hơn về các tiêu chí quang học như đạt DOF mỏng hơn giới hạn, khử noise tốt hơn khả năng của máy, tuy nhiên một tấm ảnh đẹp không nhất thiết phải là một tấm ảnh tốt hơn về các tiêu chí chất lượng hình ảnh. Nếu như hai bài viết trước giúp các bạn phần nào cải thiện giới hạn trên của các thiết bị, trong bài viết thứ ba này mình muốn giới thiệu tới các bạn cách để vượt qua... giới hạn dưới của ống kính. Freelensing là tên của kỹ thuật nhiếp ảnh (hay lens whacking trong quay phim) giúp chúng ta gỡ bỏ những ràng buộc của ống kính và máy ảnh, làm tấm ảnh bộc lộ rõ những "điểm yếu về quang học" mà chúng ta thường tránh như hiện tượng lệch mặt phẳng nét, giảm độ nét hay bị light leak và flare khắp mọi nơi, nhưng đó mới là những thứ chúng ta cần khai thác để tạo ra những tấm ảnh có phong cách mới lạ và sáng tạo.

   Đầu tiên, mời các bạn xem video dưới đây do tác giả James Miller thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp lens whacking để hiểu được hiệu ứng chúng ta sẽ đạt được bằng phương pháp này.
By Vsion team 13 Oct, 2017
   Ngày nay khá nhiều người mới tập sử dụng máy ảnh với ống kính AF có thể ngạc nhiên khi nhắc tới khái niệm lỗ khẩu hay lá khẩu, và khái niệm khẩu độ chỉ thể hiện bằng con số có thể điều chỉnh trên máy ảnh. Lý do là hiện nay máy ảnh đã được thiết kế để người dùng không phải điều chỉnh khẩu độ bằng tay thông qua cơ chế cơ học nữa (tuy nhiên vẫn có những loại ống kính cho phép điều khiển vòng khẩu độ mặc dù nó được điều khiển điện) và lá khẩu chỉ đóng rất nhanh khi chụp ảnh. Vì thế nên nếu các bạn không để ý, cũng dễ hiểu khi các bạn chưa từng nhìn thấy hình dạng cái lỗ khẩu nó ra làm sao.

   Vai trò của lỗ khẩu là một vị trí trong ống kính có thể điều khiển diện tích thông qua việc đóng, mở các lá khẩu và thay đổi lượng ánh sáng đi qua ống kính, từ đó giúp bạn điều chỉnh độ sâu trường ảnh, độ nét, mức độ sáng của hình. Trong thời kỳ ống kính chưa có hệ thống motor điều khiển lấy nét tự động thì các ống kính nhiếp ảnh đều có vòng khẩu độ nằm trước hoặc nằm sau vòng lấy nét để giúp bạn điều chỉnh giá trị f-stop. Do việc điều chỉnh khẩu độ hoàn toàn là cơ học nên một thao tác quan trọng khi dùng máy film để lấy nét là bạn mở vòng khẩu độ ra hết cỡ để lấy nhiều ánh sáng nhất có thể (nếu không viewfinder sẽ tối), sau đó lấy nét vào điểm mong muốn rồi mới hạ vòng khẩu độ này xuống giá trị f-stop bạn cần để chụp. Để phục vụ cho nhu cầu này, nhiều ống kính lấy nét tay (MF) có thêm một vòng khẩu độ nữa, có tác dụng giới hạn vòng khẩu độ thứ hai. Đây gọi là các ống kính pre-set (xác lập trước) mà khi sử dụng bạn cần chỉnh một vòng khẩu độ đến giá trị mong muốn, sau đó vặn vòng khẩu độ thứ hai di chuyển rất nhanh giữa vị trí mở khẩu độ lớn nhất và vị trí bạn đã xác lập trước mà không cần phải nhìn lại thân ống kính.
More Posts
Share by: