Tại sao độ nét không quá quan trọng

  • By Vsion team
  • 25 Apr, 2017

   “Ảnh nét là một khái niệm tư sản”. Đây là một câu nói nổi tiếng của nhiếp ảnh gia đại tài Henri Cartier-Bresson. Tại sao nhiếp ảnh ngày nay, độ nét luôn luôn được đề cao? Tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá các ống kính luôn luôn là sự sắc nét. Độ nét có phải là tất cả của một bức ảnh hay không?

   Đây là một bài viết khá thú vị của Eric Kim, một street photographer nổi tiếng hiện đang trong dành thời gian sinh sống (tạm thời) tại Việt Nam. Blog của Eric có một số lượng lớn người theo dõi và anh cũng được đánh giá là một trong những street photographer có ảnh hướng khá lớn trong thế giới nhiếp ảnh hiện tại. Vsion xin lược dịch bài viết này của Eric, khi anh chia sẻ quan điểm vì sao độ nét trong nhiếp ảnh không nên được "đề cao quá đáng"

   1. Ống kính "soft" (không nét) thường có "chất" hơn

   Khi tôi bắt đầu với nhiếp ảnh số, tôi vẫn nhớ mình luôn quan niệm rằng, ảnh nét hơn thì đẹp hơn.

   Trên thực tế, một bức ảnh sắc nét hơn lại không phải là bức ảnh đẹp hơn. Thông thường, một bức ảnh "thiếu nét" lại cho bạn một cảm giác dễ chịu, mềm mại, ấm áp và giàu cảm xúc hơn.

   Ví dụ, tôi rất thích các tác phẩm của Junku Nishimura, nhiếp ảnh gia chụp film 135mm với một ống kính cổ 50mm f/2.8. Các bức ảnh không nét, nhưng lại rất mơ màng và hoài cổ. Các bức ảnh của ông có lẽ sẽ không còn cái "chất" đấy nữa nếu như ông chụp với một chiếc máy số hiện đại ngày nay và một ống kính cực sắc nét.

   Hơn nữa, vẻ đẹp mềm mại của film cũng làm tô điểm hơn cho những bức ảnh đó, đem lại cảm giác đẹp đẽ và mềm mại hơn hẳn những bức ảnh số được làm nét quá đà. Đây là lý do tại sao tôi nhìn thấy không ít người chụp số cũng vẫn sa đà vào nhiếp ảnh film.

   Thông thường, ảnh số cho cảm giác quá hoàn hảo, quá nét. Thay vào đó, ảnh film cho cảm giác không hoàn hảo - cho cảm giác hoài cổ và đôi khi gợi nhớ lại thời thơ ấu của mỗi người.

   Tôi luôn rất thích những bức ảnh hoài cổ mà mẹ tôi đã chụp tôi khi còn bé bằng máy film, hơn bất kì một bức ảnh sắc nét nào mà tôi chụp ngày nay trên chiếc điện thoại của mình.

   2. Nghệ thuật không cần đến độ nét

   Rất nhiều nhiếp ảnh gia trong số chúng ta, những người vừa mới bắt đầu với nhiếp ảnh, chỉ là những kẻ đam mê thiết bị hoặc chuyên gia về công nghệ. Tôi cũng từng có thời gian bị ám ảnh với công nghệ. Nhiếp ảnh thực sự là một cuộc hôn nhân hoàn hảo giữa sở thích về công nghệ và nghệ thuật đối với tôi.

   Tất nhiên, chúng ta đều sẽ dần dính với cái sở thích đam mê công nghệ (thiết bị) đằng sau nhiếp ảnh.

   Trên tất cả, tôi nghĩ sai lầm lớn nhất từ Internet chính là "đánh giá độ nét". Vấn đề là rất nhiều người trong chúng ta là những người làm trong các ngành khoa học, kĩ thuật hay lập trình viên. Chúng ta nghĩ chúng ta có thể đong đếm "chất lượng" hay "cái đẹp" của một bức ảnh bằng những con số - độ nét hay độ phân giải của ảnh.

   3. Hội hoạ có "nét" không?

   Một bức tranh đẹp thường không "nét".

   Hãy nhìn những người theo trường phái ấn tượng. Họ không muốn một tác phẩm quá sát với thực tế. Họ sử dụng những chất liệu mơ màng và không hoàn hảo để mô tả tâm trạng và gợi lên cảm xúc.

   Họ nhận ra rằng, điểm nhấn của một bức ảnh hay một bức tranh không phải là nó có phản ánh hiện thực hay không. Điều quan trọng hơn: nó thể hiện tâm trạng của cá nhân, hoặc quan điểm, góc nhìn của họ về thế giới.

   4. Những bức ảnh mờ ảo thường có nhiều cảm xúc hơn
   Những bức ảnh out-net, hay bị mờ thường đem lại nhiều cảm xúc và tâm trạng hơn. Bạn thường cảm giác được nhiều chuyển động hơn trong một bức ảnh mờ mờ, hơn là những bức ảnh "nét căng".

   Như vậy, ảnh mờ không phải là không tốt. Nó hoàn toàn phụ thuộc vào cảm xúc bạn đang muốn truyền tải trong bức ảnh là gì mà thôi.

   5. Không ai có thể nhận ra sự khác biệt về độ nét trong ống kính của bạn nếu chỉ nhìn vào màn hình

   Tôi đã chụp với rất nhiều loại máy ảnh khác nhau trong nhiều năm qua. Canon Powershot SD 600, Canon Rebel XT (350D), Canon 5D (Mark I), Leica M9, Ricoh GR II, Leica film... Bên cạnh đó, tôi cũng chụp rất nhiều ống kính đát tiền như Leica Summicron f/2 ASPH lens ($3000) hay ống kính vừa phải như chiếc máy Ricoh GR II (ống kính 28mm).

   Thực sự tôi không thể nhận ra sự khác biệt giữa những bức ảnh của mình, thật khó để nói là bức ảnh này được chụp với chiếc máy nào, ống kính nào.

   Chỉ có những người đam mê công nghệ mới nhìn vào bức ảnh của họ ở trạng thái zoom 100% và đánh giá xem nó có nét hay không, như cách ta vẫn hay gọi là bệnh ‘ pixel peep .’ Hoặc tệ hơn - bạn có thử tưởng tượng mình đang tham dự một buổi triển lãm ảnh của ai đó, và cố gắng bình luận xem là ảnh của tác giả đó có nét hay không?

    6. Bạn có đang chụp những bức tường gạch không đấy?

   Xin tránh xa tất cả những trang web đánh giá độ nét trên những bức tường gạch đi. Bạn có định chụp những bức tường gạch cả đời không đấy; hay bạn muốn tập trung vào linh hồn trong chủ thể của mình hơn?

    7. Người xem ảnh của bạn thường nhìn ảnh trên điện thoại chứ?

   Nếu như bạn thường in ảnh khổ lớn, có ảnh siêu nét thì đương nhiên sẽ tốt hơn.

   Nhưng trên thực tế, nếu như bạn chỉ tải chúng lên mạng xã hội, hay Instagram - 99% người xem ảnh của bạn sẽ chỉ nhìn chúng trên màn hình smartphone 5 inch. Bạn có đánh giá được độ nét của ảnh qua đó không?

    8. Mua sách, đừng mua thiết bị

   Thay vì đổ một đống tiền vào ống kính, hãy sử dụng số tiền đó để mua những cuốn sách ảnh tạo cảm hứng, để đi du lịch, tham gia workshop, hoặc thứ gì đó có giá trị giáo dục hơn.

   Thay vì tiêu $500 cho một ống kính mới, bạn có thể sử dụng số tiền đó để tham gia một workshop vào cuối tuần, hay để du lịch trong nước chẳng hạn. Hoặc có thể mua 10 cuốn sách ảnh có giá trị, mỗi cuốn khoảng $50.

   Thay vì tiêu $1000 cho một ống kính mới, bạn hoàn toàn có thể đi du lịch nước ngoài, hoặc mua "cực kỳ" nhiều sách ảnh khác.

   Đối với tôi, kiến thức và sách ảnh luôn là những công cụ tốt và có giá trị nhất. Kinh nghiệm và kiến thức sẽ luôn ở bên bạn đi bất cứ đâu.

   Một ống kính chỉ là một ống kính, nó không thể cải thiện khả năng nhiếp ảnh của bạn trong một sớm một chiều.

   Do đó, bất cứ khi nào còn đang băn khoăn, hãy mua sách, đừng mua thiết bị .

   9. Mua một chiếc máy ảnh có ống kính gắn liền

   Tôi cực kỳ hâm mộ những chiếc máy có ống kính gắn liền (như Ricoh GR II, Fujifilm X100T, hoặc Fujifilm x70). Những chiếc máy này thường rất gọn gàng, mỏng, nhẹ và rất nét. Không chỉ có thế, bạn sẽ không bị đau đầu với việc chọn ống kính nào để mang đi. Bạn chỉ có một ống kính và phải gắn chết với nó. Khi đó, nó sẽ kích thích sự sáng tạo của bạn, bắt bạn phải di chuyển và suy nghĩ nhiều hơn về bố cục và nội dung của mình.

   10. Sử dụng bất cứ chiếc máy ảnh nào bạn có

   Để kết luận, hãy cứ sử dụng bất kỳ chiếc máy nào bạn đang có. Nếu như chiếc máy hay ống kính của bạn "không nét" - hãy tận dụng và coi nó như một lợi thế.

   Tôi thường thấy ảnh đen trắng mang tính thẩm mỹ nhiều hơn là những bức ảnh màu. Nhưng cũng có những người như Todd Hido, luôn biết tận dụng những bức ảnh màu "không nét" và mềm mại để tạo nên những tác phẩm tuyệt vời.

   Tránh xa những trang đánh giá thiết bị, đánh giá độ nét và tất cả những chỗ đam mê công nghệ ra. Hãy hài lòng với những gì bạn đang có, và hãy nhớ rằng nhiếp ảnh là về cái gì: tạo nên ý nghĩa cho cuộc sống của bạn, không phải chỉ là chụp nên những bức ảnh.

Nguồn: erickimphotography

Một số bài viết thú vị khác của Eric bạn có thể tham khảo:
N.Đ.Phan (P.N.)
Bài viết được dịch bởi P.N.
Các bạn có thể liên hệ tác giả nếu muốn sử dụng lại bài viết
*** Để có thể comment bằng Disqus, đầu tiên các bạn cần đăng nhập bằng Facebook bằng cách click vào biểu tượng Facebook ở dưới
Bài viết mới

Vsion.vn

By Vsion team 01 Nov, 2017
   Với người sử dụng máy ảnh Sony không gương lật ngàm E thì kho ống kính ngàm A của Sony / Minolta là một nguồn ống kính rất phong phú với giá cả phải chăng và chất lượng tốt. Vì thế khi phát triển hệ thống máy ảnh ngàm E thì Sony cũng thiết kế các ngàm chuyển để người dùng có thể sử dụng được ống kính ngàm A trên máy ảnh ngàm E. Hiện nay có 4 loại ngàm chuyển tên là LA-EA ( L ens A dapter for E -mount cameras to use  A - mount lenses) được phân biệt như sau:

  • LA-EA1 : Dùng cho máy crop (APS-C) và ống kính autofocus ngàm A có motor trong (SSM và SAM); ống kính không có motor lấy nét (điều khiển qua ốc vít) của Minolta và một số ống kính của Sony chỉ có thể lấy nét tay chứ không AF được. Ngàm này không có kính mờ (translucent mirror) ở giữa.

  • LA-EA2 : Dùng cho máy crop (APS-C) và ống kính autofocus ngàm A không có motor trong (điều khiển qua ốc vít). Ngàm này có sử dụng kính mờ ở giữa ngàm nên làm giảm 30% lượng ánh sáng đi qua ống kính. Để điều khiển lấy nét, ngàm có hệ thống motor lấy nét nằm trong ngàm và hoạt động độc lập với camera nên tốc độ lấy nét, số điểm lấy nét không phụ thuộc máy ảnh. Ngàm sử dụng 15 điểm lấy nét theo pha (PDAF) trong đó có 3 điểm là cross-type .

  • LA-EA3 : giống LA-EA1 nhưng dùng cho máy ảnh full frame và ống kính full frame (ống kính crop sẽ không bao phủ được toàn bộ cảm biến).

  • LA-EA4 : giống LA-EA2 nhưng dùng cho máy ảnh full frame và ống kính full frame. LA-EA4 hoạt động được với tất cả ống kính ngàm A của Minolta, Sony, Tamron, Sigma, ngoại trừ các ống kính Minolta AF Xi.
By Vsion team 31 Oct, 2017
   Vào những năm 1850, nhiếp ảnh đã trở nên phổ biến và đỡ tốn kém hơn với nhiều người. Đây cũng là nguyên do dẫn tới một trào lưu trong thời kỳ Victoria (thời kỳ trị vì của Nữ hoàng Anh quốc Victoria từ 1837 tới 1901) gọi là trào lưu chụp ảnh cùng người mới chết ( post-mortem photography ) khi người chết được chụp ảnh trong cùng album với những người thân thích trong gia đình. Dưới đây là 2 phút video tài liệu về trào lưu này được thực hiện bởi kênh HISTORY .

   Được biết tới với cái tên memento mori (nghĩa là " hãy nhớ là bạn phải chết " - " remember you must die "), trào lưu này ngày càng trở nên thịnh hành và ngay cả Nữ hoàng Victoria cũng ngủ dưới tấm hình người chồng quá cố của mình.
By Vsion team 30 Oct, 2017
   Sigma là tập đoàn sản xuất thiết bị ngành ảnh lâu đời của Nhật được ra đời vào năm 1961 bởi Michihiro Yamaki và ông cũng là CEO của công ty cho tới khi qua đời vào năm 2012. Vẫn được biết đến như một công ty sản xuất ống kính cho các hệ máy ảnh của các hãng lớn và phục vụ hệ máy ảnh của chính công ty mình, các ống kính của Sigma có thể hoạt động trên các máy ảnh DSLR của Canon, Nikon, Pentax thông qua quá trình thiết kế bắt chước phương thức lấy nét tự động (AF) của các loại máy ảnh này. Các ống kính của Sigma có chất lượng thường được xếp sau các ống kính "chính hãng" và có mức giá dễ chịu hơn.

   Vào năm 2013, sau khi Michihiro Yamaki mất, Sigma cũng bắt đầu một cuộc cách mạng mới được đánh dấu với sự ra đời của dòng ống kính Global Vision với các ống kính được nâng cấp từ các ống kính hãng đã từng chế tạo theo tiêu chuẩn cao và nghiên cứu phát triển những ống kính mới chưa từng xuất hiện trên thị trường. Một điểm đặc biệt nữa của các ống kính Global Vision là Sigma lần đầu tiên nhận thay ngàm cho các ống kính này nếu người sử dụng có nhu cầu đổi hệ máy mà không muốn đổi ống kính. Ngoài ra, các ống kính Global Vision đều tương thích với Sigma USB Dock là một thiết bị kết nối trực tiếp với ống kính thông qua ngàm tương thích và điều khiển thông qua máy vi tính để cân chỉnh khả năng focus của ống kính, giúp người dùng có thể tự điều chỉnh ống kính khi độ chính xác chưa được như mong muốn.
By Vsion team 27 Oct, 2017
   Sau 2 năm rưỡi kể từ ngày Sony công bố A7R mark II (tháng 6 năm 2015), ngày hôm qua Sony đã chính thức công bố thế hệ thứ ba của chiếc máy ảnh full frame không gương lật cao cấp này. Trái với thứ tự ưu tiên công bố, thay vì công bố máy A7 dòng R (High Resolution - độ phân giải cao) sau A7 thì lần này Sony công bố A7R mark III  (hay A7RIII ) đầu tiên trong series mới. Động thái này có thể là lời đáp trả của Sony với sự kiện Nikon công bố máy ảnh full frame DSLR thế hệ mới D850 hồi tháng 4. Đây là một bất ngờ lớn với cộng đồng nhiếp ảnh vì những thông tin gần đây nhất có được đều hướng về A7 mark III. So với A7RII thì A7RIII có nhiều nâng cấp nhỏ thay vì cải tiến đột phá về công nghệ, thế nên chúng ta hãy nhìn vào chi tiết các tính năng và đặc điểm mới của chiếc máy này xem nó có phải một phiên bản tốt hơn hẳn thế hệ trước hay không.

   Bài viết này của Vsion chỉ tập trung phân tích các đặc tính được công bố của hãng cùng thông tin bổ sung từ các reviewer nên chúng ta vẫn cẩn xác nhận lại khi chiếc máy ảnh này đến tay người dùng. Cuối bài viết, chúng tôi cũng cung cấp bảng so sánh chi tiết A7RIII so với A7RII và Nikon D850 để bạn đọc có thể có cái nhìn đầy đủ về mối tương quan của chiếc máy ảnh này với hai lựa chọn gần với nó trên thị trường.
By Vsion team 18 Oct, 2017
   Chắc hẳn sẽ có lúc nào đó trong chuỗi ngày cầm máy ảnh, bạn sẽ thấy bí bách với những tấm ảnh mình thường chụp, với mức độ "xóa phông" của ống kính mình hay dùng, với những câu hỏi căn bản như ảnh của mình có lấy đúng nét hay không, bokeh có mịn màng không... Hoặc bạn sẽ thấy ống kính của mình rất giới hạn ở khả năng chụp gần, không tạo hiệu ứng 3D, khó tạo điểm nhấn đặc biệt... Nếu bạn gặp phải những chuyện này thì đó là chuyện hoàn toàn bình thường và rất dễ gặp khi chúng ta bị gò bò trong cách sử dụng các thiết bị các bạn đang có trong tay. Khi bắt đầu loạt bài viết Vượt qua giới hạn thiết bị , mình có suy nghĩ là muốn giới thiệu với các bạn những cách tiếp cận để tăng hiệu quả quang học của thiết bị và làm tấm ảnh tốt hơn về các tiêu chí quang học như đạt DOF mỏng hơn giới hạn, khử noise tốt hơn khả năng của máy, tuy nhiên một tấm ảnh đẹp không nhất thiết phải là một tấm ảnh tốt hơn về các tiêu chí chất lượng hình ảnh. Nếu như hai bài viết trước giúp các bạn phần nào cải thiện giới hạn trên của các thiết bị, trong bài viết thứ ba này mình muốn giới thiệu tới các bạn cách để vượt qua... giới hạn dưới của ống kính. Freelensing là tên của kỹ thuật nhiếp ảnh (hay lens whacking trong quay phim) giúp chúng ta gỡ bỏ những ràng buộc của ống kính và máy ảnh, làm tấm ảnh bộc lộ rõ những "điểm yếu về quang học" mà chúng ta thường tránh như hiện tượng lệch mặt phẳng nét, giảm độ nét hay bị light leak và flare khắp mọi nơi, nhưng đó mới là những thứ chúng ta cần khai thác để tạo ra những tấm ảnh có phong cách mới lạ và sáng tạo.

   Đầu tiên, mời các bạn xem video dưới đây do tác giả James Miller thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp lens whacking để hiểu được hiệu ứng chúng ta sẽ đạt được bằng phương pháp này.
By Vsion team 13 Oct, 2017
   Ngày nay khá nhiều người mới tập sử dụng máy ảnh với ống kính AF có thể ngạc nhiên khi nhắc tới khái niệm lỗ khẩu hay lá khẩu, và khái niệm khẩu độ chỉ thể hiện bằng con số có thể điều chỉnh trên máy ảnh. Lý do là hiện nay máy ảnh đã được thiết kế để người dùng không phải điều chỉnh khẩu độ bằng tay thông qua cơ chế cơ học nữa (tuy nhiên vẫn có những loại ống kính cho phép điều khiển vòng khẩu độ mặc dù nó được điều khiển điện) và lá khẩu chỉ đóng rất nhanh khi chụp ảnh. Vì thế nên nếu các bạn không để ý, cũng dễ hiểu khi các bạn chưa từng nhìn thấy hình dạng cái lỗ khẩu nó ra làm sao.

   Vai trò của lỗ khẩu là một vị trí trong ống kính có thể điều khiển diện tích thông qua việc đóng, mở các lá khẩu và thay đổi lượng ánh sáng đi qua ống kính, từ đó giúp bạn điều chỉnh độ sâu trường ảnh, độ nét, mức độ sáng của hình. Trong thời kỳ ống kính chưa có hệ thống motor điều khiển lấy nét tự động thì các ống kính nhiếp ảnh đều có vòng khẩu độ nằm trước hoặc nằm sau vòng lấy nét để giúp bạn điều chỉnh giá trị f-stop. Do việc điều chỉnh khẩu độ hoàn toàn là cơ học nên một thao tác quan trọng khi dùng máy film để lấy nét là bạn mở vòng khẩu độ ra hết cỡ để lấy nhiều ánh sáng nhất có thể (nếu không viewfinder sẽ tối), sau đó lấy nét vào điểm mong muốn rồi mới hạ vòng khẩu độ này xuống giá trị f-stop bạn cần để chụp. Để phục vụ cho nhu cầu này, nhiều ống kính lấy nét tay (MF) có thêm một vòng khẩu độ nữa, có tác dụng giới hạn vòng khẩu độ thứ hai. Đây gọi là các ống kính pre-set (xác lập trước) mà khi sử dụng bạn cần chỉnh một vòng khẩu độ đến giá trị mong muốn, sau đó vặn vòng khẩu độ thứ hai di chuyển rất nhanh giữa vị trí mở khẩu độ lớn nhất và vị trí bạn đã xác lập trước mà không cần phải nhìn lại thân ống kính.
More Posts
Share by: