Lạm bàn về "Chất Leica"

  • By Vsion team
  • 27 Mar, 2017
   Đây là một bài viết rất thú vị từ Irakly Shanidze, một nhiếp ảnh ra sinh ra tại Georgia và hiện tại khá nổi tiếng với những sản phẩm cho các tạp chí ảnh nổi tiếng ở cả Nga và Mỹ. Mời các bạn cùng theo dõi và xem anh chia sẻ quan điểm về "chất Leica" danh tiếng mà chúng ta vẫn luôn tò mò và đam mê.

    Điều gì đã làm cho những bức ảnh được chụp từ Leica trở nên khác biệt?

   Vào thời kỳ khi nhiếp ảnh film vẫn còn phổ biến, Irakly thường dành nhiều thời gian với cô con gái của anh trong một trò chơi nhỏ: anh bày một loạt slide từ film 35mm trên bàn và hỏi cô bé hãy chọn ra một bức hình mà cô bé thích nhất. Và đa phần, cô bé chỉ chọn những bức hình được chụp từ Leica M, hoặc từ những ống kính Carl Zeiss. Chắc chắn có một điều gì đó đặc biệt với những ống kính này khiến cho một cô bé chỉ mới 9 tuổi chú ý và cảm nhận. Irakly cũng vậy, anh có thể nhìn ra được sự khác biệt giữa Zeiss và Leica, nhưng để chỉ chính xác đâu là bức hình được chụp từ ống kính nào và sự khác nhau giữa chúng là gì thì anh phải mất 10 năm mới nhận ra được điều đó. 10 năm làm nghề để Irakly có thể chỉ ra được sự khác biệt giữa Leica và tất cả các ống kính khác là cái gì.

   Irakly cho rằng để giải thích được hiện tượng này là một điều quan trọng, vì rất tình cờ, một số lượng lớn những tấm ảnh nổi tiếng nhất của thế kỷ 20 lại được chụp với Leica M. Tất cả những bức hình đó đều rất xuất sắc, mặc dù cơ chế hoạt động của những chiếc máy Rangefinder thì lại không thân thiện một tí nào. Đối với đa phần những chiếc máy khác, phổ biến là dòng máy ảnh SLR, bạn có thể mường tượng trước bức ảnh của mình qua ống ngắm quang, nhưng với Leica M thì không. Và còn một số yếu tố hữu dụng khác như lấy nét tự động, ống kính zoom hay chế độ đo sáng tự động chẳng hạn...

   Người ta hay nói đùa rằng Leica có ma thuật (magic) để tạo nên những bức ảnh để đời, nhưng chỉ nói bâng quơ như vậy thì sẽ không có ý nghĩa. Với Irakly, anh đã cố gắng đi tìm một lời giải thích hợp lý về mặt khoa học cho hiện tượng này và cho đến thời điểm hiện tại, Irakly nghĩ là anh đã có một lời giải thích tương đối phù hợp. Và câu trả lời chưa chắc đã làm thoả mãn đa số...

   Nếu một bức ảnh được chụp với Leica, nó sẽ không tự động có "Chất Leica". "Chất Leica" chỉ thể hiện trong 2 trường hợp: một là người chụp biết cách tận dụng những tính chất độc đáo của Leica, hai là....hoàn toàn là do "chó ngáp phải ruồi", hay gọi vui vẻ hơn là may mắn.

   Lý do để cho những bức ảnh chụp từ Leica trở nên khác biệt so với đa số phần còn lại là sự kết hợp của rất nhiều yếu tố. Nổi bật chính là hiệu ứng hay được gọi là "Leica Glow", sự thể hiện vùng chuyển mềm mại và màu sắc nổi bật. Một số yếu tố khác thì lại rất khó để chỉ ra, nhiều yếu tố còn thậm chí không liên quan gì đến những tính chất quang học của ống kính.

Leica M8, Summilux 1.4/35 ASPH, 1/60, ISO640

   Đầu tiên, cách mà Leica (và một số ống kính Carl Zeiss) tái tạo lại hình ảnh là "không thực tế". Tại sao các bức ảnh lại đẹp và gây ấn tượng như thế? Bởi vì nó không thật, và đẹp hơn trên thực tế. Hãy nghe Irakly giải thích. Bạn có nhớ lần đầu tiên bạn đeo kính Polarized phân cực không? Đầu tiên bạn nhìn lên trên bầu trời, trời rất sáng và có thể nhìn thấy rất ít các đám mây, rồi bạn đeo chiếc RayBans lên mắt, đột nhiên...trời thì xanh, mây thì rõ, đầy màu sắc, đủ hình dạng, như nhìn những hình ảnh 3D trên bầu trời, và tuyệt hơn nữa, bạn không cần phải nheo mắt lại mới nhìn thấy! Nhìn nó có như thật không? Chắc chắn là không! Nó có đáng tin không?

   Bạn nghĩ xem, nó thật, nó đáng tin bởi vì chúng ta muốn nó đẹp như thế! Con người thì luôn tìm kiếm cái đẹp, chúng ta muốn mọi sự mọi vật phải đẹp đẽ, vì như vậy thì chúng ta mới có cảm giác dễ chịu. Vậy "đẹp và dễ chịu" trong trường hợp này có ý nghĩa như thế nào? Nó giống như khi bạn đeo kính phân cực, bạn dễ dàng nhìn thấy cái đẹp mà không mất nhiều công sức. Một ví dụ khác là về kính lúp chả hạn, bạn sử dụng kính lúp hay đeo chúng vào, đột nhiên từng chi tiết được hiển thị đẹp đẽ. Một bức ảnh được chụp với Leica cũng vậy, nó là sự kết hợp của kính phân cực và kính lúp: tương phản cao, chi tiết tuyệt vời ở những điểm mà bạn thích, sự mềm mại ở những khu vực rìa không phải trung tâm của bức ảnh, và bạn không cần phải tốn nhiều công sức để cảm nhận toàn bộ những dải màu tuyệt vời trên toàn khung hình. Tất cả những điều này làm cho bức ảnh có cảm giác không gian 3 chiều, làm bạn có cảm giác bạn chỉ cần đưa tay cũng có thể chạm tới chủ thể vậy.

   Irakly cũng chia sẻ thêm, anh cảm giác sự khác biệt giữa Leica và Zeiss ở đây, là cả 2 tuy đều đem lại hiệu ứng không gian 3 chiều, nhưng Leica có chiều sâu hơn, còn Zeiss thì cho cảm giác như bức ảnh là cả một mặt phẳng và chủ thể là một hiệu ứng 3D đang nổi trên đó.

Contax N Digital, Carl Zeiss 1.4/85 T*

   Vậy, còn những yếu tố nào khác nữa tạo nên sự khác biệt này? Có lẽ ta nên bắt đầu với những yếu tố rõ ràng trước, "mơ hồ" sau.

   Bokeh của Leica

   "Bokeh" xuất phát từ một từ tiếng Nhật (boke ぼけ, danh từ của "bokeru" ぼける, nghĩa là "nhòe"), mô tả về vùng nằm ngoài khoảng nét, vùng bị nhòa mờ. Ống kính Leica tạo ra hiệu ứng bokeh rất dễ chịu với mắtmắt, những điểm sáng thì tạo nên những hình tròn hay tương đối tròn với màu sắc đồng đều khi chụp ở khẩu lớn nhất. Loại bokeh này được gọi là trung tính (neutral). Một số ống kính khác thì có bokeh và những điểm sáng tạo thành hình tròn và sáng nhất ở trung tâm, ra đến rìa thì tối dần. Loại bokeh này được gọi là "positive" và nhìn rất đẹp. Bokeh thì hoàn toàn là ý kiến chủ quan của mỗi cá nhân, nên việc tranh luận loại bokeh nào đẹp hơn thì thật vô nghĩa. Còn loại bokeh mà ở rìa lại sáng hơn ở trung tâm thì gọi là bokeh "negative". Hầu hết các ống kính zoom hay ống kính prime chất lượng thấp thì đều có kiểu bokeh này, và đa phần khi khảo sát, rất ít người thích hiệu ứng bokeh "negative".

Leica SL, Noctilux 1.0/50, f/16 1/125, ISO1600

   Khi khép khẩu, một yếu tố khác cần phải đưa vào cân nhắc: chính là "số lượng lá khẩu", có ảnh hưởng trực tiếp đến hình dạng bokeh. Ống kính Leica thường có ít nhất 9 lá khẩu, tạo nên hình tròn đẹp khi khép khẩu. Ống kính nào có số lá khẩu ít hơn thì hay tạo thành những hình dạng đa giác khác, nhưng không có nghĩa là bokeh từ những ống kính này sẽ xấu: ống kính cực kỳ nổi tiếng Hasselblad Carl Zeiss Planar 80mm f/2.8 CF chỉ có 5 lá khẩu, và bokeh từ ống này có thể nói là một trong những bokeh tuyệt vời nhất từng xuất hiện.

   Vùng out-net ở phía trước chủ thể thì thường không được đẹp mắt như vùng xuất hiện phía sau chủ thể, do ống kính thường chỉ được tối ưu vùng out-net cho một phía. Các ống kính thường được tối ưu cho vùng out-net ở phía sau chủ thể, do mặt phẳng hay thấu kính đầu tiên được chăm chút và quan trọng hơn các thấu kính ở phía sau. Ống kính Projection hay enlarger thì lại được chế tạo theo hướng ngược lại. Tuy nhiên cũng có vài trường hợp ngoại lệ, như Carl Zeiss Distagon 55mm f/3.5 cho máy Contax 645AF có vùng bokeh tuyệt đẹp cả ở phía trước và phía sau điểm lấy nét.

   Một điểm khác biệt nữa của các ống kính Leica và Zeiss, là chúng luôn giữ được các chi tiết và dải màu ở vùng bokeh, đặc biệt là vùng highlight. Các ống kính chất lượng thấp thì thường làm bệt và mất chi tiết các vùng highlight rất dễ dàng. Các ống kính từ Đức quả thật có một công thức đặc biệt để tạo nên Dynamic Range rất cao trong những sản phẩm của mình.

   Bí ẩn về micro-contrast

   Các ống kính Leica có độ tương phản rất cao. Điều này có nghĩa là: trong một bức ảnh với dải màu rộng, màu đen nhìn rất giống màu đen và màu trắng nhìn rất giống màu trắng. Tuy nhiên có nhiều hãng ống kính đã làm ra được những ống kính có độ tương phản cũng cao nhưng giá thành thì rẻ hơn nhiều. Điều làm cho Leica trở nên đặc biệt, chính là có micro-contrast rất cao, hay giải thích rõ hơn, là sự tách biệt giữa các chi tiết chỉ hơi tối hoặc hơi sáng trong những khu vực có sự tương đồng về màu sắc. Micro contrast cao chính là sự giải thích và là yếu tố tạo nên thứ mà chúng ta hay gọi là dải màu rộng, sâu và vùng chuyển mềm mại từ sáng sang tối, tạo nên những hiệu ứng 3 chiều rất thật và dễ chịu.

Leica SL, Noctilux 1.0/50, f/1. ISO3200

   Điều quan trọng ta cần hiểu, là micro-contrast không liên quan đến độ nét ở các chi tiết. Ống kính có micro-contrast cao thường không cần phải lấy nét hoàn toàn chính xác đế bức ảnh đạt độ nét "vừa mắt". Đó cũng là lý do tại sao các ống kính chụp chân dung thường không cần có độ nét tối đa để hiển thị rõ toàn bộ các chi tiết trên vùng da, mà chỉ cần tạo nên hiệu ứng 3 chiều cho toàn bộ khuôn mặt, với đôi mắt và bờ môi nhìn thật sống động mà thôi. Ví dụ như ống kính Summicron 90mm f/2 Pre-ASPH và Noctilux 50mm f/1 là 2 ống kính rất xuất sắc trong khoản này.

   Mức độ micro-contrast thì lại ngược với số lượng thấu kính và thành phần trong mỗi ống kính. Lý do chính là, mỗi thấu kính hay mỗi thành phần thì đều có 2 bề mặt, mỗi bề mặt lại tạo nên những nguồn phản xạ bên trong. Càng ít sự phản xạ thì độ tương phản càng cao, chỉ đơn giản như vậy thôi!

   Đó là lý do tại sao ống kính có hệ thấu kính bên trong phức tạp (ống zoom) thường có độ tương phản thấp. Ống kính Leica M thì lại có công thức khá đơn giản. Nếu so sánh với những ống kính prime SLR, ống kính của máy rangefinder thường ít hơn 2 thấu kính ở phía sau. Ống kính SLR thường bắt buộc phải có 2 thấu kính ở phía sau để phù hợp với cơ chế hoạt động gương lật, đáp ứng khoảng cách giữa ống kính và cảm biến của máy. Ống kính Leica M thì không bị hạn chế bởi yếu tố này, nên chúng thường nhỏ hơn, nhẹ hơn và chất lượng ảnh thì thường là tốt hơn rất nhiều.

   Tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng, ống kính Leica và Carl Zeiss SLR, cả ống prime và ống zoom, đều có độ tương phản rất cao dù có công thức thấu kính phức tạp, điều này là do những lớp tráng phủ đặc biệt và độc quyền của mỗi hãng. Mặc dù tất cả các ống kính ngày nay đều có nhiều lớp tráng phủ, Zeiss và Leica vẫn cho thấy chất lượng vượt trội và giữ được bí mật tuyệt đối về công thức của mình.

Leica SL, Vario-Elmar-R 4/35-70 ROM

   Có lẽ cần phải đính chính lại rằng, tuyên bố "ống kính luôn có micro contrast cao" là không hoàn toàn chính xác. Ống kính Leica "có khả năng" tạo ra bức ảnh có micro contrast cao thì hợp lý hơn, khi loại bỏ được hết tất cả những phản xạ nội bộ có thể xuất hiện khi chụp ảnh. Ví dụ như:

  1. Luôn sử dụng Hood: bảo vệ cho thấu kính trước khỏi các tia nắng mặt trời ở mọi góc độ, tạo ra những phản xạ bên trong ống kính.
  2. Filter cũng không nên dùng bừa bãi. Filter lại tạo thêm 2 mặt phẳng để xuất hiện thêm những phản xạ nội bộ. Hạn chế sử dụng UV filter, trừ phi bạn thực sự cần "bảo vệ" ống kính, khi leo núi hay chụp ngoài biển....

   Tuy nhiên, kể cả khi bạn đáp ứng đủ các điều kiện trên, micro contrast cao cũng phải phụ thuộc vào các điều kiện ánh sáng cụ thể: ánh sáng chủ đạo phải mềm mại, tương phản cao và đúng góc.

   Khả năng tạo Micro-contrast cao của một ống kính sẽ được tối ưu nhất khi nguồn sáng mềm mại và giàu tính tương phản, đồng thời sự phản xạ nội bộ trong ống kính cũng được tối giản tuyệt đối. Micro-contrast không liên quan đến độ nét. Trong một nghĩa nào đó, ống kính có micro-contrast cao có thể tái tạo thị giác con người: chúng ta nhìn vào toàn bộ bức ảnh chứ không zoom và nhìn vào các chi tiết nhỏ. Chúng ta thấy một hình ảnh "giống thật" nhất khi có sự hoà hợp về màu sắc và chiều sâu. Leica không bao giờ dẫn đầu trong cuộc chiến về megapixels, đơn giản là nó không cần: ảnh chụp từ Leica luôn có chất, và luôn "giống thật" không phải vì nó đạt độ nét hoàn hảo cho từng chi tiết, mà vì nó tái tạo toàn bộ khung hình với dải màu sâu và gần với mắt người nhất.

   Leica Glow

   Một trong số những đặc điểm về quang học hay bị hiểu nhầm nhất của Leica chính là "Leica Glow". "Leica glow" giống như một đám mây mờ xung quanh chi tiết highlight, không phải là tính năng mà những kỹ sư của Leica cố tình sản xuất ra và tự hào về nó, đơn giản, nó là những quang sai và hiệu ứng quang học không thể tránh khỏi trong những ống kính khẩu lớn, và thường ở những ống kính góc rộng. Hiệu ứng Glow này mang lại cho ống kính Leica một đặc điểm riêng biệt, trong nhiều trường hợp thì rất hữu dụng. Điều làm cho Leica Glow khác với hiệu ứng Glow của những ống kính như Canon 50mm f/0.95 là ở chỗ, Leica và Zeiss vẫn đảm bảo có độ tương phản và micro-contrast tốt, kể cả khi có hiệu ứng đám mây mờ. Ống kính từ những nhà sản xuất khác, mặc dù cũng có hiệu ứng Glow, nhưng độ tương phản thì cực thấp, và đa phần làm cho những bức ảnh khó có thể sử dụng được (Canon, Jupiter, Helios...).

   Nhưng không phải tất cả ống kính Leica đều có hiệu ứng này. Các ống kính ASPH hiện tại đã khắc phục được tối đa tất cả các hiện tượng quang sai. Các ống kính Summilux Summicron cũ hơn (ngoại trừ 50mm f/2) đều có hiện tượng này. Kết hợp với micro-contrast tốt, hiệu ứng Glow lại cho ra những bức ảnh rất khác biệt, tạo nên chất riêng biệt của Leica so với phần còn lại.

   Hiệu ứng Glow thường xuất hiện ở khẩu lớn nhất, và biến mất hoàn toàn khi khép xuống f/4. Có một vài trường hợp ngoại lệ trong số những ống kính mới mà hiệu ứng này vẫn xuất hiện là ống kính Vario-Elmarit-SL 24-90mm f/2.8~4 và ống kính Vario-Elmar-T 18-56mm f/4.5~5.6. Những ống kính zoom của Leica-R cũng có hiện tượng này.

    Một số ống kính hiện nay nổi tiếng với hiệu ứng Glow có thể kể đến sau đây:

    Summilux 35mm f/1.4 Pre-ASPH : một ống kính nhỏ gọn với đặc tính vượt trội. Hầu như không bị méo, độ nét cực tốt và Dynamic range rất cao. Hiệu ứng Glow xuất hiện từ f/1.4 đến f/2, biến mất hoàn toàn khi khép xuống f/2.8, và độ tương phản cũng sẽ tăng vọt cùng lúc với việc khép khẩu. Nhiều lúc bạn sẽ có cảm giác như bạn đang chụp 2 ống kính hoàn toàn khác biệt ở giữa các khẩu.

Leica M8, Summilux 1.4/35 Pre-ASPH, f/1.4, 1/125, ISO640

   Hiệu ứng Glow trong bức ảnh trên thể hiện khá rõ: hiện rất rõ ở trên tay của mẫu còn ở trên vai thì rất ít. Hiệu ứng này làm cho da của mẫu trong mềm mại và mơ màng hơn. Ống kính này khá phù hợp với Leica M8, tạo nên góc nhìn cơ bản (50mm) do cảm biến crop 1.33x.

   Hiệu ứng Glow của Noctilux 50mm f/1 thì lại khác: nó ít bao phủ xung quanh chủ thể hơn mà tập trung nhiều hơn vào khu vực out-net. Với ánh sáng phù hợp, nó có thể làm cho vùng da của mẫu như đang toả sáng từ bên trong.

Leica M9, Noctilux 1/50, f/1, 1/1000, ISO320
    Summilux 75mm f/1.4 có một hiệu ứng đặc biệt: ngoài việc có hiệu ứng Glow vùng Highlight như những ống Leica khác ở khẩu lớn, nó còn tao nên ánh sáng mờ ảo ở các khu vực nét rìa trong những vùng có tương phản tốt. Hiệu ứng này xuất hiện rõ nhất ở các khẩu nhỏ như f/5.6 khi Glow không xuất hiện ở khu vực highlight.
Leica M9, Summilux 1.4/75, f/5.6

   Summicron 90mm f/2 Pre-ASPH có sự tinh tế và nhẹ nhàng nhất, hiệu ứng Glow chỉ xuất hiện tại f/2. Hiệu ứng này kết hợp với bokeh tuyệt vời và micro-contrast cao đã tạo nên một trong những ống kính có "chất Leica" rõ ràng nhất.

Leica M9, Summicron 2/90, f/2, 1/125, ISO160

   Thiết kế ống ngắm (Viewfinder)

   Một yếu tố không rõ ràng, nhưng lại khá quan trọng góp phần tạo nên "Chất Leica" chính là thiết kế ống ngắm của những chiếc máy Leica M. Không giống như máy SLR, ống ngắm của Leica M luôn luôn sáng rực, bất kể khẩu độ của ống kính là bao nhiêu. Điều này làm cho việc lấy nét trên Rangefinder cũng rất dễ chịu. Ngoài việc ống ngắm luôn luôn sáng, thiết kế rangefinder cũng có một số đặc điểm đặc biệt sau:

  1. Nó không thể hiện Độ sâu trường ảnh (DOF) và độ méo của góc nhìn trên ống kính. Điều này có thể không thuận tiện, nhưng đa phần những người đã quen với rangefinder lại cho rằng đó không phải là vấn đề. Theo quan điểm của họ, điều này giúp cho họ không bị mất tập trung bởi những hiệu ứng "tiêu cực" của ống kính mà chỉ tập trung vào "nội dung và bố cục" của bức ảnh. Thay vì tập trung vào việc DOF sẽ được tái hiện ra sao, ống kính sẽ cho ra hiệu ứng tiêu cự như thế nào, họ lại tập trung hơn vào nội dung và sự hoà hợp về hình ảnh.
  2. Ống ngắm của Leica M có góc nhìn không thay đổi. Với những ống kính dài hơn 28mm, frameline sẽ hiện ra nhỏ hơn trong ống ngắm. Điều này giúp người chụp có thể nhìn rõ sự vật hay con người trước khi họ bước vào khung hình, giúp cho việc bố cục và chuẩn bị sẽ dễ dàng hơn. Đặc điểm này rất hữu ích với việc chụp đường phố và candid, khi sự chuẩn bị và yếu tố may mắn đóng vai trò quan trọng.
  3. Trong hầu hết các máy rangefinder, độ phóng đại của ống ngắm là 0.75x-1x, và không thay đổi với bất kỳ ống kính nào. Nó giúp người chụp có thể mở cả 2 mắt và để ý tốt hơn đến môi trường xung quanh. Hầu hết những người chụp đường phố đều dần dần chuyển từ SLR sang rangefinder. Điều thú vị là, với cả ảnh chân dung và phong cảnh, việc chụp với rangefinder cũng đem lại những chất riêng biệt và ấn tượng.
  4. Do ống ngắm không liên hệ với cơ chế của màn trập, khi chụp ống ngắm sẽ không bị đen hay mờ đi. Nó giúp người chụp có thể nhìn khung cảnh khi họ bấm nút. Với người chụp SLR, họ sẽ bị mù trong khoảnh khắc bấm nút chụp và không kiểm soát hay dự đoán được hình ảnh trong khoảnh khắc đó là gì. Đó là lý do tại sao bức ảnh chụp với Leica M thường ít mang yếu tố "may mắn" hơn do người chụp đã kiểm soát hoàn toàn khoảnh khắc mà họ quyết định.

   Lấy nét bằng tay

   Điều này nghe sẽ vô lý với rất nhiều người, nhưng việc lấy nét bằng tay với rangefinder đôi khi lại nhanh hơn lấy nét tự động, và đặc biệt, đáng tin cậy hơn trong điều kiện thiếu sáng. Khi lấy nét bằng tay với ống kính SLR, sử dụng cơ chế lấy nét cắt, bạn sẽ mất rất nhiều thời gian quay đi quay lại để xác định xem chủ thể đã đúng nét chưa. Với ống kính khẩu lớn thì không vấn đề gì, nhưng với ống kính khẩu nhỏ thì ống ngắm sẽ rất thiếu sáng. Còn với rangefinder, ống ngắm luôn luôn sáng, bất kể khẩu độ là bao nhiêu đi nữa và bạn sẽ không phải đoán mò: nếu bạn nhìn thấy 2 hình ảnh, tức là out-net, nếu bạn chỉ thấy một, bạn lấy nét chắc chắn chuẩn.

   Tuy nhiên, không có "cơ chế lấy nét liên tục bằng tay" đối với Leica M. Đây là một hạn chế mà người chụp Leica M phải biết cách sử dụng để chup những chủ thể chuyển động. Thay vì chụp liên tục và hy vọng có một bức ảnh đúng nét, bạn phải nắm bắt được chuyển động của chủ thể, lấy nét trước vào khu vực bạn cần và bấm nút chụp khi chủ thể đi vào khu vực đó. Nghe thì có vẻ khó, nhưng một khi bạn đã làm chủ được kỹ thuật này, nó còn đáng tin cậy hơn là cơ chế "đuổi nét" (tracking) với lấy nét tự động.

   Kết luận

   Vậy, tóm lại tất cả những luận điểm trên, "Chất Leica" thực sự là có thật. Không có ma thuật kỳ diệu nào ở đây cả, nó là sự kết hợp của nhiều yếu tố vật lý và quang học, đến cảm nhận của con người để tạo nên một bức ảnh đặc biệt từ Leica. Những ảnh chụp từ Leica không chỉ khác biệt đến từ những ống kính của nó, mà cách chụp của nó cũng khác biệt với đa số phần còn lại. "Chất Leica" là sự tổng hợp của những màu sắc rực rỡ, sự chuyển vùng tinh tế kết hợp với những nội dung giàu cảm xúc, làm cho những bức ảnh có tác động lớn tới thị giác và cảm xúc của con người. Với các công nghệ hiện đại như ngày nay, việc tái tạo lại "Chất Leica" bằng công đoạn hậu kỳ là hoàn toàn có thể, nhưng để có ngay khi vừa chụp xong mà không mất thời gian với Photoshop, thời gian ngồi trên máy tính thực sự là một giá trị cần phải được trân trọng đúng mức.


Nguồn: các bạn có thể đọc bài viết gốc bằng link sau:  artphotoacademy

N.Đ.Phan (P.N.)
Bài viết được dịch bởi P.N.
Các bạn có thể liên hệ tác giả nếu muốn sử dụng lại bài viết
Bài viết mới

Vsion.vn

By Vsion team 11 Aug, 2017
   Thẻ nhớ cho máy ảnh là một phần rất quan trọng giúp máy ảnh của bạn hoạt động hiệu quả hơn và cũng là một trong những nhân tố chính giới hạn tốc độ làm việc của người chụp, tuy nhiên đôi lúc vấn đề này không được quan tâm đúng mức đã vô tình khiến bạn gặp phải những cản trở không đáng có khi tác nghiệp. Trong bài viết này, Vsion sẽ giúp các bạn hiểu hơn về các loại thẻ nhớ cho máy ảnh và làm sao bạn có thể tự xác định được loại thẻ nhớ nào phù hợp với máy ảnh của mình trước khi quyết định mua.
By Vsion team 25 Jul, 2017
   Tiếp theo video đầu tiên về Lịch sử phát triển và cơ sở khoa học của ống kính máy ảnh  và video thứ hai về Các đặc điểm của ống kính máy ảnh , trong video này John Hess của FilmmakerIQ.com sẽ có một bài giảng về hai vấn đề mà ngày nay những người yêu nhiếp ảnh vẫn hay tranh cãi với nhau: độ sâu trường ảnh và quy đổi tương đương ống kính giữa các hệ máy có cảm biến kích thước khác nhau. Lâu nay những người đam mê nhiếp ảnh rất dễ tranh cãi với nhau về những vấn đề như DOF ở trường hợp nào mỏng hơn, hay khi quy đổi tương đương ống kính giữa các hệ máy khác nhau thì chúng ta cần tính tới các yếu tố nào. Hy vọng bài giảng sẽ giúp các bạn hiểu được chính xác các vấn đề này.

   Những khái niệm mà các bạn sẽ được làm quen trong video này bao gồm:

  • Depth of field : độ sâu trường ảnh , được định nghĩa là khoảng cách phía trước và phía sau mặt phẳng nét mà có độ nét "chấp nhận được"
  • Depth of focus : độ sâu tiêu cự , được định nghĩa là khoảng cách phía sau ống kính mà bạn có thể di chuyển cảm biến để ảnh vẫn được coi là nét.
  • Nodal point : tiêu điểm của ống kính , hay còn được gọi là Entrance pupil , là một vị trí trong ống kính khi các tia sáng đi vào ống kính hội tụ lại.
  • Light cone: nón ánh sáng . Đây là tập hợp các tia sáng sau khi đi qua thấu kính / ống kính hội tụ lại và tạo thành hình nón với vị trí trên chóp chỉ là một điểm nét hội tụ duy nhất.
  • Circle of Confusion : chúng tôi tạm dịch là Vòng tròn không rõ ràng , nhưng cách tốt nhất là chúng ta dùng tên viết tắt CoC . Về hiện tượng, CoC là vòng tròn xuất hiện trên bề mặt nhận hình ảnh (sensor) khi nón ánh sáng cắt bề mặt nhận hình ảnh, và khi vị trí tiếp xúc chỉ tạo một điểm sáng thì gọi là nét (như trong hình dưới). CoC dùng để xác định DOF, nó quy định kích thước nhỏ nhất của vòng tròn này để có thể phân biệt nó với 1 điểm sáng duy nhất, hay nói cách khác là vòng tròn nhỏ hơn giá trị CoC sẽ đều được nhận biết như một điểm sáng có kích thước bằng nhau.
  • Crop factor : hệ số crop hay hệ số cắt hình . Đây là tỷ lệ giữa đường chéo cảm biến full frame chia cho đường chéo loại cảm biến đang xét tới. Ví dụ như máy crop APS-C của Canon có crop factor 1.6, nghĩa là đường chéo sensor full frame sẽ dài hơn đường chéo sensor này 1.6 lần.
By Vsion team 24 Jul, 2017
   Mới đây công ty Samyang của Hàn Quốc đã công bố ống kính AF thứ ba của hãng dành cho máy ảnh full frame ngàm E của Sony sau hai ống AF 50mm f/1.4 và 14mm f/2.8: Samyang AF 35mm f/2.8 . Mặc dù có khá nhiều thành công với các ống kính lấy nét tay (MF) song hai ống kính đầu tiên có khả năng lấy nét tự động của hãng chưa được hưởng ứng nhiều từ người tiêu dùng. Điều này cũng giống như thế hệ đầu các ống kính MF Samyang từng chế tạo và sau đó hãng đã liên tục cải tiến để làm thỏa mãn người dùng để đạt tới bước phát triển như ngày nay. Ống kính AF 35mm f/2.8 có thể coi là bản cạnh tranh trực tiếp với Sony Sonnar T* 35mm f/2.8 ZA vì không những giống về tiêu cự, khẩu độ, thiết kế của Samyang cũng rất giống cách Sony-Zeiss làm. Ở mức giá $399 cho thị trường Mỹ, xấp xỉ $310 cho thị trường Hàn Quốc hay $330 cho thị trường một số nước như Việt Nam, ống kính mới này của Samyang thậm chí còn rẻ hơn giá ống kính Sonnar đã qua sử dụng (khoảng $500).

   Một điều đáng tiếc là trong thời gian hơn 1 tuần kiểm nghiệm sản phẩm, Vsion không có trong tay ống kính Sonnar để so sánh, tuy nhiên Samyang AF sẽ được so sánh chất lượng với ống kính Samyang MF 35mm f/1.4 và Sigma Art 35mm f/1.4 DG HSM (ngàm Canon EF). Trong bài đánh giá này, chúng tôi cũng có thể so sánh gián tiếp Samyang AF và Sonnar, cũng như cung cấp các video so sánh do các reviewers khác cung cấp để các bạn có được đánh giá toàn diện về ống kính này.

   LƯU Ý: về màu sắc hiện nay trang web của Vsion có màu kém tươi hơn hình gốc khá rõ nên để có đánh giá gần thực tế nhất, khi xem các ảnh cần lưu tâm màu, các bạn click vào ảnh để xem hình trên Flickr. Mong bạn đọc thông cảm vì đây là tiêu chuẩn của nhà cung cấp nên Vsion không thể can thiệp được. 
By Vsion team 20 Jul, 2017
   Đây là bài viết tiếp theo của Vsion về đánh giá chất lượng các ống kính SLR Magic ngàm E dành cho máy không gương lật của Sony. Các bạn có thể tham khảo bài đánh giá trước về ống kính SLR Magic 25mm f/1.4 CINE của Vsion để hiểu hơn về một số nội dung được đề cập tới trong bài viết này.

   Tiếp theo 25mm f/1.4, mình xin giới thiệu tới các bạn 2 ống kính khác trong series ống kính lấy nét tay mới của SLR Magic (Hong Kong): 35mm f/1.2 CINE và 75mm f/1.4 CINE. Trong series này còn có ống kính SLR Magic 50mm f/1.1 CINE, tuy nhiên Vsion chưa có được ống kính này để có đánh giá. Hai ống kính 35mm và 75mm này được công ty gửi tới cho mình dùng thử trong vòng 1 tháng sau khi có những phản hồi tích cực về bài đánh giá trước với ống kính 25mm f/1.4. 

   Lần này, không những mình sẽ đánh giá kỹ hơn hai ống kính mà còn có một phần rất quan trọng, đó là so sánh trực tiếp ở tất cả các tiêu chí hai ống kính này với 2 ống kính có tiêu cự tương đương hoặc gần của Samyang / Rokinon (Hàn Quốc) là ống kính 35mm f/1.4 và 85mm f/1.4. Hai ống kính Samyang này đều có bản cine với thiết kế vỏ thay đổi để phù hợp với sử dụng trong quay phim: vòng lấy nét bánh răng, vòng khẩu bánh răng đã loại bỏ tiếng click (declicked) và kiểm soát chất lượng tốt hơn, tuy nhiên dù là phiên bản thường hay phiên bản cine, các cặp ống kính này đều có chung thiết kế quang học, nên về cơ bản là có chất lượng quang học giống hệt nhau. Các ống kính cine của SLR Magic thì không có phiên bản thường mà đều là ống kính cine và nhắm tới thị trường thiết bị quay phim vốn có yêu cầu cao hơn thị trường ống kính nhiếp ảnh. Một điểm quan trọng là các ống kính mới này của SLR Magic đều có thiết kế chuyên biệt cho hệ thống máy không gương lật ngàm E của Sony, tận dụng khoảng cách buồng tối (flange distance) nhỏ để giảm kích thước của hệ thấu kính. Chính vì thế, một lợi thế lớn của các ống kính này là kích thước rất gọn so với các ống kính Samyang vốn được thiết kế để dùng chủ yếu cho các máy DSLR có khoảng cách buồng tối lớn. Như ở hình đầu trang, các bạn có thể thấy SLR Magic 35mm f/1.2 (cặp ống kính bên trái) chỉ bằng nửa kích thước ống kính Samyang 35mm f/1.4, mặc dù nó còn có khẩu độ lớn hơn khoảng 1/3 stop.

   Các ống kính MF của Samyang đang ngày càng trở nên thịnh hành hơn, đặc biệt với người dùng mirrorless do có hỗ trợ focus peaking hay phóng đại vùng chọn để lấy nét rất đơn giản mà mức giá lại vừa túi tiền với nhiều người. Tuy nhiên Samyang cũng có một số vấn đề như kích thước lớn hay khả năng chống flare kém và chất lượng chế tạo không thực sự đồng đều (ống kính dễ gặp lỗi do chất lượng chế tạo kém). Chính vì thế, việc so sánh các sản phẩm này của SLR Magic với Samyang có thể cung cấp những cơ sở mới cho người dùng có được lựa chọn phù hợp với khả năng và túi tiền.
By Vsion team 13 Jul, 2017

   Sự phơi sáng trong nhiếp ảnh được kiểm soát bởi 3 yếu tố: tốc độ màn trập, khẩu độ ống kính và giá trị ISO. "Stop" giúp bạn so sánh trực tiếp và thay đổi 3 yếu tố này để đạt được lượng ánh sáng phù hợp nhất cho bức ảnh của mình. Trong nhiếp ảnh, khi nói đến "stop", nhiều người mới bắt đầu rất hay hiểu nhầm và cảm thấy nó quá phức tạp. Tuy nhiên, trên thực tế, "stop" lại rất đơn giản, dễ nắm bắt và kiểm soát:

   1 stop là là giá trị thể hiện khi tăng gấp đôi (x 2) hoặc giảm một nửa (: 2) số lượng ánh sáng đi vào khi chụp một bức ảnh.

   Ví dụ, khi bạn nghe thấy một người nói anh ta sẽ tăng giá trị ánh sáng lên 1 stop, tức là anh ta muốn tăng gấp đôi lượng ánh sáng so với bức ảnh được chụp trước đó.

By Vsion team 13 Jul, 2017

   Bạn đã từng nhìn thấy 2 bức ảnh trên bao giờ chưa? Nếu là người đam mê ảnh, chắc chắn bạn phải từng nhìn thấy ít nhất là một lần phải không? Đó là 2 bức ảnh chiến thắng của năm 20152016 trong cuộc thi Ảnh Hài Hước về Động Vật Hoang Dã (Comedy Wildlife Photography Awards). Mặc dù đi theo xu hướng hài hước, nhưng Giải thưởng này không chỉ mang tính giải trí, nó còn có tính nghệ thuật, sự thách thức và cả ý nghĩa nhân văn. Nhiếp ảnh gia Paul Joynson-Hicks và Tom Sullam, 2 người sáng lập ra giải thưởng này chia sẻ:

   "2 năm vừa qua đã có rất nhiều bức ảnh tuyệt vời tham dự cuộc thi. Và năm nay chúng tôi cũng muốn được nhìn thấy thêm nhiều bức ảnh về thế giới động vật hơn nữa. Hãy vác máy và đi chụp, ở bất kỳ đâu... kể cả một chú sóc cũng có thể giúp bạn chiến thắng. Thông qua cuộc thi, chúng tôi cũng muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc bảo tồn động vật, do vậy, dù bạn ở bất cứ đâu, hãy giúp chúng tôi bằng cách vác máy ra ngoài và chụp những loài động vật hoang dã mà bạn yêu thích!"

   Hạn cuối cho cuộc thi năm nay là ngày 30/9. Có rất nhiều bức ảnh tuyệt vời đã được gửi đến. Mời bạn thử ngó qua một trong những ứng cử viên nặng ký sau nhé:

More Posts
Share by: