Những hiệu ứng cơ bản với Tốc độ màn trập

  • By Vsion team
  • 21 Mar, 2017

   Khi nói về Tốc độ màn trập trong nhiếp ảnh, điều đầu tiên chúng ta sẽ nghĩ tới là mối quan hệ của nó với Khẩu độ. Tốc độ màn trập là một trong 3 thành tố của Tam giác phơi sáng (Khẩu độ, ISO, Tốc độ màn trập) để giúp người chụp có được bức ảnh với ánh sáng hoàn hảo.

   Để hiểu và làm chủ được Tốc độ màn trập có lẽ là công việc đơn giản nhất nhưng cũng đầy thách thức trong Tam giác phơi sáng này. Với mỗi thiết lập khác nhau, tốc độ màn trập có thể giúp cho người chụp tạo ra những hiệu ứng rất khác nhau.

   "Bảng tham khảo Tốc độ màn trập" dưới đây đã tổng hợp và mô tả rất rõ các hiệu ứng mà tốc độ màn trập có thể tạo ra với từng thiết lập cụ thể. Bạn có thể download bảng này về để tham khảo theo link sau đây .

  GIẢI THÍCH VỀ CÁCH ĐỌC BẢNG TỐC ĐỘ MÀN TRẬP

   Full Stop, 1/2 Stop, 1/3 Stop

   Chúng ta đều biết tam giác phơi sáng có thể ảnh hưởng thế nào đối với ánh sáng của từng bức ảnh.  Và trong một khoảng thời gian rất dài, công thức dành cho Tam giác này rất đơn giản, nếu bạn thay đổi tốc độ màn trập từ 1/200s xuống 1/100s, bạn nhận được gấp đôi ánh sáng vào film hay cảm biến (1 stop - full stop). Bạn mở màn trập lên gấp đôi thời gian, bạn nhận được gấp đôi ánh sáng.

   Tuy nhiên với sự xuất hiện của triều đại máy ảnh số, chúng ta không bị giới hạn bởi tốc độ màn trập như vậy nữa. Nhiều chiếc máy ảnh cho phép chúng ta thay đổi tốc độ màn trập một nửa (1/2 stop) hay một phần ba (1/3 stop). Bảng Tốc độ màn trập giúp bạn có thể tính toán sự phơi sáng chính xác và dễ dàng hơn.

   Tốc độ màn trập an toàn (Safe shutter speed)

   Khi bạn có đối tượng chuyển động trong khung hình của mình, điều quan trọng là bạn phải thiết lập tốc độ màn trập chính xác để có được bức ảnh rõ nét. Tốc độ màn trập an toàn giúp chúng ta mường tượng ra thiết lập an toàn để có được bức ảnh chuẩn nét. Bạn có thể thấy với tốc độ thấp hơn 1/100s, đây là khu vực không an toàn để có được bức ảnh chuẩn nét với những đối tượng chuyển động.

   Ánh sáng (Light)
   Đây là mô tả đơn giản về sự tương quan giữa giá trị tốc độ và lượng ánh sáng đi vào cảm biến. Tốc độ càng nhanh, ánh sáng đi vào cảm biến càng ít và ngược lại.

  Thể loại chụp

   Chim đang bay 1/2000 giây
   Khi các nhiếp ảnh gia chụp về chủ đề thiên nhiên hoang dã, để bắt được một chú chim đang bay được đúng nét, họ thường phải sử dụng tốc độ màn trập rất cao ở mức 1/2000s. Một cách khác của kỹ thuật này là sử dụng tốc độ 1/400s, khi đó toàn thân chú chim sẽ đúng nét còn phần cánh sẽ bị mờ. Đây là một cách sử dụng sáng tạo đối với chủ đề này.
   Thể thao 1/500 – 1/1000 giây
   Bạn sẽ không cần một tốc độ quá cao khi chụp một vận động viên chơi golf, nhưng với bất kỳ một môn thể thao nào có chuyển động nhanh và cần phải để ý từng động tác của người chơi, bạn sẽ cần một tốc độ chụp tương đối. Ví dụ như chụp vận động viên xe đạp, hay chụp đứa nhóc nhà bạn chơi đá bóng, bạn sẽ cần một tốc độ trong khoảng từ 1/500s đến 1/1000 để có được bức ảnh chuẩn nét.
    Ảnh đường phố 1/250 – 1/500 giây
   Thông thường, ảnh đường phố luôn bao gồm các chuyển động liên tục. Bạn thường thấy người đi bộ tiến về phía bạn, hay băng qua đường. Bạn nhìn thấy xe đạp di chuyển, những người gánh hàng rong, những chú chim bồ câu bay hay đậu... và còn rất nhiều chủ thể khác nữa. Tốc độ màn trập là điều tối quan trọng, để có được bức ảnh vừa đủ sáng, vừa phải tránh cho chủ thể bị nhoè là điều tối cần thiết với đa phần ảnh về đường phố.
   Ảnh phong cảnh 1/125 – 1/4 giây
   Thật khó để xác định tốc độ màn trập dành cho ảnh phong cảnh, nó còn phụ thuộc vào việc bạn chụp bằng tay hay sử dụng tripod. Tốc độ trong khoảng 1/8 hay 1/4 hoàn toàn có thể chấp nhận được nếu sử dụng tripod, còn nếu sử dụng bằng tay, chắc chắn bạn sẽ cần phải đẩy tốc độ lên nhanh hơn nữa để có được bức ảnh đúng nét.
   Chụp lia máy (panning) 1/15 – 1/60 giây
   Panning là một kỹ thuật chụp rất thú vị, và nắm bắt được tốc độ phù hợp là điều rất cần thiết. Sử dụng một tốc độ màn trập thấp và đủ lâu (1/15 -1/60), kèm theo việc đuổi nét (tracking) với chủ thể chuyển động (oto hay xe máy) giúp chúng ta tạo hiệu ứng chỉ có chủ thể đúng nét còn môi trường xung quanh thì hoàn toàn bị mờ đi.
    Thác nước hay những dòng nước chảy nhanh 1/8 – 2 giây

   Chụp một dòng nước đang chảy nhanh với tốc độ màn trập dài sẽ giúp bạn tạo một loại hiệu ứng hình ảnh không thể thấy trong thực tế. Tốc độ màn trập dài sẽ giúp cho những dòng nước di chuyển và tạo hiệu ứng nhoè, khiến cho chúng trở nên rất mềm mại và dịu dàng.

   Chụp mặt nước với hiệu ứng mềm mạimại 0.5 – 5 giây
   Làm nhoè hay làm mờ mặt nước là một yếu tố quan trọng khi chụp cảnh biển. Khi chụp biển, đại dương, hồ hay sông suối, những dòng nước chảy với tốc độ bình thường và không quá nhanh, bạn sẽ cần một tốc độ chậm và dài hơn (so với chụp thác nước) để tạo ra những hiệu ứng mềm mại tương tự.
   Chụp pháo hoa 2-4 giây

   Chụp pháo hoa không phải là việc dễ dàng - bạn phải chụp trong đêm, với ánh sáng thi thoảng loé lên trên bầu trời. Lý thuyết ở đây là phải chọn tốc độ màn trập dài tương ứng với toàn bộ thời gian của một phát bắn.

   Chụp pháo hoa đòi hỏi phải rất cẩn thận. Nếu bạn chọn một tốc độ quá nhanh, bạn sẽ chỉ thấy những đốm sáng bé loé lên tí hon trên bầu trời đêm, còn nếu bạn chọn một tốc độ quá chậm, bạn sẽ nhận được một bức ảnh dư sáng, nhoè và hiệu ứng không tự nhiên. Theo kinh nghiệm, tốc độ trong khoảng 3 đến 4 giây là hợp lý nhất.

   Chụp sao (thiên văn) 15-25 giây

   Với nhiếp ảnh thiên văn, máy ảnh sẽ giúp ta chụp những bức hình không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Bằng cách mở màn trập thật lâu, chúng ta có thể khuếch đại ánh sáng mờ của các vì sao để tạo thành những dải ánh sáng lung linh hiện lên trên bầu trời... nhưng bạn phải căn thời gian thật chính xác.

   Nếu bạn chọn một tốc độ quá nhanh, bạn sẽ chỉ thấy những vì sao bé li ti và mờ mịt, còn nếu bạn chọn một tốc độ quá chậm trên 30s, bạn sẽ chụp được sự chuyển động của các vì sao (sao chạy - star trail) do chuyển động của trái đất. Tốc độ màn trập từ 15 đến 25s là hợp lý nhất để các vì sao vừa nét và vừa đủ sáng.

    Chụp ảnh sao chạy - Star Trails – Một tấm hình với 15 phút, hay nhiều tấm gộp lại, mỗi tấm khoảng 30 giây

   Kỹ thuật này giúp bạn tận dụng chuyển động của Trái đất. Với tốc độ màn trập từ 30s trở lên, bạn sẽ nắm bắt được chuyển động của các vì sao.

   Kỹ thuật cơ bản là phải chụp với thời gian 15 phút hoặc lâu hơn. Tuy nhiên với thời đại và công nghệ ngày nay, bạn có thể chụp nhiều tấm hình và ghép lại làm một, khoảng 120 tấm mỗi tấm tầm 30s rồi đưa vào Photoshop. Với cách này, bạn có thể tạo hiệu ứng khi chụp bằng một tấm duy nhất với thời gian 60 phút.

   Bài viết gốc: petapixel
N.Đ.Phan (P.N.)
Bài viết được dịch bởi P.N.
Các bạn có thể liên hệ tác giả nếu muốn sử dụng lại bài viết
Bài viết mới

Vsion.vn

By Vsion team 11 Aug, 2017
   Thẻ nhớ cho máy ảnh là một phần rất quan trọng giúp máy ảnh của bạn hoạt động hiệu quả hơn và cũng là một trong những nhân tố chính giới hạn tốc độ làm việc của người chụp, tuy nhiên đôi lúc vấn đề này không được quan tâm đúng mức đã vô tình khiến bạn gặp phải những cản trở không đáng có khi tác nghiệp. Trong bài viết này, Vsion sẽ giúp các bạn hiểu hơn về các loại thẻ nhớ cho máy ảnh và làm sao bạn có thể tự xác định được loại thẻ nhớ nào phù hợp với máy ảnh của mình trước khi quyết định mua.
By Vsion team 25 Jul, 2017
   Tiếp theo video đầu tiên về Lịch sử phát triển và cơ sở khoa học của ống kính máy ảnh  và video thứ hai về Các đặc điểm của ống kính máy ảnh , trong video này John Hess của FilmmakerIQ.com sẽ có một bài giảng về hai vấn đề mà ngày nay những người yêu nhiếp ảnh vẫn hay tranh cãi với nhau: độ sâu trường ảnh và quy đổi tương đương ống kính giữa các hệ máy có cảm biến kích thước khác nhau. Lâu nay những người đam mê nhiếp ảnh rất dễ tranh cãi với nhau về những vấn đề như DOF ở trường hợp nào mỏng hơn, hay khi quy đổi tương đương ống kính giữa các hệ máy khác nhau thì chúng ta cần tính tới các yếu tố nào. Hy vọng bài giảng sẽ giúp các bạn hiểu được chính xác các vấn đề này.

   Những khái niệm mà các bạn sẽ được làm quen trong video này bao gồm:

  • Depth of field : độ sâu trường ảnh , được định nghĩa là khoảng cách phía trước và phía sau mặt phẳng nét mà có độ nét "chấp nhận được"
  • Depth of focus : độ sâu tiêu cự , được định nghĩa là khoảng cách phía sau ống kính mà bạn có thể di chuyển cảm biến để ảnh vẫn được coi là nét.
  • Nodal point : tiêu điểm của ống kính , hay còn được gọi là Entrance pupil , là một vị trí trong ống kính khi các tia sáng đi vào ống kính hội tụ lại.
  • Light cone: nón ánh sáng . Đây là tập hợp các tia sáng sau khi đi qua thấu kính / ống kính hội tụ lại và tạo thành hình nón với vị trí trên chóp chỉ là một điểm nét hội tụ duy nhất.
  • Circle of Confusion : chúng tôi tạm dịch là Vòng tròn không rõ ràng , nhưng cách tốt nhất là chúng ta dùng tên viết tắt CoC . Về hiện tượng, CoC là vòng tròn xuất hiện trên bề mặt nhận hình ảnh (sensor) khi nón ánh sáng cắt bề mặt nhận hình ảnh, và khi vị trí tiếp xúc chỉ tạo một điểm sáng thì gọi là nét (như trong hình dưới). CoC dùng để xác định DOF, nó quy định kích thước nhỏ nhất của vòng tròn này để có thể phân biệt nó với 1 điểm sáng duy nhất, hay nói cách khác là vòng tròn nhỏ hơn giá trị CoC sẽ đều được nhận biết như một điểm sáng có kích thước bằng nhau.
  • Crop factor : hệ số crop hay hệ số cắt hình . Đây là tỷ lệ giữa đường chéo cảm biến full frame chia cho đường chéo loại cảm biến đang xét tới. Ví dụ như máy crop APS-C của Canon có crop factor 1.6, nghĩa là đường chéo sensor full frame sẽ dài hơn đường chéo sensor này 1.6 lần.
By Vsion team 24 Jul, 2017
   Mới đây công ty Samyang của Hàn Quốc đã công bố ống kính AF thứ ba của hãng dành cho máy ảnh full frame ngàm E của Sony sau hai ống AF 50mm f/1.4 và 14mm f/2.8: Samyang AF 35mm f/2.8 . Mặc dù có khá nhiều thành công với các ống kính lấy nét tay (MF) song hai ống kính đầu tiên có khả năng lấy nét tự động của hãng chưa được hưởng ứng nhiều từ người tiêu dùng. Điều này cũng giống như thế hệ đầu các ống kính MF Samyang từng chế tạo và sau đó hãng đã liên tục cải tiến để làm thỏa mãn người dùng để đạt tới bước phát triển như ngày nay. Ống kính AF 35mm f/2.8 có thể coi là bản cạnh tranh trực tiếp với Sony Sonnar T* 35mm f/2.8 ZA vì không những giống về tiêu cự, khẩu độ, thiết kế của Samyang cũng rất giống cách Sony-Zeiss làm. Ở mức giá $399 cho thị trường Mỹ, xấp xỉ $310 cho thị trường Hàn Quốc hay $330 cho thị trường một số nước như Việt Nam, ống kính mới này của Samyang thậm chí còn rẻ hơn giá ống kính Sonnar đã qua sử dụng (khoảng $500).

   Một điều đáng tiếc là trong thời gian hơn 1 tuần kiểm nghiệm sản phẩm, Vsion không có trong tay ống kính Sonnar để so sánh, tuy nhiên Samyang AF sẽ được so sánh chất lượng với ống kính Samyang MF 35mm f/1.4 và Sigma Art 35mm f/1.4 DG HSM (ngàm Canon EF). Trong bài đánh giá này, chúng tôi cũng có thể so sánh gián tiếp Samyang AF và Sonnar, cũng như cung cấp các video so sánh do các reviewers khác cung cấp để các bạn có được đánh giá toàn diện về ống kính này.

   LƯU Ý: về màu sắc hiện nay trang web của Vsion có màu kém tươi hơn hình gốc khá rõ nên để có đánh giá gần thực tế nhất, khi xem các ảnh cần lưu tâm màu, các bạn click vào ảnh để xem hình trên Flickr. Mong bạn đọc thông cảm vì đây là tiêu chuẩn của nhà cung cấp nên Vsion không thể can thiệp được. 
By Vsion team 20 Jul, 2017
   Đây là bài viết tiếp theo của Vsion về đánh giá chất lượng các ống kính SLR Magic ngàm E dành cho máy không gương lật của Sony. Các bạn có thể tham khảo bài đánh giá trước về ống kính SLR Magic 25mm f/1.4 CINE của Vsion để hiểu hơn về một số nội dung được đề cập tới trong bài viết này.

   Tiếp theo 25mm f/1.4, mình xin giới thiệu tới các bạn 2 ống kính khác trong series ống kính lấy nét tay mới của SLR Magic (Hong Kong): 35mm f/1.2 CINE và 75mm f/1.4 CINE. Trong series này còn có ống kính SLR Magic 50mm f/1.1 CINE, tuy nhiên Vsion chưa có được ống kính này để có đánh giá. Hai ống kính 35mm và 75mm này được công ty gửi tới cho mình dùng thử trong vòng 1 tháng sau khi có những phản hồi tích cực về bài đánh giá trước với ống kính 25mm f/1.4. 

   Lần này, không những mình sẽ đánh giá kỹ hơn hai ống kính mà còn có một phần rất quan trọng, đó là so sánh trực tiếp ở tất cả các tiêu chí hai ống kính này với 2 ống kính có tiêu cự tương đương hoặc gần của Samyang / Rokinon (Hàn Quốc) là ống kính 35mm f/1.4 và 85mm f/1.4. Hai ống kính Samyang này đều có bản cine với thiết kế vỏ thay đổi để phù hợp với sử dụng trong quay phim: vòng lấy nét bánh răng, vòng khẩu bánh răng đã loại bỏ tiếng click (declicked) và kiểm soát chất lượng tốt hơn, tuy nhiên dù là phiên bản thường hay phiên bản cine, các cặp ống kính này đều có chung thiết kế quang học, nên về cơ bản là có chất lượng quang học giống hệt nhau. Các ống kính cine của SLR Magic thì không có phiên bản thường mà đều là ống kính cine và nhắm tới thị trường thiết bị quay phim vốn có yêu cầu cao hơn thị trường ống kính nhiếp ảnh. Một điểm quan trọng là các ống kính mới này của SLR Magic đều có thiết kế chuyên biệt cho hệ thống máy không gương lật ngàm E của Sony, tận dụng khoảng cách buồng tối (flange distance) nhỏ để giảm kích thước của hệ thấu kính. Chính vì thế, một lợi thế lớn của các ống kính này là kích thước rất gọn so với các ống kính Samyang vốn được thiết kế để dùng chủ yếu cho các máy DSLR có khoảng cách buồng tối lớn. Như ở hình đầu trang, các bạn có thể thấy SLR Magic 35mm f/1.2 (cặp ống kính bên trái) chỉ bằng nửa kích thước ống kính Samyang 35mm f/1.4, mặc dù nó còn có khẩu độ lớn hơn khoảng 1/3 stop.

   Các ống kính MF của Samyang đang ngày càng trở nên thịnh hành hơn, đặc biệt với người dùng mirrorless do có hỗ trợ focus peaking hay phóng đại vùng chọn để lấy nét rất đơn giản mà mức giá lại vừa túi tiền với nhiều người. Tuy nhiên Samyang cũng có một số vấn đề như kích thước lớn hay khả năng chống flare kém và chất lượng chế tạo không thực sự đồng đều (ống kính dễ gặp lỗi do chất lượng chế tạo kém). Chính vì thế, việc so sánh các sản phẩm này của SLR Magic với Samyang có thể cung cấp những cơ sở mới cho người dùng có được lựa chọn phù hợp với khả năng và túi tiền.
By Vsion team 13 Jul, 2017

   Sự phơi sáng trong nhiếp ảnh được kiểm soát bởi 3 yếu tố: tốc độ màn trập, khẩu độ ống kính và giá trị ISO. "Stop" giúp bạn so sánh trực tiếp và thay đổi 3 yếu tố này để đạt được lượng ánh sáng phù hợp nhất cho bức ảnh của mình. Trong nhiếp ảnh, khi nói đến "stop", nhiều người mới bắt đầu rất hay hiểu nhầm và cảm thấy nó quá phức tạp. Tuy nhiên, trên thực tế, "stop" lại rất đơn giản, dễ nắm bắt và kiểm soát:

   1 stop là là giá trị thể hiện khi tăng gấp đôi (x 2) hoặc giảm một nửa (: 2) số lượng ánh sáng đi vào khi chụp một bức ảnh.

   Ví dụ, khi bạn nghe thấy một người nói anh ta sẽ tăng giá trị ánh sáng lên 1 stop, tức là anh ta muốn tăng gấp đôi lượng ánh sáng so với bức ảnh được chụp trước đó.

By Vsion team 13 Jul, 2017

   Bạn đã từng nhìn thấy 2 bức ảnh trên bao giờ chưa? Nếu là người đam mê ảnh, chắc chắn bạn phải từng nhìn thấy ít nhất là một lần phải không? Đó là 2 bức ảnh chiến thắng của năm 20152016 trong cuộc thi Ảnh Hài Hước về Động Vật Hoang Dã (Comedy Wildlife Photography Awards). Mặc dù đi theo xu hướng hài hước, nhưng Giải thưởng này không chỉ mang tính giải trí, nó còn có tính nghệ thuật, sự thách thức và cả ý nghĩa nhân văn. Nhiếp ảnh gia Paul Joynson-Hicks và Tom Sullam, 2 người sáng lập ra giải thưởng này chia sẻ:

   "2 năm vừa qua đã có rất nhiều bức ảnh tuyệt vời tham dự cuộc thi. Và năm nay chúng tôi cũng muốn được nhìn thấy thêm nhiều bức ảnh về thế giới động vật hơn nữa. Hãy vác máy và đi chụp, ở bất kỳ đâu... kể cả một chú sóc cũng có thể giúp bạn chiến thắng. Thông qua cuộc thi, chúng tôi cũng muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc bảo tồn động vật, do vậy, dù bạn ở bất cứ đâu, hãy giúp chúng tôi bằng cách vác máy ra ngoài và chụp những loài động vật hoang dã mà bạn yêu thích!"

   Hạn cuối cho cuộc thi năm nay là ngày 30/9. Có rất nhiều bức ảnh tuyệt vời đã được gửi đến. Mời bạn thử ngó qua một trong những ứng cử viên nặng ký sau nhé:

More Posts
Share by: